АҚШ БМТга 725 млн доллар ажратишни режалаштирмоқда
АҚШ БМТга 725 миллион доллар ажратиш ниятида эканлигини маълум қилди.
АҚШ президенти Доналд Трамп маъмурияти Бирлашган Миллатлар Ташкилотига 725 миллион доллар миқдорида маблағ ўтказиш режасини Конгрессга билдирди. Бу ҳақда Реутерс агентлиги хабар берди.
Мутахассислар ушбу қадамни БМТнинг миллиардлаб долларлик қарздорлигини бартараф этиш йўлидаги ижобий ҳаракат сифатида баҳоламоқда. Аввалроқ Трамп маъмурияти БМТни танқид қилиб, унинг кўплаб агентликларига ажратиладиган молиявий ёрдамни қисқартирганди.
АҚШ расмийсининг таъкидлашича, ҳар қандай маблағнинг ажратилиши ташкилотда ислоҳотларнинг давом этишига боғлиқ бўлади. Президент Доналд Трамп келгуси ой Ню-Ёркда бўлиб ўтадиган БМТ Бош Ассамблеясида нутқ сўзлайди. 725 миллион доллар айнан шу тадбир олдидан ажратилмоқда. Бироқ, 21-август ҳолатига кўра, Вашингтон ҳали ҳеч қандай маблағ ўтказмаган.
БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш жорий йилда аъзо давлатларнинг тўланмаган бадаллари туфайли ташкилот "яқинлашиб келаётган молиявий инқироз"га дуч келганини айтганди.
"АҚШ ўтган олти ой давомида БМТ борасида тарихий ислоҳотларга эришди. Илгари имконсиз деб ҳисобланган ушбу ислоҳотлар БМТ тарихидаги биринчи реал бюджет қисқартиришини ҳам ўз ичига олади ва бу деярли бир миллиард долларлик қисқартиришга олиб келди", деди Давлат департаменти расмийси.
Апрел ойида Девех медиа платформаси АҚШ маблағларни ажратиш учун харажатларни янада қисқартириш ва Хитойнинг таъсирига қарши курашиш каби аниқ шартлар қўйганини хабар қилганди.
725 миллион доллар БМТ АҚШга тегишли деб маълум қилган 4 миллиард доллардан ортиқ қарздорликнинг 20 фоизидан ҳам камроғини ташкил этади. Гарчи Вашингтон умумий кўрсаткич анча паст эканини ва баъзи тўловлар амалга оширилганини таъкидлаб келади.
БМТнинг собиқ ходими Южин Ченнинг айтишича, бундай ўтказма ташкилот ходимлари маошларини маълум муддатга тўлашга ёрдам беради, аммо уларнинг барчасини қоплай олмаслиги мумкин.
"Агар АҚШ қўшимча тўловларни амалга оширмаса, эҳтимол январ ойида овоз бериш ҳуқуқидан маҳрум бўлади", деди Южин Чен.
БМТ Уставининг 19-моддасига кўра, агар аъзо давлатнинг йиллик тўловлар бўйича қарздорлиги икки йилдан ошса, у Бош Ассамблеяда овоз бериш ҳуқуқини йўқотади.
"Агар улар қарздорликнинг катта қисмини тўласа, БМТ барибир нол захирада ишлашда давом этади, лекин йилни бир амаллаб ўтказиб олади. Агар тўламаса, БМТ йилнинг сўнгги икки-уч ойида маошларни тўлаш ва фаолиятини давом эттириш борасида жиддий муаммога дуч келиши мумкин", дея қўшимча қилди БМТ молияси бўйича Германиянинг ИДОС таҳлил маркази эксперти Ронни Пац.
АҚШ БМТ бюджетига энг катта ҳисса қўшувчи давлат ҳисобланади. Бироқ Трамп маъмурияти мажбурий тўловларни амалга оширишдан бош тортган. Шунингдек, ўз бюджетига эга бўлган БМТ агентликларини ихтиёрий молиялаштиришни ҳам қисқартирган.