"Доллар кўтарилиши керак эди, шундай эмасми?" Сўмнинг мустаҳкамланиши ортида нима бор?
2025-йил бошидан бери сўм одатдаги заифлашувдан мустаҳкамланишга ўтди: 2025-йилда у долларга нисбатан деярли 7% га ўсди ва 2026-йил бошидан бери яна 1,9% га ўсди. Шу билан бирга, савдо дефицити юқорилигича қолмоқда. Иқтисодчи Миркомил Холбоев долларнинг қадрсизланишига сабаб бўлган омилларни тушунтиради.

"Доллар қадрланиши керак эдими?" Сомнинг мустаҳкамланиши ортида нима бор?
О'збекистонликлар долларнинг сомга нисбатан мустаҳкамланишига анчадан бери о'рганиб қолган ва молиявий режаларини миллий валютанинг йиллик қадрсизланишига асослаган. Бироқ, со'нгги икки йил ичида вазият о'згарди: сом барқарор равишда қадрсизланишни то'хтатди.
2026 йилнинг биринчи ярмида О'збекистоннинг ташқи савдо дефицити 9,3 миллиард долларга етди, я'ни импорт экспортдан ошиб кетди. Бу дефицит о'тган йилнинг шу даврига нисбатан 2,75 баравар ошди. Бундан ташқари, о'тган йилнинг июн ойи бошидан бери сом долларга нисбатан 7,3% га мустаҳкамланди.
Савдо дефицити ортиб бораётган бир пайтда сомнинг мустаҳкамланишини нима тушунтиради? Ва бу миллий валютанинг одатий йиллик қадрсизланиши энди содир бо'лмайди деганими? Шуни та'кидлаш керакки, экспорт ва импорт о'ртасидаги фарқ валюта бозорига та'сир қилувчи ягона омил эмас.
Валюта курсининг о'згаришини фақат савдо дефицити билан изоҳлаб бо'лмайди. Мамлакатга валюта оқимининг бошқа манбалари ҳам мавжуд, масалан, пул о'тказмалари, инвестициялар ва ташқи қарзлар.
Савдо дефицити ошса ҳам, мамлакатга валюта оқими бошқа каналлар орқали о'сиши мумкин, бу эса о'з навбатида валюта курсига та'сир қилади. Бироқ, инвестициялар, пул о'тказмалари ва ташқи қарзлар О'збекистонга 2025-йилдан олдин кириб келаётган эди. Шунинг учун, айниқса, 2025-йилда бу сумма долларга нисбатан мустаҳкамлана бошлагани диққатга сазовордир. Буни қуйидаги омиллар билан изоҳлаш мумкин.
2025-йилда то'лов балансига ко'ра, савдо дефицити 19,9 миллиард долларга етди, бу 2024-йилга нисбатан 14% га ошган. Бу мамлакат тарихидаги энг юқори номинал савдо дефицити.
Бироқ, мамлакатга маблаг'лар оқими ҳам сезиларли даражада ошди. Масалан, асосий таркибий қисми пул о'тказмалари бо'лган бирламчи ва иккиламчи даромадларнинг соф оқими 14,1 миллиард долларни ташкил этди, бу о'тган йилга нисбатан 21,7% га ошган. Бу савдо дефицити о'сиш сур'атидан ошиб кетади.
Пул о'тказмаларининг сезиларли даражада ошишига қарамай, ташқи савдо, бирламчи ва иккиламчи даромадларнинг (я'ни, жорий ҳисоб балансининг) умумий баланси 2024-йилдан деярли о'згаришсиз 5,7 миллиард долларни ташкил этди.
Шу билан бирга, 2024-йилда бу сумма долларга нисбатан 4,7% га қадрсизланди, аммо 2025-йилда деярли 7% га мустаҳкамланди. Бу тенденцияни қандай изоҳлаш мумкин?
