Биринчи марта уй сотиб олувчи Бюджетнинг уй-жой қази схемасидан эҳтиёт бўлмоқда

Birinchi marta uy sotib oluvchi Бюджетнинг уй-жой ссудаси режасига эҳтиёткорлик билан муносабат билдирмоқда

Люк Энсти Армияда хизмат қилган оиласи билан йиллар давомида кўчиб юриш унда ўз уйим деб атайдиган жойга эга бўлиш истагини уйғотганини айтди

Люк Энсти учун биринчи уйини сотиб олиш шунчаки кўчмас мулк бозорига кириб келишдан кўра кўпроқ нарсани англатади.

23 ёшли йигитнинг айтишича, бу унга отасининг Армиядаги фаолияти сабабли болалигининг катта қисмини у жойдан бу жойга кўчиб ўтказганидан кейин муқим ўрнашиб олиш имкониятини беради.

Ҳукумат томонидан таклиф этилаётган "Ёур Фирст Ҳоме" (Сизнинг биринчи уйингиз) дастурининг батафсил тафсилотлари чоршанба кунги Бюджетда эълон қилиниши кутилмоқда. Вазирларнинг таъкидлашича, бу биринчи марта уй сотиб олувчиларга бор-yoғи 2,5% бошланғич бадал билан кўчмас мулк сотиб олишга ёрдам бериши мумкин.

Энсти камдан-кам ҳолларда бирор жойда узоқ яшаганини айтди.

"Менимча, мен ҳеч қачон бир жойда бирданига уч йилдан ортиқ яшамаганман, шунинг учун ҳақиқатан ҳам қолишим мумкин бўлган бирор жойга эга бўлиш яхши бўларди", деди у.

Германияда 10 йил яшагач ва Буюк Британия бўйлаб кўчиб юргач, у барқарорлик ва шахсий уй сотиб олиш имкониятини қидираётганини айтди.

Сўнгги уч йил давомида ҳар ой пул олиб қўяётган бўлса-да, у уйга эгалик қилиш ҳали ҳам узоқ келажакдаги иш деб ҳисоблайди.

"Аҳвол мен хоҳлаган даражада эмас. Иложи бўлганда кўпроқ пул олиб қўйишга ҳаракат қиламан, лекин мени ўйлантираётган нарсалардан бири — университетнинг охирги курсида эканимдир", деди у.

"Мен [талабалик заёмимни] қайтаришни бошлашим керак бўлган чегарадан ўтиб бўлганман."

Ҳукуматнинг таклиф қилинган "Ёур Фирст Ҳоме" дастури ҳақидаги қўшимча тафсилотлар чоршанба кунги Бюджетда кутилмоқда

Энсти IT соҳасида йилига 25 000 фунт стерлингдан кўпроқ пул топади ва ижара уйни бошқалар билан баҳам кўриб яшайди.

Шунга қарамай, у турмуш даражаси нархининг ошиши тежашни қийинлаштираётганини айтди.

"Агар менинг ҳафталик харидларимни олсангиз, илгари бу эҳтимол 20-30 фунт бўларди. Энди эса 60 фунт", деди у.

"Мен [бензин бакини тўлдириш учун] 40 фунтнинг юқориси, 50 фунтнинг пастида тўлардим. Энди эса бир бак учун деярли 70 фунт тўлайман.

Сиз обуналар ва шу каби нарсаларни қисқартиришингиз мумкин, лекин мен ҳеч нарса учун тўлов қилмайман."

Ҳукумат "Ёур Фирст Ҳоме" дастурини сентябрь ойида эълон қилган эди ва Канцлер Жон Ҳили чоршанба куни Бюджетни тақдим этганда батафсилроқ маълумот бериши кутилмоқда.

Режаларга кўра, Англиядаги талабларга жавоб берадиган биринчи марта уй сотиб олувчилар янги қурилган уй қийматининг 20% миқдоридаги ҳукумат томонидан қўллаб-қувватланадиган капитал заёмидан фойдаланишлари мумкин бўлади.

Заёмлар дастлабки фоизсиз даврга эга бўлади ва одамларга 2,5% каби паст бошланғич бадал билан уй сотиб олишга ёрдам бериш учун мўлжалланган.

Даромади 110 000 фунтдан кам бўлган уй хўжаликлари бунга ҳақли бўлади, Лондонда сотиб олинган уйлар учун эса чегара 140 000 фунтни ташкил қилади.

Бу дастур уй харидларини қўллаб-қувватлаш учун капитал заёмларидан фойдаланган "Ҳелп то Буй" каби аввалги дастурларга ўхшашдир.

Ўтган ойдаги Лейбористлар конференциясида уни йўлга қўяр экан, Бош вазир Энди Бернҳем бу дастур "ҳақиқатан ҳам ёрдамга муҳтож" одамларга қаратилганини айтди.

Аввалги дастурлар даромад бўйича мувофиқликни чекламаган эди, аммо баъзилар томонидан бу бадавлатроқ уй хўжаликларига кўпроқ қарз олиш имконини бериш орқали уй-жой нархларининг ошишига ёрдам бергани учун танқид қилинган эди.

Жулия Уэстоннинг айтишича, юқори фоиз ставкалари вақт ўтиши билан улушли капитал услубидаги дастурларни қимматроқ қилиши мумкин

Энсти қўшимча қарз олишга иккиланишини айтди.

"Мен кўпроқ заём қўшишни хоҳламайман", деди у.

"Бу барибир заём. [Ҳукумат] унинг қанча вақт фоизсиз бўлишини кўрсатмайди.

Сиз дастлаб тежаб қолишингиз мумкин, аммо бу заём бўйича фоизлар кучга киргач, бу сизга оғир зарба бўлиб қайтиши мумкин.

Менимча, бу одамларга кўчмас мулк бозорига кириб олишга ёрдам беради, аммо узоқ муддатда бу яхши ғоя эмас.

Бу бир оз таваккалчиликдек туюлади, чунки сиз келажакда фоиз ставкаларининг барқарор бўлишига таянасиз."

Уэллингтонлик Жулия Уэстон 30 йилдан ортиқ вақт давомида кўчмас мулк агентлигида ишлаган.

Унинг айтишича, бу каби дастурнинг ишлаш-ишламаслигини билиш қийин.

"Агар сиз "Ҳелп то Буй" каби аслида улушли капитал заёми бўлган нарсани олсангиз ва кейин фоиз ставкалари кўтарилса, беш йиллик ипотекани янгилашда юқорироқ фоиз ставкасида катта миқдордаги пулни тўлашингизга тўғри келади", деди у.

"Агар ишингизни йўқотсангиз, кутилмаганда фарзандли бўлсангиз ёки иш ҳақи даромадларингиздан бирини йўқотсангиз-чи?

Сиз шунчаки улушни олмаяпсиз — қайси ташкилотдан бўлишидан қатъи назар, ижарага олган улушингиз учун тўлашингиз кераклигини ёдда тутишингиз керак."