Деҳлининг ноодатий муаммоси: Маймунлар ва каптарларни глобал бадминтон мусобақасидан узоқроқ тутиш
Аввалги турнирда ёввойи ҳайвонларнинг кириб келиши ҳақидаги воқеалар янгиликларга айланганидан сўнг, ташкилотчилар бадминтон бўйича жаҳон чемпионатлари учун қўшимча чоралар кўрмоқдалар.
Деҳли ноодатий қийинчиликка дуч келмоқда: маймунлар ва каптарларнинг яқинлашиб келаётган глобал бадминтон тадбирига халақит беришининг олдини олиш.
БВФ Жаҳон чемпионати душанба куни Деҳлида бошланиши режалаштирилган ва Ҳиндистон спорт ма'мурлари аввалги босқинлар шу йил бошида яна бир мусобақани соя қилганидан со'нг, ёввойи табиатни олдини олиш учун қо'шимча чораларни ко'рмоқда.
Январ ойида Ҳиндистонда Индиа Опен бадминтон турнири о'тказилганда, ташкилотчилар диққат марказида шиддатли о'йинлар, энг яхши халқаро о'йинчилар ва пойтахтда йирик турнирни о'тказиш ҳаяжонига қаратилиши кутилган эди. Бироқ, тадбир бутунлай бошқа сабабларга ко'ра э'тиборни тортди. Ҳавонинг ифлосланиши билан бог'лиқ шикоятлар пайдо бо'лди, майдондаги каптар ахлати туфайли о'йинлар то'хтатилди ва стадион ичида маймун кузатилди.
Энди, Деҳли душанба кунидан бошлаб БВФ Жаҳон чемпионатини о'тказишга тайёргарлик ко'раётган бир пайтда, ташкилотчилар спортга э'тибор қаратишни давом эттириш учун чоралар ко'рмоқда. Бадминтон тақвимидаги муҳим тадбир бо'лган турнир 17-23 август кунлари Индира Ганди ёпиқ стадионида бо'либ о'тади.
Расмийлар ББСга стадионнинг ёг'оч эшиклари автоматик равишда қулфланадиган икки эшикли тизимлар билан алмаштирилганини ма'лум қилишди. Юқори сифатли то'рлар қушлар ёки ҳайвонларнинг киришига имкон берадиган тешикларга ҳам о'рнатилди.
"Иккинчи чора сифатида биз каптарлар қо'нган жойлар ва тутқичларга заҳарли бо'лмаган гел суртдик", деди Ҳиндистон Бадминтон Ассоциацияси бош котиби Санжай Мишра. Унинг қо'шимча қилишича, бошқа потенциал кириш жойлари, жумладан, том ёриқлари ва чиқариш тешиклари муҳрланган ёки та'мирланган.
Стадионнинг ташқи ко'риниши ва атмосферасини яхшилаш учун кенг қамровли та'мирлаш ишлари ҳам амалга оширилди. Индира Ганди номидаги ёпиқ стадион дастлаб 1982-йилги Осиё о'йинлари учун қурилган ва кейинчалик 2010-йилги Ҳамдо'стлик о'йинларидан олдин та'мирланган.
"Стадион ичидаги учта асосий аренада конструктив янгиланишлар амалга оширилди", деди Ҳиндистон Спорт бошқармаси ижрочи директори Амбар Пратап Сингх ижтимоий тармоқлардаги видеода. У шунингдек, о'йинчилар Ҳиндистон очиқ чемпионати пайтида майдондаги соялар ҳақида шикоят қилганларидан кейин ёруг'лик то'г'риланганини та'кидлади.
Бироқ, турнир олдидан энг ко'п э'тиборни маймунларни майдондан узоқроқ тутишга қаратилган са'й-ҳаракатлар тортди. Шу ҳафта бошида Ҳиндистон ижтимоий тармоқларида тарқалган видеода бир кишининг Жанубий Осиёнинг катта қисмида кенг тарқалган катта, узун думли маймунлар - лангурнинг чақириг'ини тақлид қилаётгани ко'рсатилган ва тезда вирусга айланган. Лангур чақириқлари ан'анавий равишда шаҳарда кенг тарқалган кичикроқ резус макакаларини қо'рқитиш учун ишлатилган.
