Битирувчилар сунъий интеллектни бошқармоқда — аммо улар бошқа бирор нарсани ўрганишяптими?

**Битирувчилар СИга раҳбарлик қилмоқда — аммо улар бошқа нарсаларни етарлича ўрганишаяптими?**

Сунъий интеллект агентларини бошқариш Лотте Андервуд вазифасининг асосий қисмидир

Яқинда ўқишни битирган Лотте Андервуд бошқа жамоатчилик билан алоқалар (ПР) мутахассисларидан ажралиб туради — у амалда ПР билан шуғулланишдан кўра кўпроқ вақтини СИ билан ишлашга сарфлайди.

25 ёшли Андервуд маркетинг бўйича бакалавр ва магистратурани тамомлагач, ўтган йилнинг ноябр ойида Лондонда жойлашган "Фигҳт ор Флигҳт" ПР агентлигида янги ташкил этилган "СИ бўйича мутахассис" лавозимида иш бошлади.

У 30 га яқин СИ агентларини ишлаб чиққан янги ташкил этилган махсус СИ жамоасининг бир қисмидир. Уларнинг муайян вазифаларига соҳани тадқиқ қилиш, мижозлар бўйича ҳисоботлар тайёрлаш, ОАВга интервьюларга тайёргарлик кўриш, мижозларга аниқроқ топшириқлар ёзишда ёрдам бериш ва тасвирлар яратиш киради.

Андервуд ишининг катта қисми ушбу агентларни назорат қилиш, уларнинг иш натижаларини кўриб чиқиш ва мижозлар ҳамда ОАВ билан бевосита ишлайдиган жамоа аъзоларига узатишдан иборат.

Яна бир муҳим масъулият — мижозлар ЧатГПТ, Слауде, Гемини ва бошқа СИ воситаларининг жавобларида қандай акс этаётганини кузатиб боришдир.

"Асосий қисм мижозлар билан учрашув ва қўнғироқларда қатнашиб, ушбу агентлардан аслида нима энг фойдали бўлишини аниқлашдан иборат", дейди Андервуд.

Масалан, Диллан Пател 18 ой олдин "Стриде" муҳандислик дастурий таъминоти компаниясига амалиётчи сифатида қўшилган эди. Бизнесни бошқариш йўналиши битирувчиси бўлган Пателга пенсияга чиқаётган юқори мартабали ходимнинг билимларини жамлайдиган ички чат-ботни ишлаб чиқиш топширилган эди.

24 ёшли Пател ҳозирда СИ автоматлаштириш таҳлилчиси бўлиб, алоҳида жамоаларга муайян маълумотларни етказиб берадиган кўпроқ ички агентларни яратиш, шунингдек, компания бўйлаб қайси қўл меҳнатига асосланган ёки такрорланувчи вазифаларни СИга топшириш мумкинлигини аниқлаш учун масъулдир.

"Менинг вазифам фаолиятимизни яхшилаш учун технология, автоматлаштириш, маълумотлар ва СИдан фойдаланишнинг амалий йўлларини топишга қаратилган", дейди Ковентри шаҳрида яшовчи Пател.

Бундай СИ тажрибасига эга битирувчиларга "АрватоСоннест" ауцорсинг контакт-маркази бизнеси каби компаниялар томонидан ҳам талаб юқори.

Компания ижрочи директори Дебра Максвеллнинг таъкидлашича, компаниянинг одатий битирувчиларни ишга қабул қилиш дастури бу йил тўхтатилган, аммо у келгуси йили СИни кўпроқ урғулаган ҳолда уни қайта йўлга қўймоқчи.

"Биз СИ ташкилотимизда қаерда қўлланилиши ва бизнесимизни қаердан ўстиришимиз мумкинлиги ҳақида янада яхлит фикрлашга чорлай оладиган 'СИ-инноватори' туридаги лавозимларни қидирмоқдамиз", дейди Лондонда жойлашган Максвелл.

"Биз битирувчиларимизни маъмурий лавозимларни эгалловчи эмас, балки ташкилотга бошқача тарзда қиймат қўшувчи шахслар деб биламиз."

Максвелл қўшимча қилади: "Масалан, яқиндаги битирувчиларимиздан бири муайян бозорларни чуқур таҳлил қилиш ва [янги контрактлар учун] савдо қилаётганимизда кўпроқ маълумот тақдим этиш учун СИдан фойдаланмоқда. Бу моҳиятан унга янада ҳар томонлама шаклланган лавозимни беради."

Максвеллнинг таъкидлашича, агар СИ битирувчининг ишини янада кенгроқ ва ташкилот учун муҳимроқ қила олса, компаниялар анча вақтлироқ ва сезиларлироқ ҳисса қўша оладиган содиқ, ғайратли ищи кучини шакллантириши мумкин.

"ПвС" консалтинқ компанияси тадқиқоти шуни кўрсатдики, айрим битирувчи лавозимлари СИ сабабли кўпроқ масъулиятни ўз зиммасига олмоқда, чунки бу компанияларга кичик мутахассислардан янада юқори даражадаги кўникмаларни кутиш имконини беради.

