40 дан зиёд давлат яширин ракета синовлари хавфидан огоҳлантирди
АҚШ, Жанубий Корея ва Япония каби 40 дан ортиқ давлат баллистик ракеталарни олдиндан огоҳлантирмасдан синовдан ўтказиш халқаро тинчлик ва хавфсизлик учун хавф туғдиришини билдирди. Давлатлар бундай учиришлар ҳақида камида 24 соат олдин маълум қилиш механизмларини жорий этишга чақирмоқда.
40 дан зиёд давлат яширин ракета синовлари хавфидан огоҳлантирди
40 дан ортиқ давлат баллистик ракеталар ва уларни ташувчиларни синовдан ўтказишда шаффофликни оширишга чақирувчи қўшма баёнот эълон қилди. 11-август куни чоп этилган ушбу ҳужжатни қўллаб-қувватлаган давлатлар орасида АҚШ, Жанубий Корея ва Япония ҳам бор.
Баёнотда қитъалараро баллистик ракеталар, сувости кемаларидан учириладиган баллистик ракеталар ҳамда ракета-ташувчиларни синовдан ўтказаётган давлатлар режалаштирилган учириш ҳақида бошқа мамлакатларни камида 24 соат олдин хабардор қилиши лозимлиги таъкидланган. Бу талаб, айниқса, ядровий қуролга эга давлатлар учун муҳим экани қайд этилган.
Ҳужжат муаллифларига кўра, ракета синовлари бўйича тартибга солинган ва шаффоф огоҳлантириш механизмларининг мавжудлиги давлатларнинг ҳарбий салоҳиятини ривожлантириши ёки оператив эҳтиёжларини чекламайди. Аксинча, бундай механизмлар нотўғри ҳисоб-китоблар, ракета учирилишининг бошқача талқин қилиниши ва давлатлар ўртасида кескинликнинг тасодифан кучайиб кетиши хавфини камайтиради.
Шунингдек, олдиндан огоҳлантириш ўзаро ишончни мустаҳкамлаши ва мамлакатларнинг умумий хавфсизликни таъминлашга бўлган интилишини намоён этиши таъкидланган.
Таклифга кўра, ракета учирилиши ҳақидаги хабарда унинг умумий тоифаси, учириш ҳудуди ҳамда режалаштирилган парвоз йўналиши каби асосий маълумотлар кўрсатилиши керак.
Қўшма баёнотда Тинч океани ҳудудида яқинда ўтказилган айрим ракета синовларида бундай стандартларга амал қилинмаганига ҳам эътибор қаратилган. Ҳужжатда Хитой номи тўғридан-тўғри тилга олинмаган.
Бироқ июл ойи бошида Хитой Тинч океани акваториясида атом сувости кемасидан “стратегик ракета”ни синов тариқасида учирган эди. Ракета жанговар каллак имитатори билан жиҳозланган. Маълумотларга кўра, Пекин бу синов ҳақида фақат бир нечта давлатни ракета учирилишидан жуда қисқа вақт олдин хабардор қилган.
Айни пайтда КХДР ҳам навбатдаги баллистик ракета синовини амалга оширди. Токио ва Сеул маълумотларига кўра, 12-августга ўтар кечаси Шимолий Корея камида битта баллистик ракетани учирган. Бу мамлакатнинг 2026-йил бошидан буён амалга оширган ўн биринчи ракета учириши бўлган.
Жанубий Кореянинг “Рёнхап” агентлиги хабарига кўра, ракета КХДРнинг шарқий соҳилидаги Вонсан ҳудудидан учирилган ва шарқ томон ҳаракатланган.
Жанубий Корея Қуролли кучлари эҳтимолий янги ракета учиришларига тайёр туриш мақсадида кузатув ва назорат чоралари кучайтирилганини маълум қилди.
Япония Мудофаа вазирлиги ҳисоб-китобларига кўра, ракета парвоз давомида тахминан 90 километр максимал баландликка кўтарилган. У учирилганидан қарийб 10 дақиқа ўтиб қулаб тушган ва умумий ҳисобда 700 километрдан кам масофани босиб ўтган.
40 дан ортиқ давлатнинг қўшма ташаббуси ракета синовлари сони ортиб бораётган бир шароитда ҳарбий давлатлар ўртасида нотўғри талқин ва кутилмаган кескинлик хавфини камайтиришга қаратилган. Баёнот муаллифлари ракета учиришлар ҳақида олдиндан ахборот беришни халқаро хавфсизлик ва ўзаро ишончни мустаҳкамлашнинг муҳим воситаларидан бири сифатида кўрмоқда.