Бюджет ижтимоий ва арзон уй-жойлар учун 1 миллиард фунт стерлингни ўз ичига олади

**Бюджет ижтимоий ва арзон уй-жойлар учун 1 миллиард фунт стерлингни ўз ичига олади**

Канцлер Жон Ҳили чоршанба куни ўзининг биринчи Бюджетини тақдим этиши кутилмоқда.

Бюджет Англиядаги ижтимоий ва арзон уй-жойлар учун 1 миллиард фунт стерлингдан ортиқ маблағ ажратади, бу эса ҳукуматнинг 10 йиллик уй-жой дастурини молиялаштиришни 40 миллиард фунт стерлингдан оширади.

Чоршанба кунги эълонда Англия бўйлаб мэрлар ва минтақавий раҳбарларга кўпроқ ваколатлар ва молиялаштириш берилиши, шунингдек, кенгашларга уй-жой қурилиши учун ҳукуматдан имтиёзли фоиз ставкаларида қарз олишга ёрдам берилиши кутилмоқда.

Мақсад — минтақавий раҳбарларга инвестиция танловлари бўйича каттароқ эгилувчанлик ва ваколатлар беришдир.

Канцлер Жон Ҳили Англия шаҳарлари ва минтақалари "ўз келажагини ўзлари ҳал қилиш ҳуқуқига" эга бўлишини айтди, Бош вазир Энди Бёрнҳам эса бу чора-тадбирлар ҳокимиятни "ўз жамоаларини энг яхши биладиганларга" топшириш ҳақида эканини таъкидлади.

Канцлер, шунингдек, кичик пиво заводларини қўшимча қўллаб-қувватлаш чораларини эълон қилади, Ғазначиликнинг билдиришича, у "пиво ишлаб чиқарувчиларимиз учун вазиятни ижобий томонга ўзгартиришни" хоҳламоқда.

Молиялаштириш бўйича батафсил маълумот келаси йилги харажатлар шарҳида келтирилади.

Бироқ, соядаги канцлер Эндрю Гриффит, агар Ҳили Буюк Британия 2030 йилга келиб ЯИМнинг 3 фоизини мудофаага қандай сарфлашини тушунтириб бера олмаса, истеъфога чиқиши кераклигини айтди.

Минтақавий режаларга кўра, ҳукумат келаси йили мэрлар ва маҳаллий раҳбарларни қўллаб-қувватлаш ҳамда Уайтҳоллдаги "тарқоқ тендер фондлари"га қарамликни камайтириш учун 285 миллион фунт стерлинг миқдорида бошланғич ўтиш маблағини ажратади, дейди Ғазначилик.

Ҳукумат, шунингдек, 2028 йилдан бошлаб 1,5 миллиард фунт стерлинглик янги қарз олиш имкониятини яратиш учун мэрлар билан ишлашини маълум қилади, бу уларга маҳаллий устувор йўналишларни қўллаб-қувватлаш учун капиталдан фойдаланиш имконини беради.

Ғазначиликнинг билдиришича, бу маблағ янги уй-жойлар қуриш, марказий кўчаларни қайта тиклаш ёки транспорт алоқаларини яхшилаш учун ишлатилиши мумкин.

Ҳили шундай деди: "Мэрлар ва маҳаллий раҳбарлар ўз жамоалари ривожланиши учун нима кераклигини билишади, шу сабабли биз лойиҳаларни олға суриш, уйлар қуриш ва ўз ҳудудлари учун тўғри қарорлар қабул қилиш мақсадида уларга кўпроқ маблағ, кўпроқ ҳокимият ва кўпроқ имкониятлар бермоқдамиз."

Мамлакатнинг ҳали стратегик орган бўлмаган ҳудудлари "ўз ҳудудларида ўсишга ҳисса қўшадиган лойиҳаларни амалга ошириш" учун 285 миллион фунт стерлинглик молиялаштиришнинг бир қисмидан фойдаланишлари мумкин бўлади.

Бош вазир шундай деди: "Мен маҳаллий раҳбарларнинг Вестминстерга қўл очиб боришига чек қўймоқдаман. Мамлакатни бундай бошқариб бўлмайди."

Уэльс Мэрлар тармоғи раиси ва Лейбористлар партиясидан Ист-Мидлендс мэри Клер Уорднинг айтишича, "кучайтирилган децентрализация орқали тўғри ваколатлар ва ресурсларга" эга бўлиш жамоалар учун "амбицияли режаларни ҳақиқатга айлантиришга ва ҳақиқий, бардавом ўзгаришларни амалга оширишга" ёрдам беради.

Лондоннинг лейборист мэри Лорд Садиқ Хоннинг таъкидлашича, каттароқ инвестиция ваколатлари "трансформацион инфратузилма лойиҳаларини амалга оширишга ёрдам бериши" мумкин, жумладан, Ғарбий Лондон Орбитал йўналиши, Бакерлоо метро линияси ва Докландс енгил темир йўли узайтирилиши ҳамда Стратфорд Интернешнл бекатининг ривожлантирилиши шулар жумласидандир.

Бироқ Ҳилининг Бюджет тайёргарлигига Ғазначиликнинг тадбиркорлик бўйича маслаҳатчиси Алекс Депледж ўз лавозимидан истеъфога чиқаётганини айтганидан сўнг путур етди. У Бюджет эълон қилинганининг эртасига, пайшанба куни лавозимини тарк этади.

, уларга "иккинчи даражали тадбир" сифатида қаралмоқда ва улар "иқтисодий сиёсатнинг чеккасига" суриб қўйилмаслиги керак.

"Стартапларни чеккада тутиб туриш энг буюк компанияларимизнинг қўшаётган ҳиссасини камситади ва биз уларни Буюк Британия қирғоқларида ҳар қандай эвазига қўллаб-қувватлашимиз ҳамда ривожлантиришимиз керак", деди у.

Бюджет арафасида мудофаа масаласи ҳам асосий мавзу бўлиб қолди. Ҳили июнь ойида олдинги ҳукуматдаги мудофаа вазири лавозимидан мудофаа инвестициялари режаси туфайли истеъфога чиққан эди

, унинг айтишича, бу режа қуролли кучларни молиялаштириш учун зарур бўлган даражадан "анча йироқ" эди.

У 2035 йилда НАТОнинг 3,5 фоизлик мақсадига эришиш йўлида, мамлакат мудофаа харажатлари 2030 йилга келиб ЯИМнинг 3 фоизига етказилиши кераклигини таъкидлаган эди.

Бироқ, соядаги канцлер ундан ЯИМнинг 3 фоизини мудофаага сарфлаш режаларини баён қилиш мажбуриятини олишни талаб қилиб, шундай деди: "Биз фавқулодда хавф-хатарлар даврида яшамоқдамиз, шунга қарамай, канцлер мамлакатнинг суғурта мукофотини тўлаш учун маблағ топишда иккиланмоқда... кучли мудофаасиз кучли иқтисодиётга эга бўла олмайсиз".

Эндрю Гриффитнинг мулоҳазаларига жавобан, Мудофаа вазири Уэс Стритинг консерваторлар ҳокимиятда бўлган даврда ҳарбий соҳага инвестиция киритилмагани учун жавобгар эканини айтди.

Стритингнинг таъкидлашича, Бош вазир ўз ҳукумати "қуролли кучларимизга бизни хавф-хатардан холи тутиш учун зарур бўлган инвестицияларни беришга қарори қатъий" эканини аниқ айтган.