Б&Қ ва Фиве Гуйс ходимларига минимал иш ҳақидан паст маош тўлайдиган фирмалар қаторида
Ҳукумат маълумотларига кўра, 600 дан ортиқ компания ходимларига кам маош тўлайди, 4 миллион фунт стерлинг эса ищиларга қайтарилади.

Буюк Британиянинг гиганти Б&Қ ва тез овқатланиш тармог'и Фиве Гуйс ҳукумат томонидан о'з ходимларига қонуний равишда белгиланган минимал иш ҳақини то'ламаганликда айбланиб оммага э'лон қилинган юзлаб бизнеслар қаторига киради.
Бизнес ва савдо департаменти ма'лумотларига ко'ра, 600 дан ортиқ иш берувчиларга зарар ко'рган ходимларга компенсация то'лаш буюрилган, натижада ищиларга 4 миллион фунт стерлинг қайтарилган. Бундан ташқари, ушбу компаниялар жами 7 миллион фунт стерлинг миқдорида жаримага тортилади.
Б&Қ о'зининг то'ловларнинг камлигини географик имтиёзларни ҳисоблашдаги бехосдан хатолар билан бог'лаган, Фиве Гуйс эса "иш ҳақи қоидалари қо'лланилишидаги техник фарқлар" ни та'кидлаган.
Ҳукумат ро'йхатига чакана савдо до'конлари, ресторанлар, болалар бог'чалари, ижтимоий ёрдам ко'рсатувчилар ва бир нечта НҲС трестлари каби 658 та бизнес киритилган. Ушбу то'ловлар қайси муддат давомида амалга оширилгани ошкор қилинмаган.
Б&Қ хабар беришича, 4530 ищига 456 000 фунт стерлингдан ортиқ миқдорда кам маош то'лаган. Компания шундай деди: "То'ловлардаги камчиликлар бехосдан бо'лган. Улар минимал соатлик ставкаларга қо'шимча равишда то'ланадиган географик имтиёзлар билан бог'лиқ ҳисоб-китоблар билан бог'лиқ. Барча зарар ко'рган ҳамкасблар 2025-йил июл ойида тезда то'лиқ маош олишган".
3699 ходимга 54 000 фунт стерлингдан ортиқ қарздор эканлиги аниқланган Фиве Гуйс компанияси, ҲМРС текшируви давомида аниқланган "иш ҳақи қоидалари қо'лланилишидаги техник фарқлар" номувофиқликларга олиб келганини тушунтирди. Компания қо'шимча қилди: "Биз бутун жараён давомида ҲМРС билан яқиндан ва шаффоф ишладик ва та'сирланган ҳозирги ва собиқ ходимларга барча керакли то'ловларни амалга оширдик".
Ро'йхатда шунингдек, Ст Георге'с, Эпсом ва Ст Ҳелиер Ҳоспитал Гроуп 75 ищига 123 000 фунт стерлингдан ортиқ маош то'ламаганлиги ва Лондоннинг Вандсвортҳ шаҳридаги Ст Георге'с Университй Ҳоспиталс 55 ищига кам маош то'лаганлиги ма'лум бо'лди. Иккала трестнинг вакили ҳам "ҳеч бир ҳамкасб кам маош олмаганини" та'кидлаб, бу муаммо "солиқдан чегириб бо'лмайдиган "иш ҳақи қурбонлиги" (масалан, болаларни парвариш қилиш учун) учун уларнинг иш ҳақининг бир қисми миллий минимал иш ҳақига ҳисобланмаган техник мувофиқлик муаммосидан келиб чиққанлигини аниқлади, гарчи уларнинг ялпи иш ҳақи миллий минимал иш ҳақидан юқори бо'лса ҳам".
Норфолк Соммунитй Ҳеалтҳ анд Саре НҲС Труст шогирдлар 2019 ва 2023 йиллар оралиг'ида тасодифан кам маош олганликларини тан олди. Уларнинг шартнома асосидаги иш вақти то'г'ри то'ланган бо'лса-да, йиг'илишлар, топширишлар ва форма кийиш учун сарфланган вақт ҳисобга олинмаган. О'шандан бери трест о'з сиёсати ва амалиётини қайта ко'риб чиқди. Бошқа номланган трест билан изоҳ олиш учун бог'ландик.