Биринчидан, пул о'тказмалари, инвестиция даромадлари ва ташқи савдо танганинг фақат бир томони. Иккинчи томони инвестиция ва қарз капиталининг оқимидир. Бу ҳақда қуйида батафсилроқ ма'лумот берилади.
Иккинчидан, йилдан-йилга ко'рсаткичларни таҳлил қилиш йил ичидаги тенденцияларни яшириши мумкин. Шунинг учун ма'лумотларни ҳар чоракда о'рганиш аниқроқ хулосалар чиқариш имконини беради.
Сумманинг 2025-йил боши ва охири оралиг'идаги о'сиши асосан дастлабки то'ққиз ойда содир бо'лди. Кейинги ойларда доллар 12 000 со'м атрофида о'згариб турди, аммо трендда сезиларли о'згариш бо'лмади.
Масалан, 2-октабр куни доллар 12 084 со'мга тенг бо'лган бо'лса, 2025-йилнинг охирги савдо сессиясида унинг курси 12 025 со'мни ташкил этган эди.
Январ-сентабр ойларида со'м 6,5% га қадрланган бо'лса, октябр-декабр ойларида у атиги 0,5% га қадрланди. Ушбу то'ққиз ойлик даврдаги жорий ҳисоб ҳолати ҳам йиллик ко'рсаткичдан сезиларли даражада фарқ қилди.
Хусусан, 2025-йилнинг дастлабки то'ққиз ойида ташқи савдо дефицити 10,5 миллиард долларни ташкил этди, бу 2024-йилга нисбатан 14% га камайишдир. Шу билан бирга, пул о'тказмалари асосий рол о'йнайдиган бирламчи ва иккиламчи даромадларнинг умумий баланси 16,9% га яхшиланди.
Бошқача қилиб айтганда, дастлабки то'ққиз ойда долларга асосий талабни белгиловчи ко'рсаткич бо'лган ташқи савдо дефицити камайди, шу билан бирга, ишлаб чиқариш омилларидан, жумладан, меҳнат ва капиталдан хорижий валюта оқими сезиларли даражада ошди.
Хусусан, 2025-йилнинг дастлабки то'ққиз ойида ташқи савдо дефицити 10,5 миллиард долларни ташкил этди. Натижада, ташқи савдо ва фактор даромадларининг умумий баланси 3 миллион доллар миқдорида профицитга олиб келди. О'збекистон учун жорий ҳисоб профицити жуда ажойиб. Таққослаш учун, 2024-йилнинг шу давридаги жорий ҳисоб дефицити 3,2 миллиард долларни ташкил этди. Шундай қилиб, 2025-йилнинг дастлабки то'ққиз ойида О'збекистон амалда товарлар ва ишлаб чиқариш омилларининг соф экспортчиси бо'лди.
Бу, о'з навбатида, о'тган йилга нисбатан хорижий валюта таклифининг ко'проқ бо'лиши ва миллий валютанинг мустаҳкамланиши учун шароит яратди.
Табиийки, олтин нархларининг ко'тарилиши ташқи савдо балансини яхшилашда муҳим рол о'йнади. Шу муносабат билан, дастлабки то'ққиз ойда олтин экспорти 9,8 миллиард долларга етди, бу о'тган йилга нисбатан 70% га ко'п.
Бундан ташқари, валютанинг мустаҳкамланиши ва О'збекистоннинг асосий меҳнат бозори - Россиядаги нисбатан қулай шароитлар пул о'тказмаларининг тез о'сишига олиб келди.
Юқорида та'кидланганидек, ташқи савдо ва пул о'тказмаларидан ташқари, мамлакатга валюта оқими инвестициялар ва ташқи қарзлардан ҳам та'сирланмоқда.
2025-йилда Ўзбекистонга соф тўғридан-тўғри инвестициялар оқими 4,3 миллиард долларни ташкил этди, бу 2024-йилга нисбатан 53% га кўп.
Бу кўрсаткичлар мос равишда 40% ва 2,5 бараварга ошди.
