АҚШ эксперти Хитой дата-марказларига зарба бериш эҳтимолини муҳокама қилди
АҚШдаги Янги Америка хавфсизлиги маркази (СНАС) эксперти Жейкоб Стоукс Хитой умумий сунъий интеллектни (АГИ) биринчи бўлиб яратган гипотетик ссенарийда Вашингтон кўриши мумкин бўлган чораларни таҳлил қилди. Улар орасида киберҳужумлар ва Хитойдаги дата-марказларга оддий қуроллар билан зарба бериш ссенарийси ҳам тилга олинган.
АҚШ эксперти Хитой дата-марказларига зарба бериш эҳтимолини муҳокама қилди
Жейкоб Стоукс бу масалани 2026-йил 27-августда эълон қилинган Суперповерс анд АГИ ҳисоботида кўтаради. Ҳужжат АҚШ ва Хитой ўртасидаги рақобатга умумий сунъий интеллект пайдо бўлиши қандай таъсир қилиши мумкинлигини таҳлил қилади.
Муаллиф ҳисоботда АГИ қачон ёки умуман яратилишини тахмин қилмайди. Аксинча, таҳлил учун бундай технология пайдо бўлиши яқинлашган ёки аллақачон мавжуд бўлган шартли ссенарий қабул қилинган.
АГИ деганда одатда турли вазифаларда инсон даражасида ишлай оладиган умумий сунъий интеллект тушунилади. Бироқ бундай тизимлар қачон яратилиши ёки уларга эришиш мумкинлиги борасида ягона илмий хулоса йўқ.
Стоукс Хитой АГИъни биринчи бўлиб яратган ҳолатда АҚШ олдида кескин чораларни кўриб чиқиш масаласи пайдо бўлиши мумкинлигини ёзади. Бунга киберҳужумлар ва сунъий интеллект тизимлари ишлаши учун зарур ҳисоблаш қувватлари жойлашган дата-марказларга оддий қуроллар билан зарба бериш ссенарийси ҳам киради.
Муаллиф бундай ҳарбий ҳаракат АҚШ ва Хитой муносабатларида кескин эскалация хавфини келтириб чиқаришини ҳам қайд этади. Шу сабабли ҳисобот бундай чорани амалга оширишга чақириқдан кўра, АГИ пайдо бўлган тақдирда сиёсатчилар дуч келиши мумкин бўлган хавфли ссенарийларни олдиндан таҳлил қилишга қаратилган.
Стоукс ҳозирда СНАСънинг Ҳинд-Тинч океани хавфсизлиги дастурида катта илмий ходим ва директор ўринбосари ҳисобланади. У аввал Жо Байден АҚШ вице-президенти бўлган даврда Оқ уйнинг миллий хавфсизлик аппаратида ишлаган.
Ҳисоботда, шунингдек, АҚШ ёки Хитойнинг АГИъни биринчи бўлиб яратиши ўз-ўзидан геосиёсий устунликни кафолатламаслиги таъкидланган. Муаллифга кўра, технологик имкониятни иқтисодий ва сиёсий таъсирга айлантириш учун уни амалда самарали қўллай олиш ҳам талаб этилади.