Буюк Британия янги Европа альянсида Канада билан «бирлашиши» керак, деди Канада вазири BBC телеканалига

Буюк Британия Канада ва Европа ўртасидаги янги иттифоққа «қўшилиши» керак, дейди Канада вазири BBC телеканалига

Буюк Британия Канада ва Европа ўртасида таклиф этилаётган иқтисодий иттифоқ билан «бирлашиши» керак, деди Канада молия вазири Франсуа-Филипп Шампань.

«Буларнинг барчаси келажак иттифоқини тузиш учун муҳим аҳамиятга эга», деди у BBC телеканалига. «Дунё ўзгарди. Америка ўзгарди. Шунинг учун биз ҳам ўзгаришимиз керак».

Шампань, шунингдек, ўтган ойда келишув барбод бўлганидан кейин Канада-АҚШ савдо уруши ҳақида кескин фикр билдириб, Канада тарифларни жорий этиш орқали «саноатимиз, ишчиларимиз ва мамлакатимизни ҳимоя қилди», деди.

Унинг бу баёноти Европа Комиссияси раҳбари Урсула фон дер Ляйеннинг Канада учун Иттифоқ тарихида мисли кўрилмаган қадам бўлган ЕИга ассоциацияланган аъзолик «эшикларини очиш» таклифи ортидан янгради.

Канада Бош вазири Марк Карнининг фон дер Ляйен ўз таклифини илгари сурганидан кўп ўтмай, Страсбургдаги Европа Иттифоқига ташрифи «келажак иттифоқини тузиш» мақсадида бўлган, деди Шампань.

Англия банкининг собиқ раҳбари бўлган Карни илгари иқтисодий ўсиш, барқарорлик ва хавфсизлик йўлида биргаликда ишлайдиган «ўрта кучлар» иттифоқи ҳақида гапирган эди.

BBC билан суҳбатда Шампань Буюк Британия ва Канада умумий қадриятларга эга эканлигини таъкидлади.

«Биз шерикликка бошқача назар билан қарашимиз керак ва энг яхши томони шундаки, Канада ва, айтганча, Буюк Британияга қарасангиз, биз бир хил қадриятларни баҳам кўрамиз. Дунёқарашимиз жуда мос келади. Нима учун бирлашмаслигимиз керак?» деди у.

«Биз мустақил ва суверенмиз, лекин биргаликда кучлироқмиз».

Ўтган йили Оқ уйга қайтганидан сўнг, АҚШ Президенти Дональд Трамп кенг кўламли глобал тарифларни, жумладан, Буюк Британия каби узоқ йиллик савдо иттифоқчиларига нисбатан ҳам жорий этди.

Буюк Британия ўтган йилнинг июнь ойида АҚШ билан савдо битимини қайта кўриб чиққан бўлса-да, янги Канада-ЕИ иттифоқи Буюк Британиянинг Brexit'дан кейинги Европа билан, шунингдек, сўнгги ҳафталарда Фолкленд ороллари ва Ирландия бирлиги борасидаги президентлик риторикасидаги баъзи ўзгаришлардан кейин АҚШ билан бўлган муносабатларига доир саволларни кун тартибига чиқармоқда.

Карни ўтган ҳафта Брюссель ва Страсбургга сафари чоғида Ливерпулда Бош вазир Энди Бернем билан учрашди, Шампань эса жума куни Дублинда ЕИ молия вазирларининг йиғилишида канцлер Жон Хили билан бирга иштирок этди.

ЕИ ва Канада ўртасидаги яқинроқ алоқалар бўйича музокаралар Канада ва АҚШ ўртасидаги кескинлашиб бораётган савдо уруши фонида ривожланмоқда. Икки томон август ойида музокаралар сўнгги паллада барбод бўлганидан кейин бир-бирига нисбатан жавоб тарифларини жорий қилган эди.

Президент Трамп, шунингдек, агар ассоциацияланган аъзолик режаси АҚШга нисбатан «душманона» бўлиб чиқса, ЕИга нисбатан қўшимча тарифлар жорий этиш билан таҳдид қилиб, бу ғояни кулгили деб атади ва Канадани «дахшатли савдо шериги» деб таърифлади.

Шампань савдо уруши Канада томонидан танланган ихтилоф эмаслигини айтди.

«Биз жавоб қайтардик, чунки қайсидир босқичда "бўлди, етар" дейиш керак. Ҳеч ким бизнинг иқтисодий суверенитетимизни буза олмайди... дунё бунга эътибор қаратди», деди у.

Вазирнинг таъкидлашича, Канада ўзининг «ўлчовли, мақсадли ва стратегик... долларга доллар, тарифга тариф» жавобидан кейин вазиятнинг кескинлашишини истамайди ва мамлакат жанубий қўшниси билан «қулай вақтда қайта алоқа ўрнатади».

Жабр кўрган соҳалар «қанча вақт талаб қилинса ва нима керак бўлса» қўллаб-қувватланади, дея қўшимча қилди у.

Шампаннинг фикрича, Канаданинг кучли фискал мавқеи унинг барқарорлигини таъминлашга ёрдам берди ва АҚШ билан бўлган низо диверсификация қилиш учун «олтин имконият» яратди.

Бу Канада ва ЕИ ўртасидаги «келажак иттифоқи» ваъдаси ва Буюк Британия билан ҳам «бирлашиш» ғоясининг фонидир.

Бернем шу ҳафта Нью-Йоркда БМТ Бош Ассамблеяси доирасида Трамп билан илк бор учрашади.

Ўтган йили, сайланганидан сўнг, Карни Қирол Чарльзни Оттавада Канада парламентини очишга таклиф қилди. Бу қадам Трампнинг Ҳамдўстлик аъзоси бўлган Канада АҚШнинг бир қисмига айланиши мумкинлиги ҳақидаги такрорлаган фикрларига раддия сифатида баҳоланди.

ЕИнинг Канадага «ассоциацияланган аъзолик» бўйича музокаралар олиб бориш таклифининг тафсилотлари ҳали расмийлаштирилмаган.

Шампань буни «катта имкониятлар пайти» ва Канада билан ЕИ ўртасидаги мавжуд муносабатларни мустаҳкамлаш учун қулай фурсат деб атади.

Карни ўтган ҳафта Канаданинг ЕИ университетлари, илмий тадқиқотлар, сунъий интеллект ва мудофаани молиялаштириш дастурларидаги иштирокига, шунингдек, ёш канадалик ва европаликлар учун «океанни кесиб ўтиб, таҳсил олиш ва яшаш» имкониятларига ишора қилди.

Унинг сўзларига кўра, Канада муҳим фойдали қазилмалар ва газ етказиб бериши ва Европанинг илғор технологияларидан фойдаланиш имкониятини излаши мумкин.

Канада ҳам, ЕИ ҳам буни ҳеч қачон тўлақонли аъзо бўла олмайдиган, аммо фикрдош бўлган давлатлар, масалан, Австралия учун ҳам йўл очиш имконияти деб билиши тушунилади.