Шу билан бирга, ташқи савдо ва фактор даромадларидаги дефицит 5,7 миллиард долларни ташкил этди. Бу соф молиявий оқим бу дефицитдан тахминан икки баравар кўп бўлганлигини англатади.
2018-йилдан бери ҳеч бир йилда соф молиявий ҳисоб оқими ва жорий ҳисоб дефицити ўртасидаги ижобий фарқ бунчалик катта бўлмаган. Бу ички бозорда хорижий валюта таклифининг сезиларли даражада ошганидан далолат беради.
Олдинги йилларда инвестициялар ва қарз маблағлари оқими 2025-йилга нисбатан пастроқ бўлган, ташқи савдодаги дефицит ва фактор даромадлари баланси эса юқорироқ бўлган. Бу, ўз навбатида, сўмнинг заифлашиши учун шароит яратди.
Тўлов баланси тузилмасига таъсир кўрсатган глобал ўзгаришларни ҳам ҳисобга олиш муҳимдир. Хусусан, олтин нархларининг ўсиши ва инвестиция оқимларининг тезлашиши, шубҳасиз, глобал омиллар билан боғлиқ эди.
Биринчидан, 2025-йилдаги энг катта о'згаришлардан бири Доналд Трампнинг АҚШ президенти сифатидаги иккинчи муддатининг бошланиши бо'лди. Трамп ноаниқлик ва о'згарувчанликни оширадиган ко'плаб қарорлар қабул қилди ва қабул қилишда давом этмоқда.
Хусусан, ко'плаб мамлакатларга савдо тарифларининг такрорий жорий этилиши сезиларли ноаниқлик ва узилишларга олиб келди.
Бу, о'з навбатида, АҚШ ва Америка активларига бо'лган ишончни пасайтирди. 2025-йилнинг биринчи ярмида доллар индекси 11,1% га пасайди. Йилнинг иккинчи ярмида валюта курси бироз барқарорлашди ва йил бошидан охиригача долларнинг йиллик заифлашиши 10% ни ташкил этди.
Бу шуни англатадики, долларнинг заифлашиши глобал миқёсда ҳам содир бо'лди.
Масалан, 2025-йилда танланган 39 та валютадан 31 таси долларга нисбатан мустаҳкамланди ва фақат то'рттаси заифлашди. Шундай қилиб, со'мнинг мустаҳкамланиши глобал тенденциянинг бир қисми эди.
Иккинчидан, со'мни қо'ллаб-қувватловчи яна бир омил олтин нархларининг ко'тарилиши бо'либ, бу асосан Трампнинг қарорларидан кейин содир бо'лди. Масалан, 2025-йилда олтиннинг о'ртача ойлик нархи икки баравардан ко'проққа ошди. Олтин асосий экспорт товарларидан бири бо'лган О'збекистон каби мамлакат учун бу валюта тушумларининг кескин ошишига олиб келди.
Учинчидан, ма'лумотлар шуни ко'рсатадики, 2025-йилда таҳлил қилинган валюталар орасида Россия рубли долларга нисбатан энг ко'п мустаҳкамланди. Йил бошидан охиригача рубл долларга нисбатан 23,2% га мустаҳкамланди. Бу О'збекистоннинг асосий меҳнат бозоридан пул о'тказмаларининг кутилганидан юқори о'сишига олиб келди.
2025-йилда пул о'тказмалари 18,9 миллиард долларга етди, бу 2024-йилга нисбатан 27,2% га ко'п. Йил бошида о'сиш тахминан 10% бо'лиши кутилган эди.
2025-йилда доллар глобал миқёсда заифлашди, асосий меҳнат бозоримиз валютаси мустаҳкамланди, олтин нархлари кескин ошди ва инвестиция ва қарз мажбуриятлари олдинги йилларга қараганда тезроқ о'сди. Бу, о'з навбатида, О'збекистон валюта бозорида ноодатий вазиятни яратди ва янги даврда биринчи марта со'мнинг номинал мустаҳкамланишига олиб келди.
