Буюк Британияни тарк этиб, хорижда янги ҳаёт бошлаётган битирувчилар
Битирувчилар учун иш ўринларини топиш қийинлашаётгани сабабли, кўпроқ ёшлар хорижга кўчиб кетишни кўриб чиқаётгани хабар қилинмоқда.
Буюк Британияни тарк этиб, хорижда янги ҳаёт бошлаётган битирувчилар
Чарли Уэст (чапда), Рейчел Жеймс ва Оуэйн Ивесон хорижга кўчиб ўтишди
Ўтган йили Рейчел Жеймс Лондондаги корпоратив лавозимини тарк этди, жомадонини йиғди ва ҳеч қандай иш ёки аниқ режасиз Сиднейга бир томонлама чипта сотиб олди.
«Мен ҳаммасини янгидан бошлаш учун кетдим», дейди Суррейдан бўлган 26 ёшли қиз. «Таваккал қилиб, мутлақо бошқа нарсани синаб кўриш учун. Энг ёмон ҳолатда эса, агар ҳамма нарса барбод бўлса, уйга қайтиш учун ҳамиша самолёт топилади».
15 000 нафар битирувчи курс талабалари ўртасида ўтказилган сўровномага кўра, Буюк Британия университетлари талабаларининг 10 тадан биттасидан кўпроғи эндиликда ўқишни тугатгач, яхшироқ имкониятлар излаб хорижга кўчиб ўтишни режалаштирмоқда, бу икки йил олдинги 7,8% кўрсаткичдан юқоридир.
Шу билан бирга, Талабаларни иш билан таъминловчилар институти (ISE) тадқиқотида айтилишича, Буюк Британияда битирувчилар учун иш ўринлари бўйича рақобат сўнгги уч ўн йилликдаги энг юқори даражага етган.
ISE ҳисоботига кўра, Буюк Британиядаги иш берувчилар ҳозирда битирувчилар учун мавжуд ҳар бир бўш иш ўрнига ўртача 140 та ариза олмоқда, бу 2025 йилдагига нисбатан 14% га кўп ва 20 йил олдинги бир бўш иш ўрни учун 30 та ариза кўрсаткичидан жуда юқоридир.
Хўш, ёш британияликлар хорижга кетаётганда қаерга йўл олишмоқда?
Одамлар қайси мамлакатларни танлаётганини кўрсатувчи ёшга оид аниқ маълумотлар бўлмаса-да, расмий рақамлар шуни кўрсатадики, Австралия ҳали ҳам хорижга кўчиб ўтаётган британияликлар учун энг оммабоп йўналиш бўлиб қолмоқда.
Австралиянинг иқлими ва у ерда инглиз тилида сўзлашилиши билан бир қаторда, яна бир жозибадор жиҳати унинг виза олиш учун қулай ёндашувдир. «Working Holiday Maker» дастури доирасида 18 ёшдан 35 ёшгача бўлган Британия паспорти эгалари Австралияда уч йилгача яшашлари мумкин.
Рейчел Жеймснинг айтишича, Сидней яшаш ва ишлаш учун Лондонга қараганда яхшироқ жой
2022 йилда Лафборо университетини инглиз тили йўналиши бўйича тамомлаган Рейчел Буюк Британияда «PricewaterhouseCoopers» суғурта гигантида ишлаган. У ҳозирда Сиднейда «Fitness First» спорт заллари тармоғида маркетинг соҳасида ишлайди.
Унинг айтишича, йиллик маоши 42 000 фунт стерлингдан 37 000 фунт стерлингга тушган, шу билан бирга, у дўсти билан икки хонали квартира ижараси учун ойига 2 000 австралия доллари (1 000 фунт стерлинг) тўлайди, бу деярли Лондонда тўлаган миқдори билан бир хил.
Муайян харажатлардан ортиб қоладиган даромади камроқ бўлса-да, у ҳеч нарсадан афсусланмайди. «Об-ҳаво ҳатто қишда ҳам гўзал, уйим остонасидаги сайргоҳларга эса ҳеч нарса тенг келолмайди.
«Одамлар соат 17:00 да ишни тугатиб, ўз севимли машғулотлари билан шуғулланишни хоҳлашади — бу сёрфинг, югуриш, қуёш ботишидан завқланиш, пикник ёки қуёш ботаётгандаги йога бўладими, фарқи йўқ. Мен бу ерга мансабда кўтарилишни мақсад қилиб келмаганман — бу кўпроқ бошқача ҳаёт тарзи ҳақида».
