100 йилдан сўнг исми ўзига қайтарилган Биринчи жаҳон уруши аскари

**100 йилдан сўнг исми ўзига қайтарилган Биринчи жаҳон уруши аскари**

Мудофаа вазирлигининг ҳарбий детективи Алексия Кларк Мэннингнинг тирик қариндошларини топиш устида ишламоқда

1915 йилда Ипсвичлик капрал Жорж Томас Мэннинг Биринчи жаҳон урушида ҳалок бўлган эди, аммо унинг жасади топилиши учун 100 йилдан ортиқ вақт керак бўлди.

Саффолк полкининг 2-батальони аскари Бельгиядаги жангларда ҳалок бўлган, унинг аёли ва икки қизи у қаерда дафн этилганини билмай вафот этган.

2019 йилда Ипр яқинидаги зовурдан инсон қолдиқлари топилди ва кейинчалик улар Мэннингга тегишли экани тасдиқланди. Мудофаа вазирлигининг ушбу ишни ҳал қилган детективи Алексия Кларк шундай деди: "Инсонга ўз исмини қайтариб бериш ҳар доим ёқимли туйғу".

Эндиликда Бельгияда барча ҳарбий эҳтиромлар билан дафн маросими ўтказилиши режалаштирилмоқда, Мудофаа вазирлиги ва Ипсвич уруш мемориали Мэннингнинг авлодлари иштирок этишлари учун уларни қидирмоқда.

Мэннинг 1881 йилда Ипсвичда туғилган ва оиладаги тўққиз фарзанддан бири бўлган.

1905 йилда у Флоренс Элизабет Бейлсга уйланган ва ер-хотиннинг икки қизи бўлган.

1914 йилда уруш бошланганида, Мэннинг кейинги йили Бельгиянинг Ипр яқинидаги Кеммел шаҳрида жанг қилаётган эди.

Аскарлар мерганлар ўқи ва артиллерия зарбаларига дуч келишди ва 140 та одам ҳалок бўлди, жумладан, 1915 йил 9 мартда 34 ёшида вафот этган Мэннинг ҳам.

Ипрдаги Менин дарвозаси ушбу ҳудудда ҳалок бўлган ва маълум қабри бўлмаган 55 000 нафар британ ва Ҳамдўстлик аскарлари хотирасини ёд этади.

Мудофаа вазирлиги ҳарбий детективи Алексия Кларкнинг айтишича, қолдиқлар 2019 йилда Кеммелда зовурни тозалаш ишлари пайтида топилган.

Улар қазиб олинган ва Ҳамдўстлик уруш қабрлари комиссияси томонидан Франциядаги ўликхонага олиб кетилган.

2024 йилда Мудофаа вазирлиги жасад билан бирга топилган ашёлар орасида Саффолк белгиси бўлган иккита жез нишон борлиги ҳақида ҳисобот олди.

Мудофаа вазирлиги Бельгиянинг ушбу қисмида фақат Саффолк полкининг 2-батальони бўлгани ва ҳалок бўлган аскарларнинг 26 нафари ҳали ҳам бедарак йўқолган деб ҳисобланиши ҳақида хулосага келди.

Кларк тирик қариндошларини топиш ва қолдиқларга мос келишини текшириш учун улардан ДНК намунасини сўраш мақсадида бедарак йўқолган аскарларнинг шажара дарахтини тузишни бошлади.

Кларк шундай деди: "Мен ушбу аниқ одам Жорж Томас Мэннинг эканини исботлаш ва мосликни топишга эришишдан олдин бошқа олти кишининг шажарасини ўрганиб чиқдим.

"ДНК пудратчиларидан ҳисобот келиб, 'Ҳа, бу сафар топдингиз' дейилганида, бу жуда ҳаяжонли туйғу.

"Айниқса, сизда ўрганилиши ва сонини камайтириш керак бўлган жуда кўп талофатлар бўлиши мумкин бўлган вазиятда."

Мэннингга мос келган шахс унинг эвараси (ака-ука ёки опа-синглисининг эвараси) бўлиб чиқди. Шунга кўра яна икки қариндоши аниқланди, жумладан, бири Австралияда.

Мэннингнинг қизларининг ўз фарзандлари бўлмаган деб ҳисобланади. Бироқ, у тўққиз фарзанддан бири бўлгани сабабли, Кларк ҳали ҳам тирик бўлган қариндошлари кўп бўлишини кутган эди.

Ипсвич уруш мемориалидан Эндрю Бил гуруҳ Мэннинг оиласига хотиржамлик беришга ёрдам бериши мумкинлигига умид қилишини айтди.

Мудофаа вазирлиги Ипсвич уруш мемориалидан Саффолкда бўлиши мумкин бўлган бошқа қариндошларни топишда ёрдам сўради.

Гуруҳдан Эндрю Бил улар тахминан 10 йил олдин Мэннингни тадқиқ қилишганини ва унинг қариндошларига ниҳоят хотиржамлик берилиши "ажойиб" эканини айтди.

У шундай деди: "Урушдан кейин [Мэннингнинг оиласи учун] ҳеч қандай қабр йўқлигини ва уни топа олмасликларини англаш жуда аламли бўлгандир.

"Йиллар давомида биз оилалардан келган хатлар ва бошқа нарсаларга дуч келдик ва улар ташриф буюрадиган қабр йўқлигидан жуда қайғуда.

"Шунчаки devordagi лавҳа бор, холос – бу аслида бир хил нарса эмас."

Мэннинг учун тўлиқ ҳарбий дафн маросими келаси баҳорда Бельгияда бўлиб ўтади ва унинг қолдиқлари Саффолк полкининг бошқа аъзолари ёнига қабристонга дафн этилади.

Ўзини Мэннингга қариндош деб ҳисоблаган ҳар бир кишидан Мудофаа вазирлиги билан боғланиш сўралади.