“Алишер Усмоновни санксиялар рўйхатидан чиқариш Европа Иттифоқини заиф кўрсатиши мумкин” — Литва молия вазири
“Алишер Усмоновни санксиялар рўйхатидан чиқариш Европа Иттифоқини заиф кўрсатиши мумкин” — Литва молия вазири
Литва келиб чиқиши ўзбекистонлик бўлган россиялик миллиардер Алишер Усмоновни санксиялар рўйхатидан чиқариш масаласига “жуда шубҳа билан” қарамоқда.
Франсия ўтган ҳафта Озарбайжонда қамоқда сақланаётган икки нафар фуқаросини озод қилиш бўйича келишув доирасида Усмоновни қора рўйхатдан чиқаришни сўраган эди. Париж бу ташаббусга Словакия билан бирга қўшилиб, буни миллий хавфсизлик манфаатлари билан изоҳлади. Бироқ Франсия расмийлари қўшимча тафсилотларни очиқлашдан бош тортди.
“Санксияларни юмшатишга биз жуда шубҳа билан қараймиз”, деди Валис.
Франсиянинг бу позицияси Россияга қарши санксияларни узайтириш жараёнини мураккаблаштирди. Чунки санксияларни давом эттириш учун Евроиттифоқнинг барча 27 аъзоси бир овоздан розилик бериши керак. Амалдаги санксия пакети Россиянинг Украинага бостириб киришини қўллаб-қувватлашда айбланаётган қарийб 3000 нафар жисмоний ва юридик шахсни қамраб олади.
Вилнюс Москвага босимни камайтириш учун ҳозир вақт эмаслигини таъкидлади.
“Уруш ҳали тугамади. Тинчлик келишувисиз санксияларни камайтиришга бўлган ҳар қандай уриниш Россия томонидан бизнинг ожизлигимиз сифатида баҳоланиши мумкин”, деди вазир.
Унинг айтишича, Усмоновнинг рўйхатдан чиқарилиши Европани Киевни қўллаб-қувватлашда бирдам эмасдек кўрсатиши мумкин. Миллиардер уруш бошида Россия президенти Владимир Путин билан “яқин алоқалари” ҳамда давлатга “сезиларли” даромад келтирадиган Россия иқтисодиётининг “асосий тармоқлари”даги манфаатлари сабаб санксияга учраган эди. Усмонов бу айбловларни рад этган.
“Россия бизнинг бирлашганимизни тушуниши керак. Биз Украинани кенгайиш жараёнимизнинг бир қисми деб биламиз. Кўпроқ ерларни босиб олиш ёки Украинага кўпроқ зарар етказишга бўлган ҳар қандай уринишни мутлақо қабул қилиб бўлмайди”, деди Валис.
У Литва Россияга нисбатан янада кўпроқ санксиялар жорий этилишини қўллаб-қувватлашини ҳам қўшимча қилди.
Кўплаб Европа Иттифоқи пойтахтлари Литва позициясига қўшилган бўлса-да, ЙИ Кенгашига раислик қилаётган Ирландия муроса таклифини илгари сурди. Унга кўра, Алишер Усмонов билан бирга бошқа бир россиялик тадбиркор Михаил Фридман ҳам рўйхатдан чиқарилиши кўзда тутилган.
Дипломатларнинг Эуроневсъга маълум қилишича, бу олигархларни рўйхатдан чиқариш эвазига келажакда бундай боши берк кўчага кириб қолишнинг олдини олиш учун санксиялар режимини мисли кўрилмаган тарзда — 36 ойга узайтириш таклиф қилинмоқда. Бу таклиф 21-сентябр куни Брюсселда ЙИ дипломатлари томонидан кўриб чиқилди.
Санксиялар бўйича келишмовчиликни ҳал қилиш зарурати кучаймоқда. Чунки санксиялар муддатини одатдагидек 6 ойга узайтириш бўйича келишувга эришилмаган. Шу сабабли ўтган ҳафта элчилар санксиялар муддатини вақтинча — атиги 7 кунга узайтириб турган эди. Агар 21-сентябр куни бу борада келишувга эришилмаса, санксияларнинг амал қилиш муддати 22-сентябр куни тугайди. Усмоновнинг рўйхатдан чиқарилиш эҳтимоли юқори.
Киев ҳам Усмоновни рўйхатдан чиқариш ҳаракатларини кескин қоралади. Президент Владимир Зеленский ва бошқа украин расмийлари бу чекловларни бекор қилиш қабул қилиб бўлмайдиган ён бериш бўлишини билдирди.