Болаларни ҳимоя қилишнинг халқаро стандартлари муҳокама қилинди
Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказида 2026 йил 23 октябрь куни Европа Кенгашининг Болаларни жинсий эExploitation ва жинсий тегажоғликдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги конвенциясига (Лансароте конвенцияси) бағишланган семинар бўлиб ўтди. Тадбир давомида болаларни жинсий зўравонликдан ҳимоя қилишнинг халқаро стандартлари, бу каби жиноятларнинг олдини олиш бўйича миллий механизмларни такомиллаштириш масалалари, шунингдек, юзага келиши мумкин бўлган ҳуқуқий ва институционал жиҳатлар кўриб чиқилди […]
Болаларни ҳимоя қилишнинг халқаро стандартлари муҳокама қилинди
2026 йил 23 октябрь куни Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказида Европа Кенгашининг Болаларни жинсий фойдаланиш ва жинсий тежовузлардан ҳимоя қилиш тўғрисидаги конвенциясига (Лансароте конвенцияси) бағишланган семинар бўлиб ўтди.
Тадбир доирасида болаларни жинсий зўравонликдан ҳимоя қилишнинг халқаро стандартлари, бу каби жиноятларнинг олдини олиш бўйича миллий механизмларни такомиллаштириш масалалари, шунингдек, Ўзбекистоннинг ушбу халқаро шартномага мумкин бўлган аъзолигининг ҳуқуқий ва институционал жиҳатлари кўриб чиқилди.
Семинар ташкилотчилари сифатида Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий маркази Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани) билан ҳамкорликда, Европа Кенгаши ва ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси кўмагида чиқди.
Тадбирда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари ва Сенати аъзолари, Болалар омбудсмани институти, Олий суд, Бош прокуратура, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар, Таълим ва фан, Соғлиқни сақлаш, Бандлик ва камбағалликни қисқартириш вазирликлари вакиллари, шунингдек, юридик жамият ва соҳавий таълим муассасалари вакиллари иштирок этдилар.
Семинарнинг асосий вазифаси иштирокчиларни Лансароте конвенциясининг асосий қоидалари ва болаларга нисбатан жинсий фойдаланиш ҳамда жинсий тажовузларнинг олдини олиш бўйича халқаро стандартлар билан таништириш, шунингдек, Ўзбекистоннинг Конвенцияга мумкин бўлган аъзолиги учун зарур бўлган ҳуқуқий, институционал ва процедуравий шарт-шароитларни муҳокама қилишдан иборат бўлди.
Иштирокчиларга қутлов сўзлари билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Ёшлар, хотин-қизлар, маданият ва спорт масалалари қўмитаси раиси Орзигул Қозихонова, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили Сурайё Раҳмонова, Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий маркази директори ўринбосари Дилноза Муратова, шунингдек, ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси «Болаларни ҳимоя қилиш» дастури раҳбари Антония Людеке мурожаат қилдилар.
Болаларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, уларнинг хавфсизлигини таъминлаш ва вояга етмаганларга нисбатан зўравонликнинг барча шаклларининг олдини олиш Ўзбекистон Республикаси давлат сиёсатининг устувор йўналишлари қаторига киради.
Сўнгги йилларда мамлакатда миллий қонунчилик изчиллик билан такомиллаштирилмоқда, болаларни ҳимоя қилишнинг институционал механизмлари мустаҳкамланмоқда, зўравонликнинг олдини олиш бўйича чоралар кўрилмоқда ва ушбу соҳада халқаро ҳамкорлик кенгайтирилмоқда.
Хусусан, Лансароте конвенциясини ўрганиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 декабрдаги ПФ-256-сон Фармони билан тасдиқланган Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегиясини амалга ошириш бўйича 2026–2027 йилларга мўлжалланган Чора-тадбирлар режасида назарда тутилган.
Лансароте конвенцияси болаларни жинсий фойдаланиш ва жинсий тажовузлардан ҳимоя қилиш соҳасидаги асосий халқаро-ҳуқуқий ҳужжатлардан бири ҳисобланади. У жиноятларнинг олдини олиш, жабрланган болаларни ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш, айбдор шахсларни жиноий жавобгарликка тортиш, шунингдек, миллий механизмлар ва халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлашни қамраб олувчи тизимли ёндашувни назарда тутади.
Семинарнинг асосий дастурида Ўзбекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий маркази етакчи мутахассиси Дилноза Раҳматжонова «Ўзбекистоннинг болалар ҳуқуқларига оид инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро ҳужжатларга қўшилиши: эришилган ютуқлар ва келажакдаги истиқболлар» мавзусида маъруза қилди.
Европа Кенгаши Лансароте конвенцияси Котибиятининг юридик маслаҳатчиси Екатерина Маларева Конвенциянинг асосий қоидалари ва Лансароте қўмитаси фаолияти шарҳини тақдим этиб, болаларни жинсий фойдаланиш ва жинсий тажовузлардан ҳимоя қилишнинг халқаро стандартлари ва амалий механизмларига эътибор қаратди.
Тематик сессиялар давомида болаларнинг жинсий дахлсизлигига қарши жиноятларга жиноий-ҳуқуқий муносабат билдириш масалалари, шу жумладан бундай жиноятларни содир этган шахсларга нисбатан чоралар ва уларни реабилитация қилиш ёндашувлари кўриб чиқилди. Боланинг ёши, манфаатлари ва эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда суд ишларини юритишни ташкил этишга, жабрланганларнинг зарур ёрдам ва кўмакдан фойдаланишини таъминлашга, шунингдек, вояга етмаганларга нисбатан жинсий фойдаланиш ва жинсий тажовузларнинг олдини олиш чораларига алоҳида эътибор қаратилди.
Муҳокамаларнинг алоҳида блоги ваколатли давлат органлари фаолиятини мувофиқлаштириш, болаларни ҳимоя қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш, давлатларнинг Лансароте конвенциясига қўшилиш процедуралари ва унда иштирок этишнинг амалий афзалликларига бағишланди.
Мунозаралар доирасида мамлакатнинг халқаро шартномага мумкин бўлган аъзолиги учун талаб қилиниши мумкин бўлган устувор тайёргарлик чоралари муҳокама қилинди.
Семинар якунлари бўйича миллий қонунчилик ва уни қўллаш амалиётини такомиллаштириш бўйича тавсиялар шакллантирилди.
Семинар болаларни ҳимоя қилишнинг халқаро стандартларини ўрганиш ҳамда уларнинг ҳуқуқлари, хавфсизлиги ва энг устувор манфаатларини таъминлаш бўйича миллий механизмларни янада мустаҳкамлаш истиқболларини белгилашда муҳим қадам бўлди.