Бироқ, 2026-йилда олтин нархи пасая бошлади ва О'збекистон олтинни сезиларли даражада камроқ экспорт қилди. Асосий меҳнат бозорларидаги шароитлар ҳам ёмонлашди. Шунга қарамай, со'м долларга нисбатан мустаҳкамланишда давом этмоқда. Буни нима тушунтиради?
Йил бошидан бери со'м долларга нисбатан 1,9% га мустаҳкамланди.
Юқорида та'кидлаб о'тилганидек, бу даврда олтин нархи феврал ойидаги энг юқори чо'ққисига нисбатан сезиларли даражада пасайди ва О'збекистон деярли олтин экспорт қилмайди. Январдан июнгача олтин экспорти 1,5 миллиард долларни ташкил этди - бу о'тган йилнинг шу даврига нисбатан то'рт баравар кам.
Бундан ташқари, асосий меҳнат бозоримиз валютаси йил бошидан бери 9,8% га заифлашди. Долларнинг о'зи энди 2025-йилда бо'лгани каби, 2026-йилда ко'пгина глобал валюталарга нисбатан заифлашмайди. Масалан, йил бошидан бери таҳлил қилинган 20 та валюта долларга нисбатан заифлашди. Шу билан бирга, доллар индекси тахминан 1% га мустаҳкамланди.
Сумманинг мустаҳкамланиши ёки барқарорлиги, айнан о'тган йилги омиллар та'сири заифлашаётган бир пайтда, бир нечта омиллар билан изоҳланиши мумкин.
Биринчидан, йилнинг биринчи ярмида умумий экспорт 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 9,2% га камайган бо'лса-да, бу пасайиш бутунлай олтин экспортининг пасайиши билан бог'лиқ. Бироқ, олтиндан ташқари экспорт 30,7% га ошди. Бу шуни англатадики, олтин нархининг пасайиши ва олтин экспортининг пасайишига қарамай, бошқа товарларни чет элга жо'натиш тез сур'атларда о'сишда давом этмоқда. Бу хомашё бо'лмаган экспортдан валюта тушумларининг ошишини англатади.
Иккинчидан, инвестициялар ва ташқи қарз капиталининг оқими о'сишда давом этмоқда. Иккинчи чорак учун ма'лумотлар ҳали мавжуд эмас, аммо апрел ойининг бошида 1 миллиард долларлик еврооблигацияларни жойлаштириш, шунингдек, Миллий инвестиция жамг'армаси орқали 600 миллион доллардан ортиқ маблаг'ни жалб қилиш иккинчи чоракда хорижий валюта оқимини оширганлиги аниқ.
Биринчи чоракда то'г'ридан-то'г'ри инвестицияларнинг соф оқими 548 миллион долларни ташкил этди, бу бир йил аввалгидан камроқ. Шу билан бирга, ташқи қарзлар, депозитлар ва савдо кредитлари каби бошқа инвестицияларнинг соф оқими деярли то'рт бараварга ошиб, 1,3 миллиард долларни ташкил этди.
Бу омиллар, о'з навбатида, ички бозорда хорижий валюта таклифининг ко'пайиши учун шароит яратди.
Учинчидан, асосий меҳнат бозоримиз валютасининг сезиларли даражада заифлашишига қарамай, пул о'тказмалари нисбатан барқарор сур'атларда о'сишда давом этмоқда. Йилнинг биринчи ярмида пул о'тказмалари 9,3 миллиард долларни ташкил этди, бу 13,4% га о'сишдир. О'сиш, айниқса, июн ойида сезиларли даражада тезлашди. Бу, о'з навбатида, бошқа муқобил меҳнат бозорларидан пул о'тказмаларининг юқори о'сиши билан изоҳланади.
