1-сентабрдан бошлаб автобус йўл ҳақи кириш пайтида тўланиши керак бўлади.
2026-йил 1-сентабрдан бошлаб Ўзбекистонда ялпи шартномалар асосида ишлайдиган шаҳар автобуслари учун янги йўл ҳақини йиғиш қоидаси жорий этилади: йўловчилар йўл ҳақини чиқиш вақтида эмас, балки чиқиш вақтида дарҳол тўлашлари шарт бўлади.
Ялпи шартнома - бу шаҳар ва транспорт компанияси ўртасидаги келишув бўлиб, унда ташувчининг даромади йўловчилар сонига ёки йиғилган йўл ҳақига боғлиқ эмас. Бунинг ўрнига, давлат ёки мижоз ташувчига белгиланган йўл ҳақи ва кўрсатилган транспорт хизматлари ҳажми асосида тўлайди.
“Тошкент шаҳрида йўловчилар ташишни мониторинг қилиш ва назорат қилиш” давлат муассасаси директори Муҳаммаджон Қаххоров “Ўзбекистон 24” телеканалига берган интервюсида ушбу ўзгариш Вазирлар Маҳкамасининг қарорига мувофиқ амалга оширилаётганини айтди.
“Агар йўловчи чиқишдан кейин йўл ҳақини тўламаса, у йўл ҳақини тўламаган деб ҳисобланади. Назоратчилар бундай шахсларга Маъмурий кодекснинг 144-моддаси 5-қисмига мувофиқ жарима солишлари мумкин”, деб тушунтирди Муҳаммаджон Қаххоров.
То'ловни текшириш учун ҳар бир инспекторда ё'ловчининг транспорт ёки банк картасини текшириш ва то'ловни тасдиқлаш имконини берувчи махсус планшет мавжуд.
"Жорий йилнинг дастлабки етти ойи давомида ё'л ҳақини то'ламаган 82 000 дан ортиқ ё'ловчи аниқланди. Қоидабузарлардан 2 миллиард со'мдан ортиқ жарима ундирилди", деб қо'шимча қилди Бош бошқарма директори.
Ё'л ҳақини то'лаш ҳали ҳам транспорт ёки ижтимоий карта ёрдамида валидатор, банк картаси, смартфон ва бошқа контакциз усуллар орқали амалга оширилиши мумкин.
Муҳаммаджон Қаххоровнинг со'зларига ко'ра, Вазирлар Маҳкамасининг қарорида ё'л ҳақини то'лашдан бо'йин товлаганлик учун жазоларни кучайтириш бо'йича таклифлар ишлаб чиқиш ҳам ко'рсатиб о'тилган. Тегишли таклифлар аллақачон тайёрланган ва Қонунчилик палатасига тақдим этилган.
Биринчи қоидабузарлик учун жарима асосий ҳисоблаш миқдорининг (БСА) ярми – 220 000 со'м, такрорий қоидабузарлик учун эса битта БСА ёки 440 000 со'м миқдорида белгиланиши таклиф қилинмоқда.
Қаххоровнинг та'кидлашича, ушбу о'згаришлар ё'л ҳақини то'лиқ ҳисобга олишни та'минлаш ва автобус фаолиятининг шаффофлигини оширишга қаратилган.
Бундан ташқари, ё'л ҳақи ва ё'ловчилар оқими ма'лумотлари ҳар бир бекатда ва турли вақтларда ё'ловчилар сонини аниқроқ аниқлаш имконини беради, бу эса о'з навбатида жамоат транспортини режалаштириш ва ё'налишларни мувофиқлаштиришни самаралироқ амалга оширишга ёрдам беради.