**Ҳамёнингизни ёзда тайёрланг**
2026 йил 1 октябрдан Ўзбекистонда қонунчиликда бир йўла бир нечта ўзгаришлар ва бошқа янгиликлар кучга киради.
### Жамоат транспортида йўл ҳақи ошади
1 октябрдан Тошкентда автобус ва метрода йўл ҳақи тарифи электрон шаклда тўланганда 1700 сўмдан 2500 сўмгача ошади. Нақд пул билан тўланганда эса сумма ўзгаришсиз қолади — 3000 сўм.
Йўловчилар учун қатновлар сонига қараб чегирмалар тизими ҳам амал қилади. Ўқувчилар, талабалар, пенсионерлар ва ногиронлиги бўлган шахслар тариф пакетлари бўйича 50 фоиз тежаш имкониятига эга бўладилар.
### Мол-мулкни сотиш ва гаровга қўйишга тақиқни онлайн тарзда ўрнатиш мумкин бўлади
Юридик ва жисмоний шахслар Ягона интерактив давлат хизматлари портали (ЯИДХП) орқали ўзларига тегишли кўчмас мулк ва автотранспорт воситаларини гаровга қўйиш, ипотекага бериш ва бегоналаштиришга тақиқларни мустақил равишда ўрнатишлари ва бекор қилишлари мумкин бўлади.
Жисмоний шахслар учун тақиқ ўрнатиш Face ID ёрдамида идентификациядан ўтгандан сўнг амалга оширилади. Юридик шахсларга эса таъсисчилар, иштирокчилар ёки акциядорлар умумий йиғилишининг электрон рақамли имзо билан имзоланган қарори керак бўлади.
### Фуқаролар ҳақидаги маълумотлар автоматик равишда янгиланади
Ўзбекистон давлат органлари фуқароларнинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси ва бошқа шахсий маълумотлари ўзгарганидан кейин ЯИДХПдаги маълумотларни автоматик равишда янгилайди.
Порталда олиш мумкин бўлган маълумотлар ўзгарганлиги тўғрисидаги маълумотнома асосида шахсни тасдиқловчи ҳужжатлар қайта расмийлаштирилади.
### Карталар ва телефон рақамлари ҳақидаги маълумотлар ЯИДХПга қўшилади
ЯИДХПда янги хизмат пайдо бўлади, у орқали фуқаролар ўз номларига расмийлаштирилган барча телефон рақамлари ва банк карталари тўғрисида маълумот олишлари мумкин бўлади.
Портал орқали, шунингдек, телефон рақамини кейинчалик тиклаш имконияти билан вақтинчалик фаол бўлмаган ҳолатга ўтказиш ҳам мумкин бўлади. Агар рақамдан бошқа фойдаланилмаса, фуқаро унга хизмат кўрсатишни тўхтатиш тўғрисида ариза бериши мумкин.
Бундан ташқари, ЯИДХПда ҳар бир телефон рақамига уланган пуллик хизматлар ҳақидаги маълумотлар ҳам кўрсатилади.
### Савдо шохобчаларини мониторинг қилиш учун E-bozor ишга туширилади
1 октябрдан бошлаб синов тариқасида Ўзбекистондаги 300 дан ортиқ бозор ва савдо мажмуалари ягона «E-bozor» рақамли платформасига уланади. Платформани тўлиқ ишга тушириш 1 мартдан режалаштирилган.
Платформада бозорлар ва савдо мажмуаларининг паспортлари, уларнинг манзиллари, бўш савдо шохобчалари ва жойлари тўғрисидаги маълумотларни жойлаштириш кўзда тутилган. Шунингдек, «E-bozor» орқали аҳоли бозорлар фаолияти ҳақида маълумот олиши ва маъмуриятларга электрон мурожаатлар юбориши мумкин бўлади.
Платформа оператори Солиқ қўмитаси бўлиб, у савдо шохобчаларига солиқ ходимларини бириктиради ва уларнинг иш самарадорлигини ҳар куни таҳлил қилиб боради.
### Бизнес жарималарни бўлиб-бўлиб тўлаши мумкин бўлади
Тадбиркорлар молиявий жарималарни ихтиёрий равишда қулайроқ шартларда тўлашлари мумкин бўлади. Агар тадбиркор қарор олинганидан кейин бир ой ичида жарима суммасининг 50 фоизини тўласа, у қолган ярмини тўлашдан озод қилинади.
Шунингдек, олти ой давомида тенг улушларда бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти ҳам амал қилади. Бунинг учун тадбиркор биринчи ой давомида жарима суммасининг камида 1/6 қисми миқдорида бошланғич тўловни амалга ошириши керак. Шундан сўнг бўлиб-бўлиб тўлаш тизими автоматик равишда кучга киради.
### Инсофли ТИФ иштирокчилари ҚҚСни ўзаро ҳисобга олишлари мумкин бўлади
1 октябрдан бошлаб бир вақтнинг ўзида иккита шартга жавоб берадиган ташқи иқтисодий фаолият (ТИФ) иштирокчилари товарларни импорт қилишда тўланадиган ҚҚСни ўзаро ҳисобга олиш имкониятига эга бўладилар.
