Тошкентнинг “Оққўрғон” маҳалласи аҳолиси “замонавий” “маҳалла маркази” қурилишига қарши чиқмоқда

Тошкентнинг “Оққўрғон” маҳалласида “замонавий” маҳалла маркази қурилишига қарши аҳоли норозилиги кучаймоқда. Бу ҳолат Ўзбекистон Президенти Администрациясининг эътиборини тортди, ПА раҳбари Саида Мирзиёева пойтахтдаги ҳовлиларни ободонлаштириш лойиҳаларининг қонунийлиги текширилишини эълон қилди. Газета нашри узоқ йиллардан буён аҳоли ва қурувчилар ўртасидаги бундай низоларни ёритиб келади. Яқинда “Чўлпон” маҳалласидаги қурилиш бекор қилинганидан сўнг, мухбиримиз Мирзо Улуғбек туманидаги “Оққўрғон” маҳалласидаги вазиятни ўрганди.

“Оққўрғон” маҳалласи аҳолиси бир неча ойдан бери янги “маҳалла маркази” қурилишига қаршилик кўрсатмоқда. Уларнинг сўзларига кўра, қурилиш учун кўп қаватли уйларга туташ ҳудуднинг бир қисми ажратилган бўлиб, ҳозирда у ерда яшил майдон, автотураргоҳ ва дўкон жойлашган. Аҳоли Тошкент шаҳар ҳокимининг ушбу ер участкасини қурилиш учун ажратиш тўғрисидаги қарори юзасидан судга мурожаат қилган. Давлат идораларининг жавобларида лойиҳани тайёрлашнинг турли босқичлари ҳақида сўз юритилган бўлса, маҳалла раиси қурилишга ҳали ҳеч ким якуний розилик бермаганини таъкидламоқда.

23б-уй бошқарувчиси ва жамоатчилик фаоли Гулбаҳор Камолованинг айтишича, аҳоли қурилиш режаларидан шу йил баҳорда хабар топган. Бунгача лойиҳа ҳақида расмий маълумот бўлмаган, миш-мишлар фақат қўшнилар ўртасида тарқалган. “Автотураргоҳ ва дўконни бузиб, ўрнига нимадир қуришмоқчи экани ҳақидаги миш-мишлар қулоғимизга чалинди. Нима бўлаётганига аниқлик кирита бошладик”, – дейди Камолова.

Ҳужжатларни излаш жараёнида аҳоли вакиллари Тошкент ҳокимининг 2025-йил 27-октабрдаги пойтахтда давлат-хусусий шериклик асосида намунавий “замонавий” “маҳалла марказлари”ни қуриш бўйича тажриба лойиҳасини амалга ошириш тўғрисидаги қарорига дуч келган. Ушбу ҳужжатда янги маҳалла биноларини қуриш учун ер участкалари ажратиш, “маҳалла еттилиги” учун хоналар, мажлислар зали, кутубхона, тиббиёт хонаси, болалар майдончаси, шунингдек, бепул автотураргоҳ ва ободонлаштирилган туташ ҳудудли замонавий кўп функсияли марказларни барпо этиш кўзда тутилган. Қарорда лойиҳани амалга оширишга мўлжалланган ер участкаларини ажратиш тегишли маҳалла аҳолиси билан келишилиши лозимлиги алоҳида кўрсатиб ўтилган.

Қарор иловаси билан танишгач, аҳоли Оққўрғон 1-берк кўчасидаги 60-уй ёнида янги маҳалла маркази биноси қурилиши режалаштирилганидан хабар топган. Ҳужжатда қурилиш зарурати шаҳарсозлик меъёрларида кўзда тутилган хоналар сонининг етарли эмаслиги билан асосланган. Қурилиш учун 0,05 гектар ер ажратиш, қолган ҳудудни эса автотураргоҳ ва яшил зона сифатида сақлаб қолиш мўлжалланган. Аҳолининг сўзларига кўра, айнан шу ҳудуддан кўп йиллардан буён бир нечта кўп қаватли уйлар учун умумий ҳовли сифатида фойдаланиб келинади.

Камалованинг таъкидлашича, 16-март куни аҳолининг аксарияти бехабар бўлган йиғилиш ўтказилган. Амалдаги маҳалла қўмитаси биносини кўчириш ва янги обьект қуриш масаласи илк бор айнан ўша йиғилишда муҳокама қилинган. “Йиғилиш бўлиб ўтганидан кейин хабар топдик. Бизни ҳеч ким таклиф қилмади. Ваҳоланки, у ерда маҳалла қўмитасини кўчириш ҳамда бир нечта уй аҳолиси ҳар куни фойдаланадиган ҳудудда янги бино қуриш масаласи муҳокама қилинган. Бундан келиб чиқадики, масалани биринчи навбатда унга алоқадор бўлган одамларсиз муҳокама қилишга қарор қилишган”, – дейди у.

Шундан сўнг аҳоли айнан шу ҳудуд нима асосида танланганини мустақил равишда аниқлай бошлаган ва давлат идораларига мурожаатлар йўллаган. Шу билан бирга, лойиҳани амалга оширишга қарши имзо йиғишни ташкил қилишган. Жамоавий мурожаатнома остига 23, 23а, 23б, 50 ва 60-уйларнинг 128 нафар фуқароси имзо чеккан.

Асосий важлардан бири – баҳсли ҳудуддан кўп йиллардан буён қўшни уйлар аҳолиси фойдаланиб келаётгани бўлди. Камолованинг айтишича, тахминан беш йил аввал гаражлар бузиб ташланганидан сўнг, ҳовлиларда машиналар учун жой етишмай қолгани сабабли, аҳоли ўз кучи ва маблағи ҳисобидан бу ерда автотураргоҳ барпо этган.

“Ушбу ер участкаси остидан деярли бутун даҳа муҳандислик инфратузилмаси: газ қувури, сув тармоғи, канализация, электр кабеллари ва алоқа линиялари ўтган. Канализация қудуқлари ҳам шу ерда жойлашган… Ҳар қандай янги қурилиш бир вақтнинг ўзида бир нечта уйга хизмат кўрсатадиган тармоқларга қўшимча юкламани келтириб чиқаради”, – дея изоҳ беради Гулбаҳор Камолова. Унинг сўзларига кўра, коммунал тармоқлар ҳали 1960-йилларда ётқизилган ва анча вақтдан бери модернизацияга муҳтож. “Мавжуд тизим мутлақо бошқача қурилиш зичлигига мўлжаллаб лойиҳалаштирилган. Фикримизча, аввал муҳандислик тармоқларини янгилаш керак”, – дея қўшимча қилади у.

27-апрел куни аҳоли Мирзо Улуғбек тумани ҳокимлигидан жавоб хати олди. Унда буюртмачи томонидан лойиҳа ҳужжатлари ишлаб чиқилгани ва айни пайтда ваколатли ташкилотларда келишилаётгани маълум қилинган. Ҳокимлик, шунингдек, қурилиш фақат лойиҳа тасдиқланиб, барча зарур рухсатномалар олингандан кейингина бошланиши мумкинлигини таъкидлаган.

Туман ҳокимлигининг жавобидан қаноатланмаган аҳоли 7-май куни Президент Администрацияси, Тошкент шаҳар Архитектура ва қурилиш бош бошқармаси, Бош прокуратура, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги, Тошкент шаҳар ҳокимлиги ва бошқа давлат органларига жамоавий шикоят