2026-йилги Шнобел мукофоти совриндорлари эълон қилинди
Швейсариянинг Сюрих шаҳрида Нобел мукофотининг ҳазиломуз муқобили сифатида тақдим этилган Шнобел мукофотини топшириш маросими бўлиб ўтди.
2026-йилги Шнобел мукофоти совриндорлари маълум қилинди. Ташкилот сайтида айтилишича, Иг® Нобел Призе ҳар йили аввал «кулги уйғотадиган, кейин эса ўйлашга ундайдиган» кашфиётлар учун топширилади.
Биомеханика йўналишидаги Шнобел мукофоти Матилда Бриндл, Кетрин Талбот ва Стюарт Уестга чумолилар, қушлар, оқ айиқлар ва одамлар мисолида ўпишнинг янада аниқ таърифини ишлаб чиққанлари учун берилди. Улар йирик приматларнинг аксарияти у ёки бу шаклда ўпишади, деган хулосага келишди.
Иқтисодиёт бўйича Шнобел мукофоти Пол Пиф, Дениел Станкато, Стефан Коте, Родолфо Мендоса-Дентон ва Дечер Келтнерга юқори ижтимоий синф вакиллари кўпинча болалар захирасидан конфет олиши ва бошқа ахлоқсиз хатти-ҳаракатларни содир этиши ҳақида далиллар тўплаганлари учун берилди.
Кимё бўйича Шнобел мукофоти Санчари Банержи, Натан Куссенс, Франсуа-Ксаве Галл, Нитиш Сатянараянан, Жандҳям Шрикант, Коичиро Яги, Жеймс Грей, Стивен Тобе, Барбара Стей, Леонард Чавас ва Субраманян Рамасвамига тирик туғувчи суварак сутидаги оқсиллар сигир сутидаги оқсилларга қараганда уч баравар кўп энергияга эга эканини аниқлаганлари учун берилди.
Тиббиёт бўйича Шнобел мукофоти вафотидан сўнг Токужи Уннога «Қандай қилиб бурун қоқиш керак - бурун қоқишнинг аеродинамик тадқиқоти» илмий иши учун берилди. Марҳум доктор Унно номидан мукофотни унинг ҳамкасби доктор Мики Такахара қабул қилди.
Биология бўйича Шнобел мукофоти Жоау Мигел Алвес-Нунес, Адриано Феллоне, Селма Мария Алмейде-Сантос, Карлос Роберто де Медеирос, Иван Сазима ва Отавио Аугусто Вуоло Маркесга заҳарли илонлар танасининг турли қисмларини эҳтиёткорлик билан босиб, тажрибани турли ҳароратларда ва куннинг турли вақтларида қайта-қайта такрорлаганлари учун берилди.
Физика бўйича Шнобел мукофоти Ренди Хёрд, Чжао Пан, Тед Траскотт ва Кавишан Тураиражага сачрамайдиган сийдик идишини яратиш бўйича назарий ва экспериментал уринишлари учун берилди. Улар прототиплар яратди ва уларни мавжуд моделлар билан таққослади. Бир неча юзлаб тажрибалар ўтказилди.
Технология бўйича Шнобел мукофоти Жастин Пума, Чжен Ян, Эван Жонстон, Сзихин Чжан, Сяои Лан, Линжи Чжан, Хунюй Хоу, Сзихин Хе, Али Афифи, Меган Крайтон, Сзянюй Ли ва Чанхун Саоларга чивин хартумларини 3Д босма учун юқори аниқликдаги сопло сифатида жорий этгани учун берилди. Бу жараён «некропринтерлаш» деб ном олди. Маълум бўлишича, хартумлар юқори босимга бардош бера олади ва чоп этиш қобилияти баъзи муқобилларга қараганда юқорироқ экан. Муаллифлар ҳатто бошқа ҳашаротлар, масалан, тўшак каналари ёки сеце пашшаларининг хартумларини ҳам худди шундай сифатда синаб кўришни таклиф қилишди.