Депутатлар чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш бўйича кўрсатилмаган хизматлар учун тўлов ҳисобланиши муаммосини кўтариб чиқдилар
Ўзбекистонда кўрсатилмаган чиқиндиларни олиб чиқиш хизматлари учун тўлов ҳисоблангани бўйича шикоятлар келиб тушишда давом этмоқда. Депутат Одилжон Мамадалиевнинг маълумотларига кўра, экология идорасига қилинган мурожаатларнинг 18,1 фоизи шу масала билан боғлиқ. Қонунчилик палатаси Чиқиндиларни бошқариш агентлигига парламент сўрови юборди.
Депутатлар кўрсатилмаган чиқиндиларни олиб кетиш хизматлари учун тўлов ҳисобланиши масаласини кўтариб чиқдилар
Ўзбекистон аҳолиси амалда кўрсатилмаган чиқиндиларни олиб кетиш хизматлари учун тўлов ҳисобланаётганидан шикоят қилмоқда. 13 октябрь куни Қонунчилик палатаси мажлисида Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари қўмитаси аъзоси, депутат Одилжон Мамадалиев ушбу муаммони кўтариб чиқди.
Депутатнинг сўзларига кўра, кўрилган чора-тадбирларга қарамай, ҳудудларда маиший чиқиндиларни йиғиш ва олиб кетиш сифати, шунингдек, ушбу хизматлар учун тўловларни ҳисоблаш билан боғлиқ қийинчиликлар ҳали ҳам сақланиб қолмоқда.
«Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳисоботига кўра, жисмоний ва юридик шахслар мурожаатларининг таҳлили шуни кўрсатадики, уларнинг 48,4 фоизи маиший чиқиндиларни йиғиш ва олиб кетиш билан, 18,1 фоизи эса асосан кўрсатилмаган хизматлар учун тўловлардан шикоятлар билан боғлиқ», — деди Мамадалиев.
Одилжон Мамадалиев, шунингдек, чиқинди полигонлари билан боғлиқ муаммоларга ҳам тўхталиб ўтди.
«2026 йилга мўлжалланган полигонларни рекультивация қилиш ишлари белгиланган муддатлардан ортда қолиб бажарилмоқда. Бундан ташқари, бир қатор полигонлар экологик нормалар, санитария қоидалари ва ёнғин хавфсизлиги талабларига тўлиқ жавоб бермайди», — деди депутат.
Шу билан бирга, унинг маълумотларига кўра, 2025 йилда қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқариш тизимини ривожлантиришга 386,5 млрд сўм инвестиция жалб этилган, аҳолини уларни йиғиш ва олиб кетиш хизматлари билан қамраб олиш даражаси эса 63 фоизга етган.
Еттита ҳудудда умумий қиймати қарийб 933 млн доллар бўлган чиқиндилардан электр энергияси ишлаб чиқариш лойиҳалари ҳам амалга оширилмоқда. Иккинчи босқичда яна 1,6 млрд долларлик лойиҳаларни амалга ошириш режалаштирилган.
Сақланиб қолаётган муаммоларни инобатга олиб, соҳавий қўмита Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги директори Шарифбек Ҳасановга парламент сўрови юборишни таклиф қилди.
Депутатлар ушбу таклифни қўллаб-қувватладилар. Парламент сўровида агентликдан чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштириш, циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш ва хизматлар учун тўловларни ташкил этиш бўйича кўрилаётган чора-тадбирларни тушунтириб бериш сўралган.
Эслатиб ўтамиз, 2026 йил 1 январдан Ўзбекистонда қаттиқ маиший чиқиндиларни йиғиш ва олиб кетиш учун тўлов фақат амалда кўрсатилган хизматлар учун ундирилиши лозим бўлган тартиб жорий этилган.
Февраль ойида «Газета» чиқиндиларни олиб кетиш сифати ва асоссиз қарздорлик ҳисобланиши бўйича шикоятлар сони кескин ошгани ҳақида ёзган эди.
Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси маълумотларига кўра, йил бошидан 12 февральга қадар 850 дан ортиқ мурожаат келиб тушган — ваҳоланки, бутун 2025 йил давомида идора 1141 та шикоятни кўриб чиққан эди.
Мурожаатлар чиқиндиларнинг ўз вақтида олиб кетилмаслиги, хизматларнинг паст сифати, шартнома мажбуриятларининг бузилиши ва қарзларнинг асоссиз ҳисобланишига тегишли бўлган. Баъзи ҳолларда бундай қарздорлик туфайли истеъмолчилар электр энергияси учун тўлов қилишда чекловларга дуч келишган.
5 февраль ҳолатига кўра, чиқиндиларни олиб кетиш бўйича 15,8 млрд сўмлик қарздорлиги бўлган 198,8 мингдан ортиқ абонентга нисбатан чекловлар амал қилган.
Ушбу фондда Рақобат қўмитаси Чиқиндиларни бошқариш агентлигига чекловларни қўллаш тартибини қайта кўриб чиқиш, чиқиндиларнинг ўз вақтида олиб кетилишини таъминлаш ва асоссиз қарздорлик ҳисобланишининг олдини олишни таклиф қилди.