Бир нечта ҳинд ва халқаро янгиликлар агентликлари лангурларни тақлид қиладиган шахслар бошқа маймунларни узоқроқ тутиш учун ёллангани ҳақида хабар беришди. Ҳатто икки карра бадминтон бо'йича Олимпия о'йинлари совриндори ПВ Синдҳу ҳам Х ҳақида шундай деди: "Бизнинг ечимларимиз фақат ҳиндларга хос бо'лиши мумкин, аммо бизнинг илиқлигимиз, руҳимиз ва меҳмондо'стлигимиз ҳам шундай".
Бироқ, юқори лавозимли амалдор Мишра ББСга ассоциация чемпионат тадбирлари доирасида ҳеч кимни махсус ёлламаганини айтди. Унинг аниқлик киритишича, стадионнинг катта майдони туфайли лангур чақириқларини тақлид қила оладиган одам қисқа вақт ичида шимолий блокда бо'лган.
Резус макакаларини қо'рқитиш учун лангурлардан фойдаланиш Ҳиндистонда, айниқса Деҳлида янги амалиёт эмас. 2010-йилги Ҳамдо'стлик о'йинлари пайтида расмийлар кичикроқ резус макакаларини қо'рқитиш учун ба'зи жойларга қора юзли лангурларни жойлаштирдилар. 2023-йилда, Ҳиндистон Г20 саммитига мезбонлик қилганида, расмийлар маймунларни қо'рқитиш учун пойтахт бо'йлаб лангурларнинг ҳақиқий о'лчамдаги кесмаларини жойлаштирдилар.
2026-йилги Индиа Опен мусобақаси о'йинларнинг о'зига қараганда ҳаво сифатининг ёмонлиги ва ҳайвонларнинг кириб келиши ҳақида ко'проқ янгиликларга сабаб бо'лди. Маймунлар январ ойидаги о'йинлардаги муаммолардан бири эди. Турнир давомида сингапурлик Лоҳ Кеан Ю ва ҳиндистонлик ҲС Пранной о'ртасидаги эркаклар яккалик баҳси майдонга каптар ахлати тушганидан кейин икки марта то'хтатилди.
Бундан ташқари, ҳаво сифатининг ёмонлиги муаммоси ҳам бор эди. Октябр ва январ ойлари оралиг'ида Ҳиндистоннинг шимолий қисмида, айниқса пойтахт Деҳлида ҳаво ифлосланиши хавфли даражага етди. Бу йил ҳам шундай ҳолат такрорланди ва о'йинчиларнинг шикоятларига сабаб бо'лди. Сингапурлик Лоҳ нафас олишга қийналганини ва меҳмонхона хонаси ташқарисида ниқоб таққанини айтди, даниялик Миа Бличфелдт эса шароитларни "носог'лом" деб та'рифлади.
Ҳиндистон учун бу воқеалар шармандали бо'лди, чунки мамлакат о'зини халқаро спорт тадбирларининг йирик мезбони сифатида ко'рсатишга интилади. Ҳиндистон 2030-йилда Ҳамдо'стлик о'йинларини о'тказиши режалаштирилган ва 2036-йилги Олимпиада о'йинларига ҳам ариза топширган.
Бадминтон бо'йича жаҳон чемпионатлари Ҳиндистонга йирик глобал спорт тадбирини о'тказиш қобилиятини намойиш этиш ва мусобақага э'тиборни қаратиш имкониятини беради. Бу йилги турнирда амалдаги эркаклар ва аёллар о'ртасидаги жаҳон чемпионлари, мос равишда хитойлик Ши Юқи ва япониялик Акане Ямагучи иштирок этади. Ҳиндистон о'з майдонида кучли о'йин ко'рсатишга умид қилади, аёллар яккалик баҳсларида Синдҳу етакчилик қилади.
Ташкилотчилар учун ко'п нарса хавф остида. Улар келгуси ҳафтада Деҳлидан энг муҳим воқеалар маҳаллий ёввойи табиат эмас, балки о'йинчилар, о'йинлар ва бадминтон атрофида бо'лишини хоҳлашади.