Биз билан бирга бўлмаганлар эса четда.
Чолпон-Ота шаҳрида Евроосиё ҳукуматлараро кенгашининг 47-йиғилиши очилди.
Биз билан бирга бо'лмаганлар ҳам четда.
Иссиқко'л яна бир бор Евроосиё интеграциясининг келажагини муҳокама қилиш учун майдонга айланди. 6-август куни Чо'лпон-Отада Евроосиё ҳукуматлараро кенгашининг 47-йиг'илиши бошланди. Тадбир мураккаб сиёсий муҳитда, айниқса Россия ва Арманистон о'ртасидаги савдо чекловлари ва Ереваннинг ЕОИИдаги роли ҳақидаги муҳокамалар туфайли юзага келган кескин муносабатлар шароитида о'тказилмоқда.
Йиг'илиш кузатувчи давлатлар ёки матбуот иштирокисиз (очилиш сессиясидан ташқари) ёпиқ форматда о'тказилмоқда. Иштирокчилар орасида Арманистон Бош вазири Никол Пашинян, Беларус Бош вазири Александр Турчин, Қозог'истон Бош вазири Олжас Бектенов, Қирг'изистон Вазирлар Маҳкамаси раиси ва Президент ма'мурияти раҳбари Адилбек Касималиев ва Россия Бош вазири Михаил Мишустин бор.
Кун тартибида ЕОИИ умумий бозорини янада ривожлантириш билан бог'лиқ масалалар мавжуд. Ҳукумат раҳбарлари божхона тартибга солиш ва ма'муриятини такомиллаштириш, электрон тижоратни ривожлантириш, озиқ-овқат хавфсизлигини та'минлаш, темир ё'л юк ташишни рақамлаштириш ва умумий молиявий бозорни яратиш масалаларини муҳокама қилишни режалаштирмоқдалар. Иттифоқ ичида электрон тижорат то'г'рисидаги битим, шунингдек, а'зо давлатлар платформаларида брокерлар ва дилерларнинг биржа савдосига киришини тартибга солувчи ҳужжатлар имзоланиши кутилмоқда.
Йиг'илишда энг кутилган иштирокчилардан бири республиканинг янги ҳукумати тузилгандан со'нг икки кунлик ищи ташриф билан Чо'лпон-Отага келган Арманистон Бош вазири Никол Пашинян эди. Унинг келиши Россия-Арманистон иқтисодий муносабатларидаги доимий муаммолар фонида юз берди. Июл ойи охирида Пашинян Арманистоннинг Россия билан Арманистон маҳсулотларини экспорт қилиш чекловлари бо'йича музокараларни давом эттириш ниятини э'лон қилди.
У илгари бу масалани Россия президенти Владимир Путин билан телефон орқали суҳбатда ко'тарган ва Ереван чекловлар Россия-Арманистон муносабатларининг ҳуқуқий асослари ва Евроосиё иқтисодий иттифоқи қоидаларига зид деб ҳисоблаётганини та'кидлаган эди.
Мавжуд келишмовчиликларга қарамай, Арманистоннинг Евроосиё ҳукуматлараро кенгашидаги иштироки иттифоқ ичидаги мулоқотнинг давом этаётганини тасдиқлайди. Евроосиё иқтисодий ҳамжамияти платформаси ҳам интеграция лойиҳаларини, ҳам давлатлар о'ртасида юзага келадиган иқтисодий масалаларни муҳокама қилиш учун асосий механизм бо'либ қолмоқда.
Евроосиё ҳукуматлараро кенгашининг иши 7-август куни давом этади. Ҳукумат раҳбарлари кун тартибидаги барча масалалар бо'йича якуний ҳужжатларни ко'риб чиқадилар ва Евроосиё иқтисодий иттифоқи доирасида интеграцияни ривожлантиришнинг кейинги ё'налишларини белгилайдилар.
Ҳукуматлараро кенгаш йиг'илиши билан бир қаторда, ВИИИ Қирг'изистон-Россия иқтисодий форуми ва ХИИ Қирг'изистон-Россия минтақалараро конференсияси Бостери курорт қишлог'ида бо'либ о'тмоқда. Форумнинг асосий мавзуси Россия-Қирг'изистон иқтисодий ҳамкорлигини 2030-йилгача ривожлантиришдир.
Тадбирларда икки мамлакатнинг давлат идоралари, ривожланиш институтлари, бизнес, молия ташкилотлари ва экспертлар ҳамжамиятининг 1300 дан ортиқ вакиллари иштирок этмоқда. Форум якунида саноат, энергетика, рақамли иқтисодиёт, молия сектори ва минтақалараро ҳамкорлик соҳаларида 30 дан ортиқ шартномалар имзоланиши режалаштирилган.
Иш дастурига "Қирг'изистон ва Россия о'ртасидаги стратегик шериклик: 2030-йилгача устувор ё'налишлар" ялпи мажлиси, шунингдек, энергетика, транспорт, логистика, рақамли иқтисодиёт, агросаноат комплекси, давлат-хусусий шериклик ва тадбиркорлик бо'йича тематик сессиялар киради.
Россия Президенти Владимир Путин форум иштирокчиларига мурожаат қилди. У ўзининг видеомурожаатида ҳукуматлар, бизнес ва минтақаларнинг биргаликдаги саъй-ҳаракатлари Россия-Қирғизистон ҳамкорлиги учун мустаҳкам иқтисодий пойдевор яратганини таъкидлади. “Россия ва Қирғизистон ҳукуматлари ва идоралари, бизнес ва минтақавий ҳокимиятларнинг мувофиқлаштирилган саъй-ҳаракатлари икки томонлама ҳамкорлик учун мустаҳкам иқтисодий пойдевор яратишга имкон бергани қувонарли”, деб таъкидлади Россия давлат раҳбари.
Президентнинг сўзларига кўра, ўзаро савдо барқарор ўсишда давом этмоқда. 2025-йил охирига келиб, Россия ва Қирғизистон ўртасидаги савдо айланмаси 26 фоизга ўсди ва 5 миллиард доллардан ошди. Владимир Путин шунингдек, Қирғизистон Президенти Садир Жапаровга қўшма лойиҳаларни шахсан қўллаб-қувватлагани ва икки томонлама ҳамкорликни ривожлантиришга эътибор қаратгани учун миннатдорчилик билдирди.
Форумда минтақалараро алоқаларни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилган. Кўргазма майдонида Қирғизистон ва Россия минтақаларининг инвестиция лойиҳалари, саноат, экспорт ва туризм салоҳияти намойиш этилади. Кўргазмада якунланган қўшма лойиҳалар ва ҳамкорликнинг янги йўналишлари намойиш этилади.
Людмила Александрова