БМТ анъанавий дунё харитасидан воз кечиш учун овоз берди

БМТ анъанавий дунё харитасидан воз кечиш учун овоз берди

БМТ Бош Ассамблеяси анъанавий харита — Меркатор харитаси — ўрнига қитъаларнинг, аввало Африканинг ўлчамларини аниқроқ акс эттирадиган харитага ўтиш ҳақидаги резолюцияни маъқуллади.

Резолюцияни 164 давлат қўллаб-қувватлади, олтитаси бетараф қолди. Фақат АҚШ қарши чиқди, унинг вакили ҳужжатни «ортиқча» деб атади.

Резолюциянинг асосий тарафдорларидан бири Того бўлди. Давлат вакили резолюция «номутаносиб картографик тасвирлар, айниқса, Меркатор проексияси натижаси бўлган тасвирлар узоқ муддатли таълим, маданий, геосиёсий ва ижтимоий-иқтисодий оқибатларга олиб келганини тан олади ва тасдиқлайди, бу эса глобал жамоавий онгда Африка ва дунёнинг бошқа минтақалари ўлчамини кескин камайтиришга ёрдам беради», деб таъкидлади.

Тҳе Гуардиан ёзишича, БМТ резолюциялари мажбурий кучга эга эмас, бироқ унинг қабул қилиниши ўқув дастурлари ва кундалик ҳаётда ишлатиладиган хариталарга таъсир кўрсатиши мумкин. Шу боис, Франсия ташқи ишлар вазири Жан-Ноел Барро аллақачон Париж Меркатор хариталаридан воз кечиб, «аниқ мақсадлар учун мослаштирилган, ҳақиқий майдонларни аниқроқ акс эттирувчи ва картографлар ва олимларнинг тавсияларига мос келадиган картографик проексиялар»ни танлашини айтди.

Меркатор харитасини фламанд картографи Жерард Меркатор 1569-йилда яратган. У дастлаб денгиз навигацияси учун мўлжалланган эди. Бироқ бир неча аср ўтиб ҳам у хариталар учун жаҳон стандарти бўлиб қолмоқда. Хаританинг асосий камчилиги шундаки, ҳудуд экватордан қанчалик узоқ бўлса, у шунчалик каттароқ кўринади. Шу сабаб, масалан, Гренландия харитада Африка билан тенгдек кўринади, аслида эса Африка ундан 14 баравар катта.

Тарихчилар ва географлар кўп йиллардан бери Меркатор харитаси Ғарб стереотипларига асосланганини таъкидлаб келади. Айрим мутахассислар анъанавий хариталарни «картографик мустамлакачилик» деб атайди.