Технология

Батареяни ёқиб юбориш, нурланиш даражасини ўлчаш ва газни босиш: ЧЕРЙ гибридлар ҳақидаги тўқима тасаввурларни қандай фош этди?

Гибрид автомобил батареясига олов билан таъсир эттирилса, унинг ҳолати қандай бўлади? Юқори кучланишли тизим яқинида бўлиш қанчалик хавфсиз? Ҳақиқатан ҳам, бир неча юз килограмм қўшимча оғирлик автомобилни бесўнақай «оғир вазнли» машинага айлантирадими?

Батареянинг ёниши, нурланиш даражаси ва газ босими: ЧЕРЙ гибридлар ҳақидаги нотўғри тушунчаларни қандай бартараф этди?

12-август куни АДМ Жиззакҳ заводида ушбу саволларга тақдимотлар ва техник схемаларсиз жавоб беришга қарор қилинди. Черй бренди ўзининг гибрид технологияларини тезлик, ўлчов асбоблари ва олов ёрдамида оммавий синовдан ўтказди. Журналист ва блогерлар "Нотўғри тушунчаларни фош этиш" тадбирига таклиф этилди, унда гибрид автомобиллар атрофидаги учта кенг тарқалган хавотир учта амалий синовга айлантирилди.

Биринчи нотўғри тушунча: батарея ортиқча оғирлик, демак, динамика йўқолади.

Моделга қараб, тортиш батареясининг оғирлиги тахминан 175–225 килограммни ташкил этади. Қоғозда бу кўрсаткич анча катта бўлиб, мантиқий савол туғилади: агар автомобил доимо шундай қўшимча оғирликни олиб юрса, у секинроқ ва бесўнақайроқ бўлиб қолмайдими? Иштирокчиларга жавобни автомобил ичида олиш таклиф қилинди.

Бунинг сири муҳандислар батарея массасини қандайдир тарзда "яширишга" муваффақ бўлганида эмас, у ҳеч қаерга йўқолмайди. Батарея блоки автомобил поли остига жойлаштирилган, шунинг учун оғирлик маркази пастроқ бўлади, бу эса масса тақсимоти автомобилнинг барқарорлигини сақлашга ва бурилишлардаги оғишларни камайтиришга ёрдам беради. Куч қурилмасининг электр қисми худди шу режимда классик ички ёнув двигатели бера олмайдиган кучни таъминлайди: деярли бир зумда тортиш кучи ҳосил бўлади. Шунинг учун гибриднинг парадокси шундаки, оғир батарея автомобилни "оғир" ҳис қилишга мажбур қилмайди.

Иккинчи нотўғри тушунча: гибриднинг электромагнит майдони йўловчилар учун хавфли.

Юқори кучланиш, электр моторлар, батарея, электрон технологиялар – гибриднинг тузилишини ҳеч қачон тушунмаган инсон учун мазкур тўплам ҳақиқатан ҳам хавотирли туюлиши мумкин. Электрлаштирилган автомобиллар билан боғлиқ қўрқувлардан бири электромагнит майдон билан боғлиқ: ҳар куни электроника билан ўралган машина ичида соатлаб вақт ўтказиш қанчалик хавфсиз? Синов пайтида иштирокчиларга муҳандисларнинг сўзига ишониш таклиф қилинмади, балки уларга тегишли асбоблар тақдим этилди. Электромагнит майдон даражаси бевосита автомобилларнинг ичида ўлчанди – бунда иштирокчилар кўрсаткичларни мустақил равишда кўришлари ва уларни одатий электрон қурилмалар билан таққослашлари мумкин эди.

"Сафар жуда самарали ва ҳақиқатан ҳам ёрқин таассурот қолдирувчи бўлди. Биз гибрид автомобилларнинг 100 км/соатгача тезланиш натижаларини томоша қилдик, бунда синовлар ҳаво ҳарорати юқори бўлган шароитда ўтказилди.

Алоҳида қизиқарли томони – электромагнит нурланиш даражасини махсус қурилма ёрдамида текшириш бўлди. Ўлчовлар кўрсаткичлари рухсат этилган чегарада эканини кўрсатди. Шунингдек, батареянинг тахминан 850 °С ҳароратдаги синовини кузатиш имконияти бўлди. Юқори ҳарорат таъсирига қарамай, батарея алангаланмади."

