Дорихоналарда референт нархларга қанчалик амал қилиняпти?.
Ўзбекистонда жорий йил 1 март ва 1 июл саналаридан бошлаб қарийб 4,5 мингта дори воситаси учун рухсат этилган максимал чакана нархлар пасайтирилди. Kun.uz мухбири Тошкент шаҳридаги бир нечта дорихоналарда бўлиб, референт нархларга амал қилиш ҳолатини ўрганди..
Дорихоналарда референт нархларга қанчалик риоя қилинмоқда?
Ўзбекистонда 2023 йил 1 март ва 1 июл саналаридан бошлаб, тахминан 4,5 мингта дори воситаси учун белгиланган максимал чакана нархлар пасайтирилди. Kun.uz мухбири Тошкент шаҳридаги бир нечта дорихоналарда референт нархларга риоя қилиш ҳолатини ўрганиб чиқди.
Аниқланишича, тартибга риоя қилаётган дорихоналар билан бир қаторда, ба'зи ҳолларда рухсат этилган нархлардан бироз ёки сезиларли даражада юқори нархлар ҳам мавжуд.
Масалан, референт нархи 36 минг сўм бўлган “Бактокс 125 мг” дори воситасини бир дорихона 35 минг сўмдан, иккинчиси эса 45 минг сўмдан сотаётганини кўрдик. Я'ни, иккинчи дорихона бу дорини рухсат этилганидан қарийб 9 минг сўмга қиммат сотмоқда.
Шу каби ҳолат “Но-шпа” дори воситасида ҳам кузатилмоқда. Бир дорихона уни референт нархга тенг (142 499 сўм) сотаётган бўлса, иккинчиси ундан 7500 сўмга қиммат нархда таклиф этмоқда.
Суриштирув учун танланган дорилар рўйхатидаги “Тивортин” дори воситаси кирган учала дорихонада ҳам референт нархдан анча қиммат сотилаётганига гувоҳ бўлдик.
Тиббиёт ва фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлигига кўра, 2025 йил 5 декабрда 2 мингга яқин рецепт асосида бериладиган дори воситаларининг нархлари пасайтирилган бўлиб, бу тартиб 2023 йил 1 мартдан амал қилишни бошлаган.
Бундан ташқари, Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 3537-сонли низомига мувофиқ, яна 2,5 мингта дори воситасининг чекланган нархлари арзонлаштирилган ва бу нархлар дорихоналар учун 1 июлдан кучга кирган.
Умуман олганда, 2026 йилга келиб 4,5 мингга яқин рецепт асосида бериладиган дори воситаларининг нархлари қайта кўриб чиқилиб, пасайтирилиши режалаштирилган ва йил охирига қадар ушбу кўрсаткични 6 мингтагача етказиш мақсад қилинган.
Агентликнинг бош мутахассиси Улуғбек Ғаниевнинг сўзларига кўра, ҳозирда ПҳармУз мобил иловаси ишга туширилган бўлиб, унда махсус ҚР-кодни сканерлаш функсияси мавжуд. Дори воситаларидаги рақамли маркировка кодини илова орқали сканерлаганда, маҳсулотнинг ишлаб чиқарувчиси ва халқаро патентланмаган номи билан бирга, унинг белгиланган чекланган референт нархи ҳам кўрсатилади.
“Агар фуқаролар дорини белгиланган қийматдан қимматроқ нархда сотиб олишса, ушбу мобил иловадаги махсус тугма орқали шикоят қолдиришлари мумкин. Келиб тушган мурожаатларни агентлик кўриб чиқиб, Рақобат қўмитаси ва Фармацевтика маҳсулотлари хавфсизлиги марказига юборади, ва ушбу ваколатли органлар қонунбузар дорихоналарга нисбатан тегишли чораларни кўради.
Агар қайсидир дорихонада дори воситаларини референт нархидан қимматга сотиш ҳолати аниқланса, биринчи босқичда ушбу маскан огоҳлантирилади ва унга жарима қўлланади. Агар бундай ҳолат яна такрорланса, дорихонанинг лицензиясини бекор қилишгача бўлган чоралар кўрилади”, деди Фармагентлик масъули.