Агар нархларнинг кўтарилиши америкаликлар учун юмшамаса, Феднинг "қилинадиган иши" бор, дейди Уорш

Фед раиси Уорш: Агар Америка нархлари ко'тарилиши давом эца, "бажарилиши керак бо'лган ишлар"

АҚШ марказий банки раиси Кевин Уорш, агар сиёсатчилар америкаликлар учун яшаш нархи босими пасаяётганига ишонч ҳосил қилмасалар, "бажарилиши керак бо'лган ишлар" бо'лишини айтди.

Инфляция ко'рсаткичлари ёзда кутилганидан яхшироқ ко'ринса-да, Уорш улар ҳозирги вазиятнинг "сезиларли даражада яхшиланганини" ко'рсатмаслигини та'кидлади. Феднинг янги раҳбари унинг со'злари келажакдаги фоиз ставкалари бо'йича қарорлар қабул қилиш учун қо'лланма сифатида талқин қилинмаслиги кераклигини та'кидлади, аммо агар сиёсатчилар инфляцияни жуда юқори деб ҳисобласалар, ставкалар оширилиши мумкинлигини ко'рсатади.

Со'нгги ма'лумотлар шуни ко'рсатадики, июлгача бо'лган йил ичида нархлар 3,4% га о'сди ва Феднинг 2% мақсадидан ошиб кетди.

Уорш бу фикрларни Ваёмингда бо'либ о'тган йиллик Жексон Хоул иқтисодий сиёсат симпозиумидаги очилиш нутқида айтди, бу тадбир бутун дунё бо'йлаб марказий банкирлар, ҳукумат амалдорлари ва академикларни фоиз ставкалари, инфляция ва бошқа иқтисодий масалаларни муҳокама қилиш учун йиг'ади.

Нархлар йилига 2% дан ортиққа ошиб бораётганини ҳисобга олган ҳолда, Варш "ҳозирда Феднинг асосий э'тибори нархларга қаратилиши керак" деб та'кидлади. У о'з стандартини қуйидагича баён қилди: "Биз инфляциянинг асосий мақсадимизга аниқ ва етарли тезликда ҳаракатланаётганига амин бо'лишимиз керак. Акс ҳолда, бизда ишлаш керак".

Марказий банк раҳбари фоиз ставкаларининг потенциал траекториясидан эҳтиёт бо'либ қолди, аммо инвесторлар унинг раҳбарлигидаги Феднинг ёндашувининг ҳар қандай белгилари бор-ё'қлигини диққат билан кузатиб боришди. Марказий банкнинг кейинги фоиз ставкаси то'г'рисидаги қарори 15-16 сентябрга режалаштирилган.

О'з нутқида Варш о'з со'зларини "олдинга ё'налтирилган ко'рсатмалар" деб аташга қарши чиқди ва 2008 йилги молиявий инқироздан кейин қабул қилинган келажакдаги фоиз ставкалари бо'йича қарорларни бозорларга сигнал бериш амалиёти "о'з кучини ё'қотганига" ишонишини билдирди. У "сиёсат муҳокамаларини ҳаддан ташқари тақсимлаш ва келажакдаги қарорларга ҳаддан ташқари содиқлик бозорлар, бизнес ва уй хо'жаликларини ё'лдан оздириши мумкин" ва шунингдек, Федни "қарор қабул қилиш вақти келганида то'г'ри қарорлар қабул қилиш эркинлигидан" маҳрум қилади, деб огоҳлантирди.

АҚШ ва Эрон о'ртасидаги давом этаётган можаро туфайли инфляция хавотирлари туфайли фоиз ставкалари июл ойида кетма-кет бешинчи марта 3,5% дан 3,75% гача сақланиб қолди, бу эса глобал нефт нархларининг кескин ошишига олиб келди.

Нефт нархларининг юқорилиги облигациялар бозори инвесторларини юқори даромад талаб қилишга ундади, бу эса АҚШ ҳукумати ва бошқа йирик корпорациялар учун қарз олиш харажатларининг ошишига олиб келди. Ушбу қарз олиш харажатлари ипотека кредитлари, автомобил кредитлари ва кредит карталари харажатларига та'сир қилади.

Фоиз то'ловларининг кескин о'сиши АҚШ миллий қарзини 40 триллион доллардан (29,5 триллион фунт стерлинг) ошиб кетди. Бу ко'рсаткич Трамп ва Жо Байден ма'муриятлари даврида о'н йил ичида икки баравар ошди ва Конгресс қо'шма иқтисодий қо'митасининг ма'лумотларига ко'ра, ҳар сонияда тахминан 90 000 долларга ёки кунига 7,8 миллиард долларга ошиб бормоқда.

**Нима учун АҚШ иқтисодиёти хавотир қо'нг'ирог'ини чалмоқда**

**АҚШ фоиз ставкалари сақланиб қолганлиги сабабли, Фед раҳбари юқори нархларга қарши курашиш учун "сеҳрли таёқча ё'қ" деди**

Г'азначилик котиби Скотт Бессент ҳукумат қарз олиш харажатларини камайтириш учун ко'проқ қарзни қайтариб сотиб олишини э'лон қилди, аммо бозорнинг бу э'лонга муносабати қисқа муддатли бо'лди.

Уорш май ойида АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан тайинланган эди. Трамп Уоршдан олдинги раҳбар Жером Пауеллга фоиз ставкаларини пасайтиришга босим о'тказган ва Уоршдан америкаликлар учун қарз олиш харажатларини камайтириш талабини бажаришини кутаётганини аниқ айтган.

Фоиз ставкаларининг ошиши марказий банклар нархларнинг о'сиш сур'атини секинлаштириш учун фойдаланадиган воситадир. Ипотека, кредит ва кредит карталари каби нарсалар учун қарз олиш харажатларини ошириш орқали марказий банкирлар исте'молчиларни камроқ сарфлашга ва шу билан нархларнинг о'сиш сур'атини секинлаштиришга интилишади. Бироқ, юқори фоиз ставкалари омонатчилар учун яхшироқ даромад келтириши мумкин.