У АҚШдаги 2,4 миллионта бошланғич даражадаги бўш иш ўринларини таҳлил қилди. Тадқиқот шуни кўрсатдики, СИ энг кўп таъсир кўрсатган бошланғич даражадаги лавозимларда анъанавий равишда раҳбарлик даражасига хос кўникмалар талаб қилиниши эҳтимоли энди етти баравар юқори. Буларга руҳлантирувчи етакчилик, стратегик қарорлар қабул қилиш ва жамоани шакллантириш киради.

ПвС аниқлашича, юқорироқ кутилмаларга эга бўлган бошланғич даражадаги лавозимлар 2019-йилдан бери 35 фоизга ошган, бошқа бошланғич лавозимлар эса 10 фоизга камайган.

2024-йилда бакалавр даражасини олгандан кейин ўтган сентябрда "Валлиансе" консалтинқ компаниясига ишга кирган Киан Клинтоннинг айтишича, СИнинг унинг ишида тутган ўрни уни ўзини битирувчи каби эмас, балки жамоанинг тенг ҳуқуқли аъзоси каби ҳис қилишига сабаб бўлмоқда. У ҳар куни турли вазифалар учун 10 га яқин СИ агентларидан фойдаланади.

"Ғояларингиз ва ижодкорлигингиз анча юқори баҳоланади, чунки сиз уларни бевосита ўзингиз амалга оширасиз ва шу сабабли ўз зиммангизга оладиган масъулият ҳам анча катта бўлади", дейди Лондонда яшовчи 23 ёшли Клинтон.

"Мен ҳозир адолатдан айтганда эришишим учун тўрт ёки беш йил кетадиган масъулиятни ўз зиммамга олмоқдаман."

Унинг ишонч билдиришича, натижада унинг мартаба ўсиши энди тезроқ бўлади.

"СИ 'пирамида' ёндашувини йўқ қилмоқда... ўсиш энди билимларингиз захирасига асосланмайди. Ҳозир у кўпроқ танқидий фикрлашингиз ва жараёнларни тушунишингизга боғлиқ", дейди Клинтон.

Андервуд, Пател ва Клинтон бутун фаолиятлари давомида уларни қўллаб-қувватлай оладиган фойдали СИ билимларини эгаллаётганига ҳеч қандай шубҳа йўқ.

Лекин уларнинг иш вақтининг шунча қисми СИга қаратилган экан, улар ишлаши керак бўлган касбий соҳани ўрганишга қанча кўп — ёки қанча кам — вақт сарфлаётганининг аҳамияти борми?

Андервуднинг айтишича, у ҳали ҳам ўз лавозимида ҳозирча эътибор қаратилмаётган анъанавий ПР кўникмаларини ўрганишни хоҳлайди, лекин у агентликнинг кенгайиб бораётган СИ жамоасидаги келажагига ишонч билдиради.

"Мен ҳали қилишга имкон топмаган баъзи нарсалар бор, масалан, ОАВга бевосита мурожаат қилиш (питчинг). Мен буни мутлақо қилишни режалаштираяпман", дейди у.

Битирувчиларнинг СИга ҳаддан ташқари берилиб кетиши "Портман Финансе Гроуп" операцион директори Саймон Праттни ташвишга солмоқда. Унинг айтишича, СИдан яхши фойдалана олиш муҳим, аммо компаниянинг икки йиллик битирувчилар дастури тўлиқ "касбни ўрганиш"га қаратилган.

"Битирувчиларимиз ҳар олти ойда тўртта йўналиш бўйича алмашиниб туришади ва ўз касбларини ўрганиш учун бевосита юқори мартабали алоқа менежерлари билан ёнма-ён ишлашади", деб тушунтиради Нортгемптонда жойлашган Пратт.

"Улар барча молиявий маҳсулотларимизни, кредит берувчиларга тақдим этиш учун кредит ҳужжатларини қандай тайёрлашни ва мижозларимиз билан мазмунли муносабатларни қандай ўрнатишни ўрганадилар. Улар транзаксияларни бошидан охиригача олиб бориш даражасига етишади."

"ПвС УК" технологиялар ва инновациялар бўйича бош директори Клер Риднинг ишонч билдиришича, СИга ҳаддан ташқари йўналтирилган битирувчи лавозимлари битирувчиларга узоқ муддатли мартаба ўсишини бериши шарт эмас.

"Ҳозир СИ бўйича таянч саводхонликни талаб қилмайдиган бирорта ҳам битирувчи иши бўлмайди", дейди Глазгода жойлашган Рид.

"Лекин СИ кўникмаларининг ўзигина мартабангизда ёрдам бермайди. Сиз буни мижоз амалда нима хоҳлаётгани ҳақидаги соҳа билимлари билан бирлаштиришингиз керак."

Ковентрига қайцак, Диллан Пател ўзининг СИ бўйича иши қадрли бўлиб қолишига ишонади ва у уни ривожлантиришда давом этишни хоҳлайди.

"Бизнес ичида бошқа лавозимларни ўрганишни хоҳлайман деб ўйламайман. СИ билан боғлиқ лойиҳалардаги иштироким орқали мен аллақачон бизнеснинг турли йўналишлари билан яқиндан ишлаяпман ва шу жараёнда қимматли билим ва тажрибага эга бўляпман", дейди у.