“Аҳолининг алиментга оид шикоятлари камайди” — президент халқ қабулхонаси раҳбари

Президент Халқ қабулхонаси раҳбари Фаррух Омоновнинг маълум қилишича, 2026-йилнинг январ-июл ойларида алимент ундириш бўйича мурожаатлар сони 3,5 фоизга камайган. Бу ҳақда “Дарё” мухбири 13-август куни Тошкент вилоятида бўлиб ўтган медиа-турдан хабар берди.

Етти ой давомида Халқ қабулхонасига алимент ундиришга оид жами 36 806 та шикоят келиб тушган. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 3,5 фоизга камайганини кўрсатади.

Шунингдек, январ-июл ойларида алимент миқдорини қайта ҳисоблаш бўйича 2 847 та сўров қайд этилган. Бу рақам ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 10,9 фоизга камдир.

Аввалроқ Ўзбекистонда расмий даромадга эга бўлмаган фуқаролар учун алимент миқдори оширилган эди. Бу республикада ўртача ойлик иш ҳақи кўтарилгани билан боғлиқ.

Жорий йилнинг 1-апрел ҳолатига кўра, мамлакатда ўртача ойлик иш ҳақи 6,82 миллион сўмни ташкил этган. Ўтган йилнинг шу даврида бу кўрсаткич 5,81 миллион сўм бўлган. Демак, ўртача иш ҳақи бир йилда 17,4 фоизга ўсган.

Норасмий даромадга эга бўлган шахслар учун алимент миқдори айнан ўртача иш ҳақидан келиб чиқиб ҳисобланади. Эндиликда расмий даромади бўлмаганлар қуйидагича алимент тўлайди:

* бир бола учун — 1,7 миллион сўм (илгари 1,4 миллион сўм);

* икки фарзанд учун — 2,3 миллион сўм (илгари 1,9 миллион сўм);

* уч ва ундан ортиқ болалар учун — 3,4 миллион сўм (илгари 2,9 миллион сўм).

Феврал ойида Ўзбекистонда 350 мингдан ортиқ алимент тўловчи борлиги, уларнинг 61 фоизи расмий иш жойига эга эмаслиги маълум қилинган эди.

Маълумот учун, Оила кодексига кўра, расмий даромадга эга фуқаролар (жумладан, норасмий ишловчилар ҳам) алиментни ўз ойлик маошидан келиб чиқиб тўлайди. Бунда:

* бир бола учун — иш ҳақининг тўртдан бир қисми;

* икки фарзанд учун — учдан бир қисми;

* уч ва ундан ортиқ бола учун — ярми ундирилади.

Суд томонларнинг моддий ва оилавий аҳволини инобатга олган ҳолда алимент миқдорини камайтириши ёки ошириши мумкин.