Биткоин-инфраструктура зарба остида: ярим йил ичида учинчи йирик ҳужум
Хакерлар Elements’даги валидация хатолигидан фойдаланиб, Liquid Network’дан 4 000 BTC ($320 млн) олиб чиқиб кетишди
Биткоин-инфраструктура зарба остида: ярим йил ичида учинчи йирик ҳужум
Ҳакерлар Elements тизимидаги валидация хатолигидан фойдаланиб, Liquid Network тармоғидан 4 000 BTC ($320 млн) маблағни олиб чиқиб кетишди — бу тармоқ захираларининг 95 фоизини ташкил этади. Аллақачон 3 400 BTC ($270 млн) қайтарилди, $47 млн эса ҳали ҳам хатолик тузатилганидан кейин маблағларни қайтаришга ваъда берган хавфсизликни бузувчиларда қолмоқда. Бу биткоин-инфраструктурасига бўлган ишончга путур етказаётган бир ярим йил ичидаги учинчи йирик ҳакерлик ҳужумидир.
Ўнлаб криптовалюта биржалари биткоинларда тезлаштирилган ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун фойдаланадиган Liquid Network ҳисоб-китоб тармоғи ҳужум натижасида тахминан $320 млн йўқотди. Бу ҳужум биткоин асосий тармоғи атрофидаги сайдчейнлар ва инфраструктура қатламларининг хавфсизлигини шубҳа остига қўйди.
Ўзларини «оқ ҳакерлар» деб атайдиган шахслар тармоқнинг федератив ҳамёнидан 4 200 биткоиннинг тахминан 4 000 тасини олиб чиқиб кетишди ва заифлик бартараф этилганидан кейин маблағларни қайтаришга ваъда беришди. Ҳакерлик ҳужуми содир бўлган пайтда биткоин 0,18% га пастроқ, $79 659 даражасида савдо қилинаётган эди.
2026 йил 6 сентябрь куни Liquid Network федератив ҳамёнидан тахминан 3 998,5 биткоин миқдорида иккита транзакция амалга оширилди.
2018 йилда Blockstream томонидан ишга туширилган ва 80 дан ортиқ биржалар, инфраструктура компаниялари ҳамда активларни бошқарувчилардан иборат федерация томонидан бошқариладиган тармоқ дарҳол барча янги транзакцияларни тўхтатиб қўйди. «Liquid ҳамёнлари зарар кўради ва биз ноқулайликлар учун узр сўраймиз», — деб хабар берди тармоқ X платформасида.
Жорий йилдаги аксарият крипто-ҳужумлардан фарқли ўлароқ, ушбу ҳодиса пароллар ёки ёпиқ калитларнинг ўғирланиши билан боғлиқ эмас эди. Маблағлар Liquid инфраструктурасига кирувчи қонуний ва тасдиқланган савдо платформаси — SideSwap орқали олиб чиқилган.
Blockstream компаниясининг кейинги текширувлари шуни кўрсатдики, Liquid қурилган очиқ платформа — Elements тизимидаги дастурий хатолик тизим ичида биткоинларни нотўғри яратиш (генерация қилиш) имконини берган. SideSwap хатолик туфайли яратилган тангаларни ҳақиқийларидан ажрата олмагани сабабли, уларга бир хил ишлов берган.
FailSafe киберхавфсизлик компанияси бош директори Анейрин Флинннинг таъкидлашича, дастлабки маълумотлар захирадаги биткоин билан таъминланган L-BTC токенларини чиқариш имконини берувчи хатоликка ишора қилмоқда. «Ушбу ҳакерлик ҳужуми — жорий йилда криптоинфраструктуранинг заиф томонларини очиб бераётган ҳужумлар занжиридаги навбатдагисидир», — деди Флинн.
Ўзларини «оқ шляпалилар» деб таништираётган ҳакерлар ахлоқ қоидаларига риоя қилган ҳолда ҳаракат қилаётганликларини ва заифлик бартараф этилганидан кейин маблағларни қайтаришларини маълум қилишди. Блокчейндаги кичик биткоин-транзакцияларига жойлаштирилган хабарларда улар шундай талаб қўйишди: «Илтимос, аввал хатоликни тузатинг. Тармоқ хавф остида. Ҳар бир узел (нода) янгиланганига ишонч ҳосил қилинг. Кейин биз пулларни қайтарамиз».
Galaxy Digital маълумотларига кўра, 8 сентябрь эрталабига келиб, ҳакерлар 3 400 биткоинни қайтаришган ва ўзларида тахминан $47 млн қолдиришган. Liquid Network тармоқ қачон ўз ишини қайта тиклаши ва барча маблағлар қайтарилиш-қайтарилмаслиги ҳақида ҳозирча эълон қилмади.
Liquid Network билан боғлиқ ҳодиса сўнгги бир ярим ой ичида криптоиндустрия хавфсизлигига берилган учинчи йирик зарба бўлди. 2026 йил июль ойи охирида Coldcard аппарат ҳамёнларининг дастурий таъминотида заифлик аниқланган эди, бу хавфсизликни бузувчиларга сид-ибораларни яратишда энтропиянинг етарли эмаслиги сабабли ёпиқ калитларни тиклаш имконини берган.
30 июлдан 6 августгача давом этган учта ҳужум тўлқини давомида камида 1 789 BTC (тахминан $114,7 млн) ўғирланган, 8 865 дан ортиқ манзил зарар кўрган. Galaxy Research маълумотларига кўра, ҳакерлар маблағларни ювиш учун THORChain ва CoinJoin тизимларидан фойдаланишган. Август охири — сентябрь бошларида эса хавфсизликни бузувчилар Crypto.com билан боғлиқ кредит платформасидан $6 млн олиб чиқиб кетишган.
Liquid Network тармоғининг бузилиши аҳамияти ўғирланган маблағлар доирасидан анча четга чиқади. Liquid биржаларнинг амалий муаммосини — биткоин асосий тармоғининг секин ишлаш тезлигини ҳал қилиш учун яратилган эди.
Тармоқ захирада блокланган биткоинлар эвазига L-BTC чиқаради ва бу ҳисоб-китобларни тезроқ амалга ошириш имконини беради. Деярли бутун захиранинг чиқиб кетиши ушбу моделнинг хавфсизлигини шубҳа остига қўяди.
Bloomberg таъкидлаганидек, зарар ўғирланган биткоинлар доирасидан ташқарига чиқади. «Ушбу ҳодиса блокчейнни ўраб турган қатламлардаги — ҳамёнлар, сақлаш механизмлари ва транзакция инфраструктурасидаги хавф-хатарларни кўрсатиб беради, чунки фойдаланувчилар пировардида айнан уларга таянадилар».
Бу воқеалар индустрия банклар ва институционал инвесторларни рақамли активлар асосий молиявий инфраструктуранинг бир қисмига айланиши мумкинлигига ишонтиришга ҳаракат қилаётган бир пайтда юз бермоқда.
TRM Labs компаниясининг Осиё-Тинч океани минтақасидаги сиёсат бўлими раҳбари Зицинг Анг шундай деди: «Гарчи бу воқеалар истеъмолчилар ишончига путур етказиши табиий бўлса-да, улар инфраструктуранинг қайси муҳим элементларини кучайтириш зарурлигини ва нима учун барча даражалардаги ҳар томонлама хавфсизлик операторлар учун мажбурий эканлигини кўрсатиб беради».