Чегара инқирозидан кейин ҳам минглаб муҳожирлар Сеутада қолмоқда, дейди маҳаллий раҳбар
Испания ҳудудининг мери-президенти, шунингдек, қўшни Марокашдан ўтган 78 000 мигрант натижасида 100 киши ҳалок бўлганини айтди.
Маҳаллий раҳбарнинг со'зларига ко'ра, яқинда чегара инқирозидан со'нг, Испания ҳудуди бо'лган Сеутада минглаб мигрантлар қолмоқда.
О'тган ҳафта анча ко'п одамлар оқимидан кейин ҳам 3000 дан 5000 гача мигрантлар Сеутада қолмоқда. Шимолий Африка анклавининг раҳбари Хуан Хесус Вивас Европа Парламентига 100 кишининг о'лимига олиб келган "тузатиб бо'лмайдиган фожиа" учун "чуқур қайг'у" билдирди. Бу қо'шни Марокашдан тахминан 78 000 мигрант бир неча соат ичида денгиз орқали келганидан кейин содир бо'лди.
Виваснинг со'злари Марокаш оммавий ахборот воситаларининг ижтимоий тармоқларда оммавий о'тишга оид янги чақириқлари ҳақидаги хабарлари фонида янгради.
Инқироз чегаралари очиқ бо'лган Европа Иттифоқи давлатлари о'ртасидаги муносабатларни кескинлаштирди ва Испания ҳукуматини танқид қилди. Бироқ, Европа Иттифоқи Комиссияси Испаниянинг "тезкор жавоби"ни, жумладан, Шимолий Африка қирг'ог'идаги бошқа ҳудуди бо'лган Сеута ва Мелиляга қуролли кучларни жойлаштиришни мақтади.
Пайшанба куни консерватор Вивас Европа Парламентига қилган мурожаатида миллий ҳукуматнинг вазиятни ҳал қилишини танқид қилди. У шахсан Социалистик Бош вазир Педро Санчесга жавоб кечиктирилгани ва етарли эмаслиги ҳақида хабар берганини айтди.
"Сеутада қанча одам борлиги ҳақида рақамлар ё'қлиги, бу вазиятни ҳал қилиш учун бизда қанчалик кам ресурслар борлигини ко'рсатади", деди Сеутанинг мери-президенти. Унинг қо'шимча қилишича, маҳаллий расмийларнинг денгиз орқали о'таётган мигрантлар сонининг ко'пайиши ҳақидаги аввалги огоҳлантиришлари э'тиборга олинмаган.
Минглаб мигрант болалар Сеутада эканлиги тахмин қилинмоқда, у ерда расмийлар уларни ро'йхатга олмоқда.
Виваснинг та'кидлашича, Марокашга қарийб 75 000 мигрантнинг қайтиши вазиятни "сезиларли даражада юмшатган" бо'лса-да, Сеута ҳали ҳам нормал ҳолатга қайтмаган. У ҳудудда давом этаётган гуманитар фавқулодда ҳолат ва жамоат тартибининг бузилиши ҳақида гапирди. Шунингдек, у чегарадан о'тган вояга етмаганларни қайтариш "асосан имконсиз", чунки уларнинг розилиги талаб қилинади.
Испания ички ишлар вазири ҳукумат Сеутадаги вояга етмаганларга ёрдам бериш учун 25 миллион евро (21,4 миллион фунт стерлинг; 28,8 миллион доллар) ажратганини э'лон қилди. Бироқ, Испаниянинг Эл Мундо газетаси Сеутадаги ко'нгиллилар гуруҳлари расмий ҳисоб-китоблардан икки баравар ко'п бо'лган 4860 нафар мигрант болани ро'йхатга олганини хабар қилмоқда. Ко'нгиллилардан бири газетага: "Қо'шнилар уларни уйларига олиб киришмоқда, аммо вазият барқарор эмас", деди.
Эл Паíс нашрининг хабар беришича, ҳозиргача Испаниянинг материк қисмига бирорта ҳам мигрант бола ко'чирилмаган, о'нг қанот маҳаллий ҳокимият уларни қабул қилишдан иккиланмоқда. О'нг қанотдаги ба'зи одамлар Марокаш билан мигрант болаларни оилаларига қайтариш бо'йича ҳамкорлик то'г'рисидаги келишувга ишора қилган бо'лса-да, Мелилланинг консерватив раҳбари материкдаги ҳамкасбларидан "бирдамлик имо-ишораси" ни талаб қилди.
