АҚШ Давлат департаменти Ўзбекистоннинг молиявий шаффофлигидаги камчиликларни аниқлади.
**АҚШ Давлат департаменти О'збекистоннинг фискал шаффофлигидаги камчиликларни аниқлади**
О'збекистон 2026-йилги Фискал шаффофлик ҳисоботида ко'рсатилганидек, АҚШ Давлат департаментининг минимал фискал шаффофлик талабларига жавоб бермади. Асосий хавотирлар давлат қарзи, йирик давлат корхоналарининг молиявий фаолияти, суверен кредитлар шартлари ва давлат харидлари шартномалари ҳақидаги ма'лумотларнинг етарлича ошкор қилинмаслиги билан бог'лиқ.
Шунга қарамай, АҚШ департаменти О'збекистон ҳукумати ҳаракатларининг ижобий жиҳатларини қайд этди. Хусусан, бюджет лойиҳаси ва тасдиқланган версиялари, шунингдек, унинг ижроси бо'йича якуний ҳисобот о'з вақтида э'лон қилинди. Ушбу ҳужжатлар одатда режалаштирилган давлат даромадлари ва харажатларини акс эттирди. Бундан ташқари, бюджетдан ташқари муҳим ҳисоблар ошкор қилинди.
О'збекистон Олий аудит институти ҳам ижобий баҳо олди. Давлат департаменти уни халқаро мустақиллик стандартларига мос деб топди ва унинг аудитлари йиллик бюджетнинг ижросини қамраб олди ва аниқ хулосалар ва тавсияларни о'з ичига олди.
Бироқ, ушбу ижобий о'згаришларга қарамай, йирик давлат корхоналарининг қарз мажбуриятлари, жумладан, давлат қарз мажбуриятлари ҳақидаги кенг қамровли ма'лумотлар оммага очиқ эмас эди. Хорижий қарз олувчиларга берилган суверен кредитлар шартлари, табиий ресурслардан олинадиган даромадлар ҳақида батафсил ма'лумотлар ва давлат харидлари шартномалари бо'йича ма'лумотлар э'лон қилинмади.
Шунинг учун Давлат департаменти О'збекистонга йирик давлат корхоналарининг даромадлари ва молиялаштириши ҳақидаги ма'лумотларни бюджет ҳужжатларига киритишни, қарз мажбуриятлари ва суверен кредитлар шартларини то'лиқ ошкор қилишни ва давлат харидлари шартномаларини э'лон қилишни тавсия қилди.
Давлат департаментининг шарҳига О'збекистондан ташқари 139 та мамлакат ва Фаластин ма'мурияти киритилган. Улардан 73 таси минимал талабларга жавоб берган, 67 таси эса жавоб бермаган. Иккинчи гуруҳ орасида 14 та мамлакат сезиларли тараққиётни ко'рсатди, аммо О'збекистон бу гуруҳга киритилмаган.
Давлат департаменти юқори даражадаги очиқлик унинг ё'қлигини кафолатламагани каби, фискал шаффофликнинг о'зи етарли эмаслиги коррупцияни исботламаслигини та'кидлади. Илгари О'збекистоннинг давлат ва давлат томонидан кафолатланган қарзи ЯИМнинг тахминан 30% даражасида барқарорлашгани, аммо хусусий ташқи қарз о'сишда давом этгани ҳақида хабар берилган эди.