Буюк Британия Миллий статистика бошқармасининг охирги маълумотларига кўра, мамлакатни тарк этаётган Британия фуқароларининг деярли икки уч қисмини 16 ёшдан 34 ёшгача бўлганлар ташкил этади.
Унда айтилишича, 2025 йилда ушбу ёш гуруҳидаги Буюк Британияга келганларга нисбатан 75 000 нафар кўпроқ одам мамлакатни тарк этган.
Австралиядан кейин британиялик катталар учун энг оммабоп йўналиш АҚШ ҳисобланади.
Чарли Уэстнинг айтишича, АҚШда ишлаш унга яхшироқ маош ва кўпроқ имкониятлар келтирган
Чеширлик 25 ёшли Чарли Уэст Оксфорд университетида ўрта асрлар тадқиқотлари бўйича магистратурани тугатгач, академик соҳада яхшироқ маош ва имкониятлар учун 2024 йилда Штатларга кўчиб ўтди.
Уэст ҳозирда Йель университетининг Италия тадқиқотлари факультетида дарс беришни ҳам ўз ичига олган олти йиллик молиялаштириладиган PhD курсининг иккинчи йилида таҳсил олмоқда.
«Мен PhD даражасини олишни жуда хоҳлардим, аммо Буюк Британияда, айниқса гуманитар фанлар бўйича молиялаштириш олиш қийин ва ажратиладиган стипендиялар тахминан 21 000 фунт стерлингни ташкил қилади. Яшаш учун маблағ топиш мақсадида бир вақтнинг ўзида [академик соҳадан ташқарида] ишлашимга тўғри келар эди.
«АҚШда менга йилига 51 000 доллар (37 770 фунт стерлинг) тўланади, тез орада бу миқдор 52 000 долларга кўтарилади ва бу дарс бериш ҳамда конференцияларга бориш учун жуда кўп имкониятлар беради».
Европа Иттифоқи ҳам хорижга кўчиб ўтишни хоҳлайдиган ёш британияликлар учун оммабоп танлов бўлиб қолмоқда, гарчи Брексит виза қоидаларини қийинлаштирган бўлса-да.
Европа меҳнат бозорига кириш йўлларидан бири бу ЕИда таҳсил олганликдир. Халқаро битирувчилар ўқишни тугатгандан сўнг доимий яшаш учун рухсатномага ариза топширишлари мумкин.
Оуэйн Ивесон Финляндиядан Буюк Британияга қайтиш ниятида эмас
Сандерлендлик 24 ёшли Оуэйн Ивесон айнан шу йўлдан бормоқда, у Финляндиянинг Аалто университетини дизайн бўйича магистрлик даражаси билан тугатиш арафасида.
Оуэйн 2020 йилда мамлакатга биринчи марта ташриф буюрганидан сўнг «бу юртни севиб қолганини» айтади.
«Финляндия — гўзал мамлакат», дейди у. «Кўчалар жуда озода. Жуда осуда ҳаёт тарзи. Табиати ажойиб ва жамоат транспорти жуда самарали ишлайди».
Оуэйн Хельсинкидан метрода тахминан 15 дақиқалик масофада жойлашган Эспоо шаҳрида яшайди ва яқин орада Буюк Британияга қайтишни кутмаяпти.
«Очиғини айтганда, Финляндияда меҳнат бозори унчалик катта эмас, аммо IT ходимларига талаб юқори ва агар сиз цел Буюк Иттифоқи бўйлаб ишлай олсангиз, имкониятлар жуда кўп».
Иммиграция бўйича юрист, Лондонда жойлашган «Howard Kennedy» халқаро юридик фирмаси ҳамкори Жон Кили нима учун Буюк Британиянинг кўпроқ битирувчилари хорижга юзланаётганини тушуниш осон эканини айтади.
«Талабалик қарзи, уй-жойнинг юқори нархи, иш ҳақининг нисбатан суст ўсиши ва келажакдаги бандлик борасидаги ноаниқликни бирлаштирганингизда, бошқа жойда омадни синаб кўриш истаги анча мантиқий бўлиб қолади».
Сиднейга қайтадиган бўлсак, Рейчел бу шаҳар Лондонга қараганда шунчаки яхшироқ ҳаёт сифатини таклиф қилишини айтади.
«Сиднейдаги ҳаётни Лондондагидан қимматроқ деб ҳисобламайман, лекин шахсан ўзим Сиднейдаги қулайликларни яхшироқ деб топдим».