Дания кескинлик ортиши фонида Гренландияга аскарлар юборди
Дания яқин тарихда биринчи марта чақирилган аскарларини Гренландияга юборди. Бу қарор АҚШнинг ушбу ҳудудга эгалик қилиш да'воларидан со'нг Арктикадаги о'з мавқеини мустаҳкамлаш мақсадида қабул қилинди, деб хабар беради Реутерс.
АҚШ президенти Доналд Трамп миллий хавфсизликни баҳона қилиб, Гренландияни сотиб олишга бир неча бор уриниб ко'рган ва Копенгагенни Арктика мудофаасига э'тиборсиз қарашда айблаган эди. Дания ва Гренландия бу г'ояни қат'иян рад этишган.
Аскарлар Даниянинг кенгайтирилган чақирув дастури бо'йича тайёрланган биринчи гуруҳдир. Ушбу дастур қиролликнинг энг муҳим ва мураккаб ҳудудида хизмат қила оладиган аскарларни тайёрлашга қаратилган. "Биз фақат о'зимизни эмас, Гренландия халқини ҳам о'йлаяпмиз", деди 19 ёшли аскар Девид Реутерс агентлигига.
Дания мудофаа вазири минтақага йиллар давомида етарлича маблаг' ажратилмаганини тан олганидан со'нг, Копенгаген Арктика мудофаасини кучайтириш учун миллиардлаб доллар ажратишга ва'да берди. Рота командири, капитан Лаура Епсен шундай деди: "Албатта, биз Гренландия бо'йича стратегик алоқаларнинг бир қисмимиз. Аммо бу ердаги вазифамиз аскарларни тайёрлашни давом эттиришдир. Арктика иқлимида ва шароитида тажриба оширишимиз керак".
Аскарлар "Арстис Эндурансе" деб номланган ҳарбий машг'улотларда иштирок этмоқда. Бу машг'улотлар Дания ҳарбийларини о'та совуқ об-ҳавода омон қолиш ва жанг қилишга о'ргатади ва "Арстис Сентрй" миссиясининг бир қисмидир. НАТО бу миссияни 2026-йилда минтақадаги о'з мавқеини кучайтириш ва Трампнинг баёнотларидан со'нг алянс ичидаги тарангликни юмшатиш мақсадида бошлаган.
Арктикада энг катта ҳарбий кучга эга бо'лган Россия НАТОнинг бу ердаги фаоллигини танқид қилиб, буни хавфсизликка то'г'ридан-то'г'ри таҳдид ва то'қнашув хавфини оширувчи ҳаракат деб баҳолайди. Фойдали қазилмаларга бой бу минтақада Хитой ҳам о'з фаолиятини оширган, асосан Москва билан ҳамкорликда.
Аввалроқ Трамп "Гренландия Дания учун эмас, АҚШ учун муҳим", дея оролни қо'шиб олиш г'оясини илгари сургани ҳақида хабар берилганди. Оқ уй раҳбари ҳудуд дунё хавфсизлигини та'минлаш учун кераклигини айтган, Дания бош вазири эса о'з мухторияти – Гренландиянинг ҳар бир қаричини ҳимоя қилишга со'з берганди.