Агар Мета ушбу синов муддатини бой берса, Инстаграм ва Фасебоок абадий ўзгариши мумкин
АҚШнинг ўттиз штати ёш фойдаланувчилар учун платформаларини қайта кўриб чиқишга мажбурлаш мақсадида Мета компаниясига судга мурожаат қилди.

Мета сешанба куни платформаларининг ёш фойдаланувчиларга та'сири бо'йича бир қатор суд муваффақияцизликларидан со'нг, потенциал о'згартирувчи ҳакамлар ҳай'ати судига дуч келади. Калифорния ва Ню-Ёрк каби АҚШнинг 30 та штатининг 2023-йилдаги суд да'воси билан бошланган ушбу яқинлашиб келаётган суд жараёни федерал ва штат болаларнинг шахсий ҳаёти то'г'рисидаги қонунларни ко'плаб бузганликда айбланмоқда.
Штат нафақат Мета'дан 1 триллион доллардан ортиқ маблаг' талаб қилмоқда, балки Инстаграм ва Фасебоок'га "лайк" сонини ва чексиз айлантиришни олиб ташлаш каби муҳим о'згаришларни ҳам талаб қилмоқда. Бундай катта ё'қотиш ёшларнинг ижтимоий тармоқлар билан о'заро муносабатини тубдан о'згартириши мумкин.
Штат томонидан со'ралган қо'шимча о'згаришлар қуйидагиларни о'з ичига олади:
* О'смир фойдаланувчилар учун ота-она текширувини жорий этиш.
"Допамин билан манипуляция қилувчи тавсия алгоритмлари"ни о'згартириш.
* Ташқи ко'ринишини о'згартирадиган ко'плаб расм филтрларини олиб ташлаш.
* Видео контент учун автоматик ижро этишни то'хтатиш.
* Бир нечта аккаунтлар яратишни тақиқлаш.
* Инстаграм ҳикоялари каби ё'қолиб бораётган ёки "вақтинчалик" постларни то'хтатиш.
Ушбу хусусиятлар Мета платформаларидаги ҳозирги фойдаланувчи тажрибасининг ажралмас қисми бо'либ, штатларга ко'ра, фойдаланувчилар, жумладан, о'смирлар ва болалар орасида фаолликни максимал даражада ошириш учун мо'лжалланган. Штатлар шунингдек, Мета ёшларнинг тез-тез билдиришномалар каби тактикалар орқали платформадан фойдаланишни камайтиришини атайлаб қийинлаштираётганини да'во қилмоқда.
Бола фойдаланувчиларни нишонга олиш орқали Мета о'зининг фойдаланувчилар базаси ва бизнесини кенгайтириш учун ёшлардан "фойдаланишни танлади", бу стратегия унинг ҳозирги фонд бозори қийматини тахминан 1,5 триллион долларга етказишга ҳисса қо'шди.
Мета бу айбловларни доимий равишда рад этиб келади. Компания вакили: "Биз бу айбловларга қат'иян қо'шилмаймиз ва далиллар ёшларни қо'ллаб-қувватлашга бо'лган узоқ йиллик садоқатимизни ко'рсатишига аминмиз", деди.
Иш судя Ивон Гонсалес Рожерс томонидан ко'риб чиқилади, у Калифорниядаги бош федерал судя бо'либ, қарийб йигирма йил давомида о'зининг кескин ва то'г'ридан-то'г'ри ёндашуви билан танилган. У илгари Элон Муск ва Сем Алтман о'ртасидаги юқори даражадаги суд жараёнига раислик қилган.
Яқинда Метага қарши чиқарилган қарорда Ню-Мексико судяси Браян Биедшайд компанияга 942 миллион доллар жарима солди ва қо'шимча штатлар томонидан ҳозирда со'ралаётган о'згаришларга о'хшаш о'згаришларни талаб қилди. Судя Биедшайднинг буйруг'и Инстаграм ва Фасебоокда 18 ёшгача бо'лган фойдаланувчилар учун лайкларни олиб ташлашни, о'смирларга платформалар орқали яланг'очликни юбориш ёки қабул қилишни тақиқлашни ва пуш-билдиришномаларни ма'лум соатлар билан чеклашни о'з ичига олди. У шунингдек, Мета-ни "жамоатчиликни безовта қилувчи" деб э'лон қилди ва уни кенг тарқалган "зарарли та'сир" келтириб чиқарадиган ифлослантирувчи заводга о'хшатди. Мета бу қарорга шикоят қилишни режалаштирмоқда.
Судя Биедшайднинг буйруг'и фақат Ню-Мексикога тегишли бо'лса-да, 30 штатнинг алоҳида суд жараёнида г'алаба қозониши, деярли шубҳасиз, АҚШ бо'йлаб платформа миқёсида о'згаришларни талаб қилади, чунки бу штатлар мамлакат аҳолисининг қарийб учдан икки қисмини ташкил қилади. Бундай о'згаришлар платформа тажрибасини сезиларли даражада о'згартиради.
Яқинда федерал суд қарорида ижтимоий тармоқлар ёшлар орасида руҳий саломатликнинг пасайишига ҳисса қо'шувчи омил сифатида аниқланди. Фасебоокнинг дастлабки кунларидан бери мавжуд бо'лган "лайклар" сони энди салбий ҳис-туйг'уларни кучайтиради, айниқса ёшлар орасида.
Бу йил бошида Метага қарши судда г'алаба қозонган ёш аёл Калей, о'з постларига лайк то'плаш учун ЁуТубе ва Инстаграмда о'нлаб аккаунтлар яратгани ва тасдиқлашни со'рагани ҳақида гувоҳлик берди. О'ша пайтда у то'ққиз ёшда эди ва 10 ёшида депрессия ташхиси қо'йилган.
Тадқиқотлар шуни ко'рсатадики, лайклар сони каби иштирок ко'рсаткичлари о'смирларда рад этиш ва тушкунлик ҳиссиётларига ҳисса қо'шиши мумкин. Штатларнинг суд да'восида адвокатлар Метанинг ички тадқиқотига ишора қилишди, унда лайклар сони "ижтимоий таққослаш" га олиб келганлиги ва уни "ёлг'изликнинг кучайиши, тана қиёфасининг ёмонлашиши ва салбий кайфият ёки та'сир" билан бог'лаганлиги ко'рсатилган.
Ижтимоий медиа компаниясининг биринчи марта "жамоатчиликни безовта қилувчи" деб топилган судя Биедсчеиднинг буйруг'ида Метанинг со'нгги о'н йилликдаги платформа фаолияти Ню-Мексико ва ундан ташқарида о'сиб бораётган "ёшларнинг руҳий саломатлиги инқирози"га ҳисса қо'шгани айтилган. Энди яна 30 та штатдан келган адвокатлар судя Гонсалес Рожерсни шунга о'хшаш хулосага келишга ундайдилар.