Биринчи шарт — компаниянинг солиқ хавфи даражаси паст бўлиши. Иккинчиси — унда амалдаги ҚҚС тўловчиси гувоҳномаси бўлиши керак.
### Экспорт божлари 30 фоизга камаяди
Экспортчилар учун товарлар экспорти билан боғлиқ айрим бож ва тўловлар миқдори 30 фоизга камайтирилади.
Камайтириш тўрт турдаги харажатларга тааллуқлидир: божхона расмийлаштируви; фитосанитария сертификатини олиш; фумигация; товарнинг келиб чиқиши тўғрисидаги сертификатни олиш.
### Театрларга ташриф буюриш учун бепул ваучерлар жорий этилади
Аҳолининг ижтимоий тоифалари 1 октябрдан бошлаб театр, кино ва концерт тадбирларига бепул ваучерлар олишлари мумкин бўлади. Маблағлар давлат бюджетидан ажратилади.
Ушбу тоифага 500 минг нафар ўқитувчи, шифокор, давлат хизматчилари, фаол ўқувчи ва талабалар, шунингдек, «Ижтимоий реестр»га киритилган 100 минг оиланинг ҳар биридан бир нафардан бола ва ногиронлиги бўлган болалар киради.
Ваучер қиймати миқдоридаги маблағлар тегишли шахс номига расмийлаштирилган ижтимоий карта орқали тақдим этилади.
### Жарима майдончалари билан боғлиқ тажриба 2034 йилгача давом этади
1 октябрдан Тошкентда қоидабузарликлар учун ушлаб турилган транспорт воситаларини эвакуация қилиш, жойлаштириш ва сақлашнинг янги тартиби жорий этилмоқда. Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг Ягона автоматлаштирилган ахборот тизимида «Jarima maydonchasi» модули ишга туширилди.
Тизимда ушлаб турилган, жарима майдончасига жойлаштирилган ёки чиқариб юборишга рухсат берилган автомобилларнинг ягона электрон ҳисоби юритилади. У орқали ҳуқуқбузарликлар учун жарималарни, сақлаш қийматини ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш мумкин бўлади. Автомобилни чиқариб юбориш учун QR-кодли электрон рухсатнома, жумладан, ЯИДХП орқали ҳам шакллантирилади.
Тажриба 2034 йилнинг охиригача мўлжалланган.
### Тошкент вилоятида сув ва канализация тарифлари ошади
3 октябрдан Тошкент вилоятида ичимлик суви ва канализация хизматлари тарифлари ошади. Аҳолининг асосий қисми учун бир кубометр сув ҚҚС билан бирга 19,2 фоизга ошиб, 3472 сўмни, оқова сув чиқариш эса 15,4 фоизга ошиб, 1680 сўмни ташкил этади. Бюджет ташкилотлари ва бошқа юридик шахслар учун ўсиш 6,7 фоиздан 33,3 фоизгача бўлади.
### Хусусий сектор Андижон вилояти аҳолисига баллонларда газ сотади
1 октябрдан Андижон вилоятида тажриба бошланади, унга кўра хусусий компаниялар суюлтирилган газни тўғридан-тўғри импорт қилишлари ва уни аҳолига маиший баллонларда эркин нархларда сотишлари мумкин бўлади. Тажриба «LPG-Trade» тизими билан параллел равишда ишлайди.
Лойиҳада камида иккита хусусий оператор иштирок этиши керак. Уларда газни ташиш, қабул қилиш, сақлаш ва тақсимлаш учун шахсий ёки ижарага олинган қувватлар, зарур лицензия ва рухсатномалар, шунингдек, тайёрланган ходимлар бўлиши лозим.
Компаниялар, шунингдек, истеъмолчилар онлайн хизматлардан фойдаланишлари мумкин бўлган мобил иловаларни ишга туширишлари керак.
### Ишсизлик мақоми ижтимоий марказларда расмийлаштирилади
Вақтинчалик бошпана ва ижтимоий мослаштириш марказларида истиқомат қилувчилар расмий равишда ишсизлик мақомини олишлари ва бепул касб-ҳунарга ўқитиш учун ваучерларни расмийлаштиришлари мумкин бўлади.
Бу қисқа муддатларда эгалланадиган касбларни, жумладан, етказиб бериш, қурилиш, таъмирлаш ва маиший хизмат кўрсатиш йўналишлари бўйича ўрганиш имконини беради.
### Бухорода транспортнинг айрим турлари чекланади
1 октябрдан Бухоронинг тарихий қисмида электроскутерлар, электросамокатлар, рикшалар, мопедлар, тўрт ғилдиракли велосипедлар, картинглар ва қатор бошқа ҳаракатланиш воситаларининг ҳаракати чекланади.
Чекловлар, шунингдек, от ва туяларда ҳаракатланишга ҳам тегишли. Улар Арк қалъасидан Пои-Калон ансамбли ва Ҳақиқат кўчаси орқали Лаби Ҳовуз ансамблигача бўлган ҳудудда амал қилади.