Ваъда қилинган натижаларни яна ярим йил кутамиз. Каннаваро матбуот анжуманидан кейинги экстра-тайм

Ва'да қилинган натижаларни яна ярим йил кутамиз. Каннаваронинг матбуот анжуманидан кейинги қо'шимча вақт

Ўзбекистон терма жамоаси иштирокидаги ҳар бир турнирдан сўнг футболга бефарқ бўлмаган фуқаролар ўртасида юзага келадиган жараёнлар доимо қадимий Рим ареналаридаги томошаларни эслатади – у ерда томошабинлар мағлуб бўлган гладиатор афв этилишга лойиқми-йўқлигини ҳал қилишарди. Фақат бу сафар гап Ўзбекистоннинг ЖЧ-2026 даги омадсиз дебюти – учта мағлубият ва гуруҳдаги охирги ўрин ҳақида эмас, балки мураббий бунинг учун шахсий жавобгарликни ўз зиммасига олиши керакми-йўқлиги ҳақида бормоқда. Бу гал чақириқлар жуда қатъий янграмоқда: “Ким айбдор?” – “Каннаваро!”, “Нима қилиш керак?” – “Алмаштириш керак!” – мундиалдан кейинги устувор кайфият айнан шундай.

Ўзбекистон футбол ассоциациясига йиғилган журналистлар анча тажовузкор кайфиятда эди, лекин италиялик мураббий ҳам сукут сақламоқчи эмасди, шу боис ўзининг 15 дақиқалик нутқи билан дарҳол ҳужумга ўтди. Аввалига у турнирдан сўнг дарҳол Италияга ҳордиқ чиқаришга кетгани ва йиллик маоши 4 миллион евролиги ҳақидаги миш-мишларни рад этди, сўнгра терма жамоа ҳақида нотўғри ахборотлар тарқалаётганидан шикоят қилди, ҳатто жамоа ичида “каламуш” (сир тарқатувчи) пайдо бўлган бўлиши мумкинлигини тахмин қилди. Шундангина суҳбат футболга кўчди, аммо кутилган даражадаги эътирофларни эшитиш насиб этмади.

Бундай турнирлардан сўнг кўплаб мураббийлардан фарқли равишда, италиялик мутахассис ўз мағлубиятини тан олишга тайёр одамдек кўринмади. Каннаваро Жаҳон чемпионатидан олдин айтган гапларини такрорлади: Ўзбекистон етакчи терма жамоаларга энг аввало ўйин жадаллиги (интенсивлиги) бўйича имкониятни бой беради. Шу билан бирга, мураббий натижа учун жавобгарликни ўз зиммасидан соқит қилмайди, лекин ўз ишини қониқарсиз деб ҳам ҳисобламайди. Жамоанинг ЖЧдаги иштирокининг (ўз ишининг, деб ўқинг) “плюс”ларидан бири сифатида Беҳруз Каримовнинг Швейсариянинг “Лугано” ва Жаҳонгир Ўрозовнинг Қозоннинг “Рубин” клубига амалга оширган трансферларини кўрсатди.

Каннаваронинг ватанида – Италия футбол мактабида ҳар доим футболни математик қонуниятлар бошқаради деган қараш устун бўлган. Бу маънода, ФИФА статистикаси тақдим этган холис ва совуқ рақамлар ижодий фикрдан кўра ишончлироқ бўлиб чиқди.

ФИФА статистикаси шуни кўрсатадики, жамоа тўпга эгалик қилиш ҳажми бўйича рақиблардан қолишмаган – футболчилар 78 фоиздан юқори аниқлик билан 1000 дан ортиқ узатмани амалга оширган. Футболчилар тўпни олиб қўйишда фаол бўлишган (944 та прессинг ҳаракати ва рақибнинг 135 та мажбурий тўп йўқотиши), тўпсиз ҳаракатда ҳам кўп меҳнат қилишган (узатма қабул қилиш учун 801 марта бўш ҳудудга очилиш). Бироқ футбол тақдири жарима майдончаларида ҳал бўлади. Учта ўйинда терма жамоа бор-йўғи 18 марта зарба берди, улардан фақат 5 таси дарвозага аниқ борди, ўз дарвозасидан эса 11 та тўп олиб чиқди.

