Австралиянинг ижтимоий тармоқларни тақиқлаш қарори бўйича ҳуқуқий эътироз Олий судда кўриб чиқила бошланади
Ҳуқуқни ҳимоя қилиш гуруҳи дунёдаги энг етакчи сиёсат 16 ёшга тўлмаганларни эркин мулоқот қилиш ҳуқуқидан маҳрум этади, деган важни илгари суради.
Австралиянинг ижтимоий тармоқлар бўйича тақиқига қарши ҳуқуқий эътироз Олий судда бошланиши кутилмоқда
Сешанба куни мамлакатнинг энг юқори судида Австралиянинг болалар учун ижтимоий тармоқларни тақиқловчи тарихий қонунига қарши киритилган эътироз бўйича икки кунлик эшитувлар бошланиши керак.
Дунёда етакчи бўлган ушбу сиёсатнинг муҳим синовида рақамли ҳуқуқлар бўйича гуруҳ 16 ёшгача бўлганларга қўйилган тақиқ болаларни эркин мулоқот қилиш ҳуқуқидан маҳрум этади, деб даъво қилади. Reddit томонидан киритилган алоҳида эътироз ҳам бир вақтнинг ўзида кўриб чиқилади.
Ўтган декабрь ойида жорий этилган ушбу тақиқ Австралия ҳукумати сўнгги йилларда амалга ошираётган кенг кўламли интернет хавфсизлиги ислоҳотларининг марказий элементларидан бири ҳисобланади.
Ташаббус тарафдорлари бу чора болаларни зарарли контентдан ҳимоя қилишини айтмоқда, танқидчилар эса у жуда кескин эканини ва эътиборни интернетдаги хавфсизликни яхшилашга қаратиш кераклигини таъкидлашмоқда.
Австралия Олий судидаги конституциявий иш Рақамли эркинлик лойиҳаси (Digital Freedom Project) томонидан тақиқ ўтган йилнинг 10 декабрида кучга киришидан бир неча ҳафта олдин киритилган эди. Гуруҳга Янги Жанубий Уэльс парламенти аъзоси Джон Раддик бошчилик қилмоқда.
Дастлаб бу ишга бошчилик қилган икки ўсмир — Ноа Джонс ва Мэйси Нейланд кейинчалик даъвогарликдан чекинган, аммо Джонс сешанба куниги эшитувда иштирок этиши кутилмоқда.
Ўтган йилнинг ноябрь ойида ҳуқуқий эътирозни муҳокама қилар экан, Джонс Би-би-сига интернетда ёмон нарсалар бор бўлса-да, 16 ёшгача бўлганлар учун пўрталанг тақиқ тўғри ечим эмаслигини айтган эди.
"Биз ушбу ижтимоий тармоқ платформаларининг ресурслари ва маблағларидан ҳукуматимиз жарималаридан қочиш учун фойдаланмаслигимиз керак", деди у.
"Улар бу пул ва ресурсларни жиноятчилар ҳамда зарарли контентдан халос бўлишга қаратишлари керак."
Reddit ҳам ушбу тақиқ бўйича Олий судга эътироз киритиб, бу сиёсат махфийлик ва сиёсий ҳуқуқлар учун жиддий оқибатларга олиб келишини айтди.
Алоқа вазири Аника Уэллс ўтган йили ҳукумат "ҳуқуқий таҳдидлардан қўрқмаслигини" айтган эди.
"Биз йирик технологик компаниялардан қўрқмаймиз. Австралиялик ота-оналар номидан биз ўз позициямизда мустаҳкам турамиз", деган эди у ўтган йилнинг ноябрь ойида.
Тақиққа кўра, ўнта платформа — Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Reddit, Snapchat, X, Kick, Threads ва Twitch — 16 ёшга тўлмаган ҳеч ким уларнинг сайтларига кира олмаслигини таъминлаш учун "оқилона чоралар" кўриши керак.
Платформалар жиддий ёки такрорий қоидабузарликлар учун 99 миллион австралия долларигача (70 миллион АҚШ доллари, 52 миллион фунт стерлинг) жаримага тортилиши мумкин, аммо тақиқ бошланганидан бери ҳеч бир компания жаримага тортилмаган.
Тақиқнинг бажарилишини таъминлаш учун масъул бўлган Электрон хавфсизлик бўйича комиссар Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok ва YouTube томонидан талаблар бажарилмагани бўйича бир нечта суриштирувларни бошлади.
WhatsApp ва Roblox ҳамда Discord каби онлайн ўйин платформалари, шунингдек YouTube Kids ва Google Classroom каби таълим хизматлари тақиқдан мустасно қилинди.
Тақиқ кучга кирган дастлабки кунларда, тақиқланган учта платформага эгалик қилувчи Meta компанияси ярим миллионга яқин ҳисобларни ёпганини маълум қилди.
Баъзи болалар тақиқ бошланишидан олдинги кунларда ва тақиқ бошланганда ўз ҳисобларидан чиқариб юборилганини айтишди, аммо кўпчилик кредит карта маълумотлари, фотосуратли шахсни тасдиқловчи ҳужжатлар ёки селфи юклаш орқали ёш текширувларини осонликча айланиб ўтишга муваффақ бўлганини билдирди.
Австралия 16 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларни тақиқлади.