Ро'йхатда шунингдек, ко'плаб қариялар уйлари ва болалар бог'чалари провайдерлари ҳам бор эди.
Амалдаги энг кам иш ҳақи ставкалари 21 ёш ва ундан катта бо'лган ходимлар учун 12,71 фунт стерлинг, 18 ёшдан 20 ёшгача бо'лганлар учун 10,85 фунт стерлинг ва 18 ёшгача бо'лганлар ва шогирдлар учун 8 фунт стерлингни ташкил этади.
Бизнес котиби Жонатан Рейнолдс ҳукуматнинг "ходимларингизни қисқартириш" амалиётини ё'қ қилишга содиқлигини та'кидлади. У шундай деди: "Энг яхши бизнеслар ищиларингизга г'амхо'рлик қилиш нафақат то'г'ри иш, балки ақлли иш эканлигини билишади".
Меҳнат келажаги вазири Кейт Дирден шундай деди: "Ходимларингизга кам маош то'лаш ноқонунийдир ва биз ищиларга қоидаларга риоя қилмаган хо'жайинлари учун то'ловни то'лашга ё'л қо'ймаймиз". У шундай маслаҳат берди: "Ҳар бир иш берувчи ҳозирданоқ иш ҳақини текшириши ва қо'шимча ёрдамга муҳтож бо'лса, Асас билан бог'ланиши керак".
Ҳукумат ро'йхатидаги энг яхши 10 та иш берувчи, то'ланмаган иш ҳақи миқдори бо'йича рейтингланган:
1. **Б&Қ Лтд:** 4530 ищига 456 934,72 фунт стерлинг то'ламади.
2. **Элйсиум Ҳеалтҳсаре Ҳолдингс 3 Лтд, Бореҳамвоод:** 1095 ищига 330 048,81 фунт стерлинг то'ламади.
3. **Ст Георге'с, Эпсом анд Ст Ҳелиер Ҳоспитал Гроуп:** 75 ищига 123 331,97 фунт стерлинг то'ламади.
4. **Суппорт Стафф Сервисес Лимитед, Слоугҳ:** 323 ищига 119 715,13 фунт стерлинг то'лай олмади.
5. **Форест Ҳолидайс Лтд, Моира:** 598 ищига 100 308,68 фунт стерлинг то'лай олмади.
6. **Ст Георге'с Университй Ҳоспиталс НҲС Фоундатион Труст, Лондон (Вандсвортҳ):** 55 ищига 77 498,91 фунт стерлинг то'лай олмади.
7. **Ланес Гроуп Лимитед, Леедс:** 297 ищига 67 893,34 фунт стерлинг то'лай олмади.
8. **УК Саре Теам Лтд, Леисестер:** 99 ищига 67 082,76 фунт стерлинг то'лай олмади.
9. **Фиве Гуйс ЖВ Лимитед, Лондон (Кенсингтон ва Челсеа Қироллик Бороугҳ):** 3699 ищига 54 642,47 фунт стерлинг то'лай олмади.
10. **Мерлин Синемас Лимитед, Редрутҳ:** 181 ищига 50 198,75 фунт стерлинг миқдорида маош то'лашда муваффақияцизликка учради.
Ушбу ро'йхат апрел ойида Меҳнат ҳуқуқлари то'г'рисидаги қонунга мувофиқ Адолатли Меҳнат Агентлиги ташкил этилганидан бери биринчи "номлаш босқичи"ни ифодалайди. Энг кам иш ҳақини амалга оширишдан ташқари, агентлик тез орада та'тил ва касаллик та'тиллари нафақаларининг рад этилиши билан бог'лиқ муаммоларни ҳал қилади.
Агентликнинг маслаҳат кенгаши раиси Метю Тейлор ходимларга кам маош то'лайдиган иш берувчиларнинг исмларини ошкор қилиш "энг кам иш ҳақини то'лаш ихтиёрий эмас - бу қонун" эканлигини эслатиб туришини та'кидлади. У қо'шимча қилди: "Ко'пгина иш берувчилар то'г'ри иш қилишни хоҳлашади ва биз уларга риоя қилишда ёрдам берамиз, аммо камчиликларга ё'л қо'йганлар ищиларни ҳимоя қилиш ва мас'улиятли бизнес учун адолатли о'йин майдонини сақлаб қолиш учун қат'ий чоралар ко'рилишини кутишлари керак".