Камрон Аҳмедов, автоблогер (@нетралкатв)

Гибридлардаги юқори кучланишли симлар қўшимча равишда қобиқланади ва изоляцияланади, конструксиянинг металл элементлари эса электромагнит майдоннинг салонга тарқалишига қўшимча тўсқинлик қилади. Одатда автомобилнинг техник ҳужжатларида қайд этиб кўрсатиладиган маълумотни бу сафар ўлчов асбоби экранида кўриш мумкин эди.

Учинчи нотўғри тушунча: батарея ёниб кетиши ёки портлаши мумкин.

Айнан шу қўрқув, эҳтимол, электромобиллар ва гибридларга бўлган ишончсизликка бошқаларидан кўра кучлироқ таъсир кўрсатади. Шунинг учун учинчи синов куннинг энг қизғин босқичи бўлди. Батарея барча иштирокчиларнинг кўз ўнгида экстремал иссиқлик таъсирига учратилди.

"Мен ҳали бундай тадбирда қатнашмаганман. Бу ерда нафақат автомобилларни синовдан ўтказдик, балки батареянинг юқори ҳарорат таъсирига қандай бардош беришини ҳам ўз кўзимиз билан кузатдик. Синов давомида Черй гибрид автомобилининг батареяси ёниб кетмаганига гувоҳ бўлдик.

Яна бир қизиқарли синов электромагнит нурланиш даражасини ўлчаш бўлди. Электромобил ва гибрид автомобиллар салонида инсон саломатлиги учун хавфли нурланиш бўлади, деган фикрларни кўп эшитамиз. Биз буни махсус қурилма ёрдамида ўзимиз текширдик ва Черй гибрид автомобилида ўлчанган электромагнит майдон даражаси белгиланган меъёрлардан ошмаганини кўрдик. Бундай амалий синовлар янги технологиялар ҳақида аниқроқ тасаввур ҳосил қилишга ёрдам беради."

Муҳаммад Юсуф Султонов, автоблогер (@султанофф.__)

Оддий автомобилда автомобил эгаси тортиш батареяси ичида ҳар сонияда содир бўладиган жараёнларнинг катта қисмини ҳеч қачон кўрмайди. Уларни БМС – батареяни бошқариш тизими кузатиб боради. У тизимнинг ҳарорати, кучланиши ва бошқа параметрларини назорат қилади. Агар ҳарорат рухсат этилган чегарадан чиқа бошласа, электроника қувватни чеклаш, совитиш тизимини ишга тушириш ва фавқулодда ҳолатда юқори кучланишли контурни ўчириш имкониятига эга бўлади. Батареянинг фаол суюқлик билан совитилиши қўшимча ўрин тутади, айнан бир нечта ҳимоя даражаларининг комбинацияси битта фавқулодда вазиятнинг занжирли реаксияни бошлашига йўл қўймаслиги керак.

Гибрид технологияларнинг рақамлардаги сабаблари етарли. Черй СУПЕР ҲЙБРИД автомобиллари комбинацияланган режимда 1200 км дан ортиқ масофани босиб ўтишга қодир, тез қувватлаш тахминан 20 дақиқада батареяни 30% дан 80% гача қувватлаш имконини беради, тортиш батареяси ва электр мотори учун кафолат эса 8 йил ёки 160 минг километрни ташкил этади.

Аммо янги технология атрофидаги асосий савол бугунги кунда унинг нимага қодирлигида эмас, балки унга қай даражада ишониш мумкинлигидадир.

Айнан шунинг учун "Нотўғри тушунчаларни фош этиш" формати одатдаги тақдимотдан муҳимроқ бўлиб чиқди. ЧЕРЙ бренди гибридлар ҳақидаги энг ноқулай саволларни четлаб ўтмади – аксинча, уларни тадбирнинг марказий қисмига айлантирди ва иштирокчиларга жавобларни ўзлари гувоҳ бўлган ҳолда кўриш имконини берди.

Ўзбекистонда ЧЕРЙ гибрид автомобилларининг нархлари:

Черй автомобил брендининг Ўзбекистондаги расмий дистрибютори – АДМ компаниялар гуруҳи томонидан тақдим этилган Ўзбекистондаги Черй автомобилларининг хусусиятлари ва нархлари билан cheryauto.uz сайтида танишиш мумкин.

ЧЕРЙ УЗБЕКИСТАН расмий саҳифалари:

Доимий алоқа телефони: +998 71 276 55 55

Веб-сайт | Инстаграм | Телеграм | Телеграм-бот | Фасебоок | ЁуТубе

Реклама ҳуқуқи асосида

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш учун cookie файлларидан фойдаланамиз. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сиз қабул қилмагунингизча ҳеч нарса ўлчанмайди.