СНН: Украинада Патриот учун ракеталар деярли тугаган
Украинада АҚШнинг Патриот ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари учун мўлжалланган ракета-тўсувчилар захираси кескин камайган. СНН билан суҳбатлашган украиналик расмийлар мамлакатда бундай ракеталар деярли тугаганини билдирган. Муаммо Россиянинг баллистик ракета ҳужумлари кучайиб бораётган бир пайтда янада жиддий тус олмоқда.
СНН телеканалининг 17-августдаги хабарига кўра, Украинада Патриот ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари учун ракеталар деярли тугаган. Бу маълумотни телеканал журналистларига украиналик расмийлар тақдим этган.
СНН мухбирларига Украинадаги Патриот тизимларининг 16 та ракета учириш қурилмаси кўрсатилган бўлиб, уларда мунтазам фойдаланилганини кўрсатувчи излар мавжуд эди. Бироқ, ушбу мажмуаларга хизмат кўрсатувчи бош муҳандиснинг сўзларига кўра, у сўнгги олти ҳафта давомида Патриот тизимларининг бирор марта ишлатилганини кўрмаган.
Бу ҳолат Россия сўнгги ойларда Украинага ҳаво ва ракета зарбаларини кучайтирган бир пайтда кузатилмоқда. Хусусан, Киев ҳам вақти-вақти билан баллистик ракеталар билан нишонга олинмоқда.
5-август куни Киев Россия томонидан учирилган 28 та баллистик ракетанинг бирортасини ҳам уриб тушириш имкони бўлмаганини маълум қилган. Украина томони буни зарур ҳаво ҳужумидан мудофаа воситалари етишмаслиги билан изоҳлаган.
Политисо нашрининг баҳосига кўра, танқислик, биринчи навбатда, Патриот тизими учун мўлжалланган ПАС-3 ва ПАС-2 ракеталарига тааллуқли. Улар Россиянинг юқори тезликдаги баллистик қуролларига қарши Украинанинг энг самарали воситалари қаторига киради.
**Украинада қанча Патриот ракетаси қолган?**
Украина ҳукумати мамлакат ихтиёрида аниқ қанча Патриот ракета-тўсувчиси қолганини очиқламаяпти.
Президент Володимир Зеленский 13-август куни эълон қилинган СНН билан интервюсида АҚШ захираларидаги Патриот ракеталарининг 5 фоизи Украинага қишдан чиқиб олиш учун етарли бўлишини айтган.
Зеленскийнинг сўзларига кўра, агар АҚШ ўз захираларидаги ракеталарнинг 10 фоизини Украинага соца, Киев Россиянинг барча баллистик ракеталарини уриб тушириш имкониятига эга бўлади.
"Менда 1 фоиз бор", деган Зеленский.
Украина президенти зарур миқдордаги Патриот ракеталарини олиш учун Киев ихтиёрида бор-йўғи бир неча ой вақт қолганини ҳам таъкидлаган.
Унинг айтишича, Украина 2026-йилда ўтган йилга нисбатан 2,5 баравар кам ракета-тўсувчига эга. Айни пайтда Россия ҳар ой аввалгига нисбатан икки баравардан ҳам кўпроқ баллистик ракета ишлатмоқда.
**Эрондаги уруш танқисликни кучайтирган**
СНН маълумотига кўра, Патриот ракеталарини етказиб бериш билан боғлиқ глобал муаммолар март–апрел ойларида, АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши давомида улардан фаол фойдаланилиши ортидан кучайган.
СНН таянган Фореигн Полисй Ресеарч Институте ҳисоб-китобларига кўра, Эрондаги урушнинг дастлабки тўрт кунида коалиция кучлари жуда катта миқдорда ракета-тўсувчиларни сарфлаган. Бу эса мавжуд захиралар ва янги ракеталар ишлаб чиқариш имкониятларига босимни оширган.
Таҳлилчилар ҳисоб-китобига кўра, Лоскҳеед Мартин 2025-йил давомида Патриот учун 620 та ракета-тўсувчи ишлаб чиқарган. Бу кунига ўртача 1,7 та ракета дегани.
Шу сабабли жангларда ракеталарнинг юқори суръатда сарфланиши билан уларни ишлаб чиқариш ҳажми ўртасида катта тафовут юзага келган.
Пентагон январ ойида Лоскҳеед Мартин билан етти йиллик шартнома имзолаган. Унга мувофиқ, Патриот ракеталарини ишлаб чиқариш қувватини йилига 2 мингтагача ошириш режалаштирилган.
**Украина Патриот ракеталарини ўзи ишлаб чиқара оладими?**
СНН материалида Украинада Патриот ракеталарини ишлаб чиқариш масаласи ҳам тилга олинган.
АҚШ президенти Доналд Трамп НАТОнинг Анқарадаги саммитида Вашингтон Киевга Патриот ҳаво ва ракета ҳужумидан мудофаа тизимлари учун ракета-тўсувчилар ишлаб чиқариш лицензиясини беришини айтган эди.
Бироқ кейинчалик АҚШнинг НАТОдаги элчиси Меттю Уитакер узоқ муддатли ишлаб чиқариш бўйича келишув қишгача имзоланмаслигини, Украинада дастлабки ракеталарни ишлаб чиқариш эса бундан ҳам кўпроқ вақт талаб қилишини билдирган.
Кейинроқ Трамп Патриот ракеталарини ишлаб чиқариш лицензиясини Украинага бериш ҳали ҳал қилинган масала эмаслигини ва бу борада музокаралар давом этаётганини айтган.
6-август куни Зеленскийнинг Украинага кўпроқ Патриот ракеталари етказиб бериш ҳақидаги чақириқларига муносабат билдирган Трамп: "Бизга ҳам ракеталар керак", деган.
Австрия Қуролли кучлари Миллий мудофаа академияси доценти, ҳарбий эксперт Густав Грессел эса ДВ билан суҳбатда Украина яқин вақт ичида Патриот ракеталарини ишлаб чиқариш лицензиясини олишига шубҳа билдирган.
Унинг фикрича, Украина бу масалада дастлаб ҳаддан ташқари оптимистик бўлган. Эксперт энг яхши ссенарийда ҳам Украина ПАС-2 туридаги ракеталарни ишлаб чиқариш лицензиясини олиши учун 4–5 йил вақт кетиши мумкинлигини айтган.