Каннаваро замонавий футбол тилида сўзлашадиган жамоа барпо этмоқчи бўлгандек туюлади. Барча тўғри гаплар айтилди. Фақат футбол ҳар доим рақамлар билан ўлчаб бўлмайдиган нарсаларга жой қолдиради: характер, қарор қабул қилиш тезлиги, сўнгги узатманинг сифати ва индивидуал маҳорат. Айнан шу сабабли ҳам бу гўзал статистика атиги иккита урилган гол билан якунланди.

Қисқа давом этган учта ўйинда италиялик мутахассис тактик чекланганлик ёки кадрлар борасидаги ён босишларда айбланишдан қутулиш учун етарлича ўйин схемаларини синаб кўрди. Қайдномадан жой олган 26 нафар футболчидан 23 нафари майдонга тушди – бу Каннаварога муайян фамилиялар билан босим ўтказмасликлари учун етарли бўлди. Шундай бўлса-да, муайян ўйинчиларнинг майдонда йўқлигидан норозилар ҳар доим топилади.

Голли вазиятлар яратиш даражаси аянчли даражада паст, иккинчи бўлимлардаги ўйин эса кутилмаганда кучсиз, баъзан эса умуман йўқ даражада бўлди. Шунга қарамай, бу ўйинлар қандайдир тушунтириб бўлмайдиган тасодифий тушкунлик оқибати эмас. Ҳеч нарса “тўсатдан” содир бўлмади. Ҳатто Португалиядан учраган 0:5 ҳисобидаги мағлубият ҳам энг эҳтимолий натижадек кўринмаган бўлса-да, ҳозирги терма жамоа учун Жаҳон чемпионати даражасида кутилиши мумкин бўлган воқеалар доирасига тўлиқ тушар эди.

Тактик нуқтаи назардан италиялик мураббийнинг позициясини танқид қилиш қийин – энг аввало, ЖЧда ҳеч қандай барқарор позициянинг ўзи йўқлиги сабабли. Ўзбекистон терма жамоаси бош мураббийи футболчиларнинг имкониятларини ва жамоа эҳтиёжларига энг мос келадиган тактик схемани бевосита турнир давомида аниқлашга киришди.

Энг ажабланарлиси шундаки, бу мавҳум ҳисоб-китоблар фақат ҳозирга келибгина ойдинлашди. Мундиалгача бўлган ўртоқлик ўйинлари ва турнирлар натижаларидан хотиржам бўлиб қолган экспертлар ҳам, ишқибозлар ҳам бундай ҳолатни тан олишни хоҳлашмаганди. Шунинг учун, Ўзбекистонда одат бўлганидек, барча айбни бош мураббийга ағдариш ва уни истеъфога чақириш ҳозирча ақлга сиғмайди. Фақат бир шарт билан – барибир миллий терма жамоа бош мураббийи, кенг жамоатчиликдан фарқли ўлароқ, ўз ўйинчиларининг имкониятларини олдиндан билиши шарт эди.

Матбуот анжуманида Каннаваро ҳамманинг кўнглини кўтарадиган ваъдаларни улашди: таркибни ёшартириш ҳам, янги тактик ечимлар ҳам, ўртоқлик ўйинларида кучли рақиблар ҳам, Ўзбекистонни Жаҳон чемпионатларининг доимий қатнащисига айлантириш ҳам бўлади. Ҳозирча италиялик мураббий жамоани шунчаки Трансфермарктъдаги футболчилар йиғиндисидан устунроқ нарсага айлантиришга қодирлигига ҳаммани ишонтира олмади. Ваҳоланки, Ўзбекистон терма жамоаси Осиё Кубоги-2027 гуруҳ босқичида Иордания, Баҳрайн ва КХДР терма жамоаларини мағлуб этиши учун айнан сифат ўзгаришлари талаб этилади. Ва бу – минимал вазифа.

ЖЧ-2026 дан сўнг Каннаваронинг охирги жиддий баҳонаси – вақт етишмаслиги ҳам йўққа чиқди. Шартнома 2027-йил октабригача амал қилади, олдинда тўлиқ тайёргарлик сикли турибди. Энди баҳс амалдаги мураббийнинг истеъфога лойиқ ёки лойиқ эмаслиги ҳақида эмас. У бошқа нарса ҳақида: Жаҳон чемпионати янги терма жамоа барпо этишнинг оғриқли босқичи бўлдими ёки ҳозирги модел аллақачон ўз имкониятлари чегарасига етиб келдими. Бунга матбуот анжуманлари ёки ФИФА статистикаси эмас, италиялик мураббийнинг яқин ярим йиллик фаолияти жавоб беради.