Хуан Хесус Вивас Испания ҳукуматини мигрантларнинг катта оқимидан олдин огоҳлантирувчи белгиларни э'тиборсиз қолдирганликда айблади.
О'тган пайшанба ва жума кунлари о'н минглаб мигрантларнинг Сеутага о'тишга уринишининг аниқ сабаблари нома'лумлигича қолмоқда. Европа Иттифоқининг миграция бо'йича комиссари Магнус Бруннер дезинформация тарқатувчи жиноий тармоқлар бунга сабаб бо'лганини та'кидлади, бу фикр Санчеснинг фикрига қо'шилди.
О'тишлар Испания Олий суди Сеута ёки Мелиллага етиб боришга уринаётганда денгизда ушланган мигрантларни Марокашга қайтариб бо'лмаслиги ҳақида қарор чиқарганидан кейин содир бо'лди. Икки анклав узоқ вақтдан бери Испания ва Марокаш о'ртасида дипломатик низолар нуқтаси бо'либ келган, улар устидан Испания суверенитетини тан олмайди.
Сеутага бир вақтнинг о'зида сузиб борган одамларнинг ко'плиги Марокаш чегарачилари нима учун аралашмагани ҳақида саволлар туг'дирди. Вивас бу ҳодисани "аниқ ҳужум" деб та'рифлади. У шундай деди: "Халқимиз о'зини қайг'ули, ожиз, хавотирли, қо'рқинчли ва хавотирли ҳис қилмоқда - ва уларнинг бунга асосли сабаблари бор, чунки бу яна такрорланадими ёки ё'қми, деб о'йлаш муқаррар".
Испания ички ишлар вазири Марокаш билан кейинги "қоидабузарликлар"нинг олдини олиш учун "қат'ий" ишлаётганини ва Сеутада қолган ҳар қандай мигрантлар иложи борича тезроқ қайтарилишини айтди. Бруннер Европа Иттифоқи Марокашнинг миграция бо'йича ҳамкорлигини та'минлаш учун виза сиёсати ва савдо каби барча мавжуд воситалардан фойдаланиши кераклигини таклиф қилди.
Марокаш о'з навбатида инқироз учун Испания Олий судини айблади. Исми ошкор қилинмаган ҳукумат манбаси маҳаллий нашрларга "тизимнинг то'хтатувчи элементи қулаб тушди ва то'г'он жиноятчиларнинг ог'ирлиги остида эмас, балки судянинг қарори туфайли қулаб тушди" деб айтди.
Шу билан бирга, Марокаш оммавий ахборот воситалари о'тган ҳафта кузатилган миграция оқимига о'хшаш яна бир оммавий чегарани кесиб о'тиш уринишини мувофиқлаштириш учун янги онлайн чақириқлар ҳақида хабар бермоқда. Ҳеспресс янгиликлар сайти ижтимоий тармоқларда одамларни ёпиқ ВҳацАпп гуруҳларига қо'шилишга ундайдиган постлар ва хабарлар, шунингдек, Испанияга миграция ва у ердаги иш имкониятлари билан бог'лиқ хештеглар тарқалаётганини хабар қилмоқда. Бу Марокаш расмийларининг ноқонуний миграцияни тарг'иб қилувчилар жавобгарликка тортилиши мумкинлиги ҳақидаги огоҳлантиришларига қарамай содир бо'лмоқда.
Сеута о'тиш жойлари, шунингдек, Шенген ҳудудининг бир қисми сифатида очиқ чегараларни баҳам ко'радиган Европа Иттифоқи давлатлари о'ртасида дипломатик келишмовчиликларни келтириб чиқарди. Финляндия ва Дания томонидан қо'ллаб-қувватланадиган Италия Испания билан Шенген келишувини то'хтатди. Чехия Республикаси Испаниянинг а'золигини вақтинча то'хтатиб туришга чақирди, гарчи Санчес Сеута Шенген ҳудудининг бир қисми эмаслигини та'кидлаган бо'лса ҳам.
Бруннер Европа Иттифоқи Сеутада "ко'проқ иш қилишга тайёр" эканлигини, аммо Испания ҳукуматидан Европа Иттифоқи чегарачилари учун бошқа со'ров олмаганлигини айтди.