Болаларга нисбатан жинсий зўравонлик учун умрбодлик қамоқ жазоси тўғрисидаги қонун лойиҳаси иккинчи ўқишда маъқулланди

Болаларга нисбатан жинсий зўравонлик учун умрбод қамоқ жазоси тўғрисидаги қонун лойиҳаси иккинчи ўқишда маъқулланди

Ўзбекистонда болаларга қарши жиноятлар учун жавобгарликни сезиларли даражада кучайтириш режалаштирилмоқда. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари иккинчи ўқишда зўравонликдан жабр кўрган вояга етмаганлар учун қаттиқроқ жазо чоралари ва қўшимча кафолатларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини қабул қилдилар.

Энг қаттиқ жазо чораси 14 ёшга тўлмаган болаларни зўрлаш ва жинсий эҳтиёжни ғайритабиий шаклда зўрлик ишлатиб қондириш учун таклиф этилмоқда. Бундай қилмишлар учун 25 йилгача озодликдан маҳрум қилиш ёки умрбод озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланиши мумкин.

Боланинг ўлимига қасддан сабаб бўлган жиноятлар учун ҳам алоҳида чекловлар ўрнатиш кутилмоқда. Бундай ҳолларда шартли ҳукм қилиш ва жазодан муддатидан илгари шартли озод қилиш имкониятини истисно этиш таклиф қилинмоқда. Бундан ташқари, болаларнинг жинсий эркинлигига қарши бир қатор жиноятлар бўйича жавобгарликка тортиш ва жазони ижро этиш муддатларини қўлламаслик режалаштирилган.

Жазоларнинг кучайтирилиши бошқа жиноятларга ҳам тегишли бўлади. Вояга етмаган шахсга қасддан баданга оғир ёки ўртача оғирликдаги шикаст етказишни, шунингдек, бир гуруҳ шахслар томонидан 16 ёшга тўлмаган болага нисбатан уятсиз-бузуқ ҳаракатлар содир этишни оғирлаштирувчи ҳолат деб ҳисоблаш таклиф этилмоқда. Вояга етмаганларни ғайриижтимоий хулқ-атворга жалб қилганлик, шунингдек, болаларни тарбиялаш борасидаги мажбуриятларни бажармаганлик учун ҳам қаттиқроқ чоралар назарда тутилган.

Ўзгартиришларнинг алоҳида блоки зўравонлик қурбони бўлган ёки жиноят гувоҳига айланган болалар билан муомала қилиш тартибига тааллуқлидир.

Вояга етмаган шахсни сўроқ қилишни мажбурий тартибда видеотасвирга олиш режалаштирилмоқда. Болалар иштирокидаги юзлаштиришлар махсус қоидалар асосида ўтказилади. Шунингдек, васийлик ва ҳомийлик органлари вакилининг иштироки ҳам назарда тутилмоқда.

Зўравонликдан жабр кўрган ёки унинг гувоҳи бўлган болалар учун давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатилиши кўзда тутилган. Қонун лойиҳасида уни тақдим этиш тартиби алоҳида аниқлаштирилган.

Ўзгартиришлар мактабларга ҳам дахл қилади. Агар ўқитувчи болага нисбатан зўравонлик ишлатса, бу иш берувчининг ташаббуси билан ишдан бўшатиш учун асос бўлади.

Бундан ташқари, болалар ўртасида уларнинг соғлиғига зарар етказиши мумкин бўлган маълумотларни тарқатганлик, шунингдек, болалар масалалари бўйича комиссиялар қарорларини бажармаганлик ёки уларнинг бажарилишига тўсқинлик қилганлик учун жавобгарлик жорий этилмоқда.

Қонун лойиҳаси депутатлар, мутахассислар ва жамоатчилик вакиллари билан муҳокамалардан сўнг такомиллаштирилди. Муҳокама давомида келиб тушган таклифларнинг бир қисми ҳужжатнинг янги таҳририга киритилди.

Эндиликда қонун лойиҳаси кучга кириши учун қолган босқичлардан ўтиши керак.

Аввалроқ "Миллий тикланиш" партияси етакчиси Алишер Қодиров Ўзбекистонда болалар қотиллари ва вояга етмаганларга нисбатан жинсий жиноятлар содир этган шахсларга нисбатан ўлим жазосини қайтаришни ёқлаб чиққан эди.