АҚШ дунё бўйлаб бешта консуллигини ёпади
АҚШ Давлат департаменти Осиё, Африка, Шимолий Америка ва Кариб денгизи минтақаларидаги бешта хорижий консуллик ва миссияни ёпишга қарор қилди. Бу ҳаракат Қўшма Штатлар дипломатик бўшлиқ қолдириб, уни Хитой эгаллаши мумкинлиги ҳақидаги танқидларга сабаб бўлди, деб хабар беради Тҳе Гуардиан.
Конгрессга юборилган билдиришномада айтилишича, бу қадам харажатларни қисқартириш билан изоҳланмоқда. Шунингдек, бу қарор Доналд Трампнинг 2025-йил январ ойида Оқ уйга қайтганидан бери АҚШнинг бир қатор мамлакатлар билан икки томонлама муносабатларини қайта баҳолаши ортидан қабул қилинди.
Ёпиладиган миссиялар Сент-Жоржес (Гренада), Нагоя (Япония), Медан (Индонезия), Дуала (Камерун) ва Виннипегдаги (Канада) консулликлардир.
Бу ёпилишлар Давлат котиби Марко Рубио бощилигида АҚШ Давлат департаменти фаолиятини қисқартириш жараёнининг давоми ҳисобланади. 2025-йилда департамент 1300 дан ортиқ ходимни, жумладан 246 нафар ташқи хизмат ходимини ва 1107 нафар давлат хизматчисини ишдан бўшатган эди.
Америка ташқи хизмати ассоциацияси маълумотларига кўра, АҚШнинг дунё бўйлаб 195 та элчилик лавозимидан ярмидан кўпи, жумладан, Германия, Куба, Миср, Саудия Арабистони ва Покистон каби муҳим ҳудудлардаги ўринлар ҳамон бўш қолмоқда.
Демократлар режалаштирилган сўнгги ёпилишларни танқид қилиб, бу ҳолат Хитойга имконият қолдириш хавфини туғдираётганини даъво қилмоқда. Сенатнинг ташқи алоқалар қўмитасидаги етакчи демократ Жан Шаҳин шундай деди: “Давлат департаменти ўз фаолиятини тугатаётган бешта жойдан учтасида Хитой ўз дипломатик иштирокига эга. Пекин Америка манфаатларига путур етказиш учун ушбу янги бўшлиқдан фойдаланади”.
У қўшимча қилди: “Ушбу дипломатик обьектларнинг йиллик операцион харажатлари Давлат департаменти йиллик бюджетининг жуда кичик қисмини ташкил қилади. Хитой бор бўлган бу жойлардан чекиниш шунга арзийдими?”
Виннипегдаги консулликни ёпиш қарори Канадада ҳам танқидларга учради. Трамп яқинда Канададан келтириладиган бир қатор товарларга 50 фоизлик божлар жорий этилишини эълон қилган эди.
2001-йилда очилган Виннипег консуллиги асосан Манитоба провинсияси билан боғлиқ савдо ва инвестиция масалаларини енгиллаштиришга хизмат қилган. Виннипег ушбу провинсиянинг пойтахти ҳисобланади.
Хитойнинг Виннипегда дипломатик миссияси йўқ. Бироқ мамлакат Сент-Жоржес, Нагоя ва Меданда ўз вакиллигига эга. Кариб денгизидаги Гренада ороли пойтахти Сент-Жоржесдаги АҚШ миссияси тўлиқ элчихона мақомига эга, Дуаладаги обьект эса “элчихона филиали” сифатида белгиланган.
Шу билан бирга, Оқ уйнинг Бошқарув ва бюджет идораси 30 тагача хорижий миссияни ёпиш бўйича янада кенгроқ дастурни илгари сурган. Уларни миллий хавфсизлик ва ташқи сиёсат мутахассислари қўллаб-қувватлаётган демократлар эса бундай қадамлар АҚШнинг дипломатик иштироки ҳамда глобал таъсирини хавфли даражада камайтиришини таъкидламоқда.