То'ртинчидан, Марказий банкнинг бу жараёндаги ролини э'тибордан четда қолдирмаслик керак. Марказий банк валюта бозорига иккита асосий канал орқали та'сир ко'рсатади. Биринчиси, пул-кредит сиёсати орқали, иккинчиси эса олтин экспорти билан бог'лиқ маблаг'ларни стерилизация қилиш орқали.
Пул-кредит сиёсатининг валюта бозорига та'сири пул-кредит шартларининг қаттиқлашиши ёки юмшатилиши орқали намоён бо'лади. Агар пул-кредит шартлари қаттиқлашса, бу миллий валюта айирбошлаш курсига ижобий та'сир ко'рсатади. Аксинча, шартларни юмшатиш тескари та'сир ко'рсатади.
Бироқ, пул-кредит шартларининг қаттиқлашиши нафақат базавий ставканинг о'згариши орқали содир бо'лади. Базавий ставка о'згармаган тақдирда ҳам, инфляция ёки инфляция кутилмаларининг пасайиши туфайли шартлар о'згариши мумкин. О'тган йил давомида О'збекистонда инфляция ва инфляция кутилмалари сезиларли даражада пасайди, базавий ставка эса о'згаришсиз қолди.
Натижада, базавий ставка ва инфляция о'ртасидаги ижобий фарқ, шунингдек, инфляция кутилмалари кенгайди, бу эса пул-кредит шартларининг амалда қаттиқлашаётганидан далолат беради.
Масалан, июн ойида умумий инфляция ва асосий ставка о'ртасидаги ижобий фарқ 7,6 фоиз пунктга етди, инфляция кутилмалари ва асосий ставка о'ртасидаги фарқ эса 3,9 фоиз пунктни ташкил этди. Таққослаш учун, 2025 йил бошида инфляция ва асосий ставка о'ртасидаги фарқ 3,7 фоиз пунктни ташкил этди, инфляция кутилмалари билан фарқ эса ҳозирги каби ижобий эмас, балки салбий — минус 0,9 фоиз пунктни ташкил этди.
Бу 2025-йилдан бери пул-кредит шароитлари сезиларли даражада қаттиқлашганини ко'рсатади, бу эса о'з навбатида миллий валютани қо'ллаб-қувватлайди.
Инфляция мақсадига эришишга интилаётган мамлакатларда валюта курсининг барқарорлиги, унинг қадрланиши ёки олдинги даврларга нисбатан секинроқ қадрсизланиши жуда кенг тарқалган.
Бунинг сабаби, реал валюта курси инфляция мақсадига эришишга ҳисса қо'шадиган воситалардан биридир. Кучли миллий валюта импорт қилинадиган товарларни арзонлаштиради.
Бундан ташқари, олтиннинг ягона экспортчиси сифатида Марказий банк валюта бозорида алоҳида мавқега эга. 2025-йилда Марказий банк ички бозорда тахминан 12 миллиард долларлик олтин сотиб олди ва хорижий валюта ва валюта бо'лмаган воситалар ёрдамида тегишли пул оқимларини стерилизация қилди.
Марказий банк маҳаллий ишлаб чиқарувчидан олтин сотиб олганда, у учун миллий валютада то'лайди. Бу ички бозорда со'м таклифини оширади. Олтин сотиб олиш орқали ортган пул массасининг кейинги камайиши - валюта бозорида со'мни хорижий валюта билан ёки бошқа воситалар, жумладан, ким ошди савдолари ва қимматли қог'озлар орқали сотиб олиш орқали - стерилизация деб аталади.
2025-йилда, графикка ко'ра, Марказий банк тахминан 12 миллиард долларлик стерилизация қилинган маблаг'нинг тахминан 7,5-8 миллиард долларини хорижий валюта операциялари орқали, қолганини эса бошқа воситалар орқали амалга оширган.
2025-йилда олтин экспорти тахминан 10 миллиард долларни ташкил этди. Бошқача қилиб айтганда, бошқа стерилизация воситаларидан фойдаланиш Марказий банкка о'з захираларидаги хорижий валюта миқдорини тахминан 2 миллиард долларга ошириш имконини берди.
Олтин деярли ҳеч қачон экспорт қилинмайдиган, лекин ички бозорда сотиб олинаётган ҳозирги вазиятда, бу Марказий банкка стерилизация операциялари орқали хорижий валютанинг ички та'минотини қо'ллаб-қувватлаш учун ко'проқ имкониятлар яратади.
Шунинг учун, 2025-йилда олтиннинг юқори нархи туфайли то'планган захиралар 2026-йилда ҳам миллий валютани қо'ллаб-қувватлашда давом этиши мумкин.
Бешинчидан, 2025-йил бошидан бери кузатилган со'мнинг мустаҳкамланиш тенденцияси, шубҳасиз, аҳолининг миллий валютага бо'лган ишончини оширди. Бу, о'з навбатида, жамг'арма қарорларига та'сир ко'рсатди.
Со'нгги йилларда со'м жамг'армаларининг хорижий валютага нисбатан жозибадорлиги миллий валютадаги жамг'армалар улушининг ошишига ҳисса қо'шган бо'лса-да, со'мнинг қадрсизланишининг тугаши долларни уйда сақлашга одатланганларга ҳам та'сир ко'рсатди.
Бошқача айтганда, одамлар муқобил жамг'арма воситаларини излай бошладилар. Бу, о'з навбатида, хорижий валюта таклифини оширади. Масалан, биринчи чоракда жисмоний шахслар томонидан банкларга сотилган хорижий валюта ҳажми 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 1,5 бараварга ошиб, 6 миллиард долларга етди.
Албатта, пул о'тказмалари банкларга сотилган хорижий валюта ҳажмини аниқлашда муҳим рол о'йнайди. Бироқ, биринчи чоракда уларнинг о'сиши 10% дан кам бо'лди. Шу билан бирга, жисмоний шахслардан хорижий валюта таклифи 1,5 бараварга ошди. Бу шуни англатадики, аҳолининг илгари то'планган хорижий валютадаги жамг'армаларини со'мга айлантириш эҳтимоли юқори.
Агар биз бу йилги со'м динамикасига юқорида санаб о'тилган омиллардан ташқари назар ташласак, июл ойининг бошигача миллий валюта нисбатан барқарор бо'либ қолганини ко'рамиз - бу борада юқорида тавсифланган омиллар муҳим омил бо'лди. Масалан, январдан июнгача со'м долларга нисбатан атиги 0,2% га мустаҳкамланди.
Бу шуни англатадики, йил бошидан бери кузатилган қадрланишнинг асосий қисми август ойида содир бо'лган. Бироқ, июл ойида ташқи савдо, пул о'тказмалари, инвестициялар, ташқи қарз оқимлари ва бошқа ко'рсаткичлар бо'йича ма'лумотлар ҳали ҳам мавжуд эмас. Масалан, олтин экспорти август ойида содир бо'лган бо'лиши мумкин, бу эса валюта бозорига та'сир ко'рсатиши мумкин эди (кейинчалик олтин экспорти июл ойида қайта тиклангани ва 1,3 миллиард долларга етгани ҳақида хабар берилган эди).
Бундан ташқари, йил бошидан бери нисбатан барқарор бо'либ қолган доллар июл ойида аксарият валюталарга нисбатан заифлаша бошлади. Масалан, танланган 39 валютадан 28 таси ой бошидан бери долларга нисбатан мустаҳкамланди.
Шунинг учун, июл ойида со'мнинг мустаҳкамланиши нафақат ички омилларга, балки глобал тенденцияларга ҳам мос келди.
Шуни ҳам ҳисобга олиш керакки, о'тган йилнинг апрел ойидан бери со'м-доллар жуфтлигининг тебраниш диапазонининг кенгайиши, со'мга ҳаракатланиш учун ко'проқ эркинлик бериши ижобий та'сир ко'рсатиши мумкин эди.
Бошқача қилиб айтганда, илгари глобал о'згаришларга секин жавоб берган со'м ташқи омилларга тезроқ жавоб берадиган валютага айланди. Халқаро валюта жамг'армаси о'зининг со'нгги ҳисоботида со'мни амалда сузувчи валюта сифатида таснифлагани ҳам бу хулосани тасдиқлайди.
Умуман олганда, бу саволга олдиндан жавоб бериш қийин. Бу келгуси йилларда инвестициялар оқими, пул о'тказмалари ва О'збекистоннинг экспорт ко'рсаткичлари қандай о'згаришига бог'лиқ бо'лади.
Бироқ, ҳозирча глобал ноаниқликнинг мамлакатга салбий та'сири, айниқса ташқи савдода деярли сезилмайди. Хусусан, олтиндан ташқари экспортнинг жуда юқори о'сиш сур'атлари бу фикрни тасдиқлайди. Агар бу тенденция давом эца, бу табиийки, валюта бозорига ижобий та'сир ко'рсатади.
Бундан ташқари, феврал ойи охирида энг юқори чо'ққига чиққанидан бери пасайиб келаётган олтин нархи о'сишга қайтди ва ҳозирда 4500 доллар атрофида. О'збекистоннинг асосий экспорт товарининг нархининг ошиши, о'з навбатида, мамлакат учун валюта тушумларининг ошишига ҳисса қо'шади.
Бундан ташқари, дунёдаги беқарорлик ва ноаниқлик инвестор мамлакатлар учун жозибадор инвестиция ё'налишларини танлашни сезиларли даражада камайтирди. Шу муносабат билан, нисбатан тинч ва энг тез ривожланаётган минтақалардан бири сифатида Марказий Осиё инвестициялар учун тобора жозибадор бо'либ бормоқда.
Бу, о'з навбатида, валюта оқимига ижобий та'сир ко'рсатиши мумкин. Со'мнинг мустаҳкамланиши ички жамг'армаларни миллий валютага янада конвертация қилиш учун шароит яратади, бу эса хорижий валюта таклифини ко'пайтиришда қо'шимча омил бо'либ хизмат қилади.
О'з навбатида, Марказий банк келгуси йилда 5% инфляция мақсадига эришиш учун қаттиқ пул-кредит шартларини сақлаб қолиш ниятида. Бу номинал ва ҳатто реал валюта курсига ижобий та'сир ко'рсатиши мумкин.
Бу ижобий омиллар билан бир қаторда, хавфлар ҳам мавжуд.
Хусусан, О'збекистоннинг асосий меҳнат бозоридаги (Россияда) шароитлар ёмонлашмоқда ва маҳаллий валюта заифлашмоқда. Агар мамлакат муқобил меҳнат бозорларини тезроқ кенгайтира олмаса, бу пул о'тказмаларига салбий та'сир ко'рсатиши мумкин.
Пул о'тказмаларининг о'сишининг секинлашиши ёки пасайиши, о'з навбатида, валюта курсига босим о'тказади.
Бундан ташқари, олтин нархининг о'сиши қайта тикланишига қарамай, унинг қиймати билан бог'лиқ ноаниқлик юқорилигича қолмоқда. Олтин нархларининг пасайиши О'збекистондаги иқтисодий о'сишга ҳам, валюта бозорига ҳам салбий та'сир ко'рсатиши мумкин.
Шуни та'кидлаш керакки, ҳукумат келгуси йилларда со'мнинг пасайишини кутаётган бо'лса-да, прогноз қилинган амортизация даражаси олдинги йилларга нисбатан сезиларли даражада паст.
Фискал стратегияга ко'ра, 2027 йил учун прогнозлар о'ртача йиллик со'м алмашинув курсининг 1,2% га, 2028 йил учун 2,5% га ва 2029 йил учун 1,5% га пасайишига асосланган.

