35 та давлатга визасиз, яна 42 тасига соддалаштирилган тартибда: Ўзбекистон фуқаролари саёҳат олдидан нималарни билиши керак
Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, Ўзбекистон фуқаролари 35 та давлатга визасиз, яна 29 та давлатга келганда виза олиб, 13 та давлатга эса электрон виза орқали киришлари мумкин.
**35 давлатга визасиз, 42 давлатга соддалаштирилган тартибда: Ўзбекистон фуқаролари саёҳатдан олдин нимани билиши керак?**
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Авиачипта харид қилишдан аввал кўплаб ўзбекистонликлар бир саволга дуч келишади: танланган мамлакатга виза керакми ва агар керак бўлса, қайси турдаги виза талаб қилинади? Кириш қоидалари ҳар бир давлатда турлича бўлади. Визасиз тартибни виза ёки электрон виза билан аралаштириб юбориш рейсга чиқишга рухсат берилмаслигига ёки чегарада муаммоларга олиб келиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, Ўзбекистон фуқаролари учун бир неча турдаги кириш тартиблари мавжуд: 31 та давлат билан тўлиқ визасиз тартиб, 4 та давлат билан туристик рўйхатдан ўтиш тартиби, 29 та давлат билан келганда виза олиш тартиби ва 13 та давлат билан электрон виза асосидаги тартиб.
Келинг, кириш тартиблари қандай ишлашини, улар бир-биридан нимаси билан фарқ қилишини, қайси давлатларга визасиз ёки соддалаштирилган тартибда бориш мумкинлигини ва саёҳатдан олдин нималарни текшириш кераклигини кўриб чиқамиз.
Бу тартиблар, аввало, кириш учун зарур рухсат ёки ҳужжатлар қачон ва қаерда расмийлаштирилиши билан фарқланади. Визасиз тартибда олдиндан виза олиш талаб этилмайди. Туристик рўйхатдан ўтиш тартибида эса қўшимча туристик ҳужжатлар талаб қилинади. Келганда виза манзил давлатига етиб боргач, аеропорт ёки чегара назорат пунктида расмийлаштирилади. Электрон виза эса сафардан олдин онлайн тарзда олинади.
Шу сабабли саёҳатдан олдинги биринчи қадам – “у ерга визасиз бориш мумкин” деган умумий маълумотга таянмасдан, айнан борилаётган давлат учун қандай кириш тартиби амал қилишини аниқлашдир.
Визасиз тартиб мамлакатда чексиз муддат қолиш мумкинлигини англатмайди. Ҳар бир давлат бўлиш муддатини ва кириш шартларини мустақил белгилайди. Шунингдек, визасиз кириш одатда ишлаш, ўқиш ёки доимий яшаш учун рухсат бермайди. Бундай мақсадларда алоҳида виза ёки бошқа рухсат берувчи ҳужжат талаб қилиниши мумкин.
Визасиз тартибларнинг бир қисми икки томонлама келишувлар асосида ўрнатилган. Шу сабабли бўлиш муддати ва бошқа талаблар давлатларга қараб фарқ қилиши мумкин. Сафардан олдин айнан танланган йўналиш бўйича амалдаги шартларни текшириш керак.
Тўлиқ визасиз тартибдан фарқли равишда, ушбу йўналишларда саёҳатчидан паспортдан ташқари қўшимча туристик ҳужжатлар ҳам талаб қилинади. ТИВ маълумотларига кўра, улар қаторига туристлик ваучер, меҳмонхона бронини тасдиқловчи ҳужжат ва қайтиш авиачиптаси киради.
Шу сабабли ушбу давлатларга сафар қилаётган йўловчилар зарур ҳужжатларни олдиндан тайёрлаб қўйиши керак. Талаблар вақт ўтиши билан ўзгариши мумкинлиги сабабли, сафар олдидан тегишли давлатнинг расмий манбаларида амалдаги тартибни яна бир бор текшириш маъқул.
Манзилга етиб боргач, саёҳатчи виза расмийлаштириш бўлимига мурожаат қилади ва давлат талабларига мувофиқ зарур ҳужжатларни тақдим этади. Айрим давлатларда қайтиш чиптаси, меҳмонхона брони ёки бошқа ҳужжатлар ҳам талаб қилиниши мумкин. Виза учун йиғим миқдори ва уни тўлаш усули ҳам давлатларга қараб фарқ қилади.
Шунинг учун келганда виза олиш имконияти мавжуд бўлса ҳам, сафардан олдин унинг амал қилиш муддати, талаб қилинадиган ҳужжатлар, йиғим миқдори ва тўлов усулини борилаётган давлатнинг расмий манбаларидан текшириш керак.
Электрон виза олиш тартиби, аризани кўриб чиқиш муддати, виза йиғими ва талаб қилинадиган ҳужжатлар давлатга қараб фарқ қилади. Одатда ариза тегишли давлатнинг расмий электрон виза порталида топширилади.
Тасдиқланган электрон визани рейсга рўйхатдан ўтишда ёки чегарада тақдим этиш талаб қилиниши мумкин. Шу сабабли виза тасдиқлангач, унинг электрон нусхасини телефонда сақлаш ва имкон қадар чоп этиб олиш маъқул.
Расмий визасиз тартиб мавжуд бўлса ҳам, киришнинг бошқа шартларини ҳар бир сафар олдидан текшириш керак. Мамлакатда бўлиш муддати, паспортнинг амал қилиш муддати, қайтиш чиптаси, меҳмонхона брони ёки бошқа ҳужжатларга қўйиладиган талаблар йўналишга қараб фарқ қилиши мумкин.
Агар йўналиш учинчи давлат орқали ўца, транзит қоидаларини ҳам олдиндан аниқлаш керак. Якуний манзилда Ўзбекистон фуқаролари учун визасиз тартиб амал қилиши транзит қилинадиган давлатда қўшимча виза ёки рухсат талаб қилинмаслигини англатмайди.
Виза ва кириш талаблари доимий бўлиб қолмайди: давлатлар янги келишувлар тузиши, бўлиш муддатларини ўзгартириши ёки амалдаги тартибларни қайта кўриб чиқиши мумкин. Шу сабабли эски мақолалар, ижтимоий тармоқлардаги постлар ёки форумлардаги маълумотларга таянишдан кўра, расмий манбалардан фойдаланиш маъқул.
Саёҳатдан олдин Ўзбекистон ТИВ сайтида танланган давлат учун амалдаги кириш тартибини текшириш, борилаётган давлат элчихонаси ёки консуллиги орқали ҳужжатлар, йиғимлар ва бўлиш муддатига қўйиладиган талабларни аниқлаштириш, чет эл паспортининг амал қилиш муддатини текшириш ва йўналиш учинчи давлат орқали ўца, транзит талабларини аниқлаш керак.
Виза ва кириш талабларини қўшимча равишда ИАТА Травел Сентре орқали ҳам текшириш мумкин. Ушбу хизмат паспорт ва йўналишга қараб виза ҳамда кириш талабларини аниқлаш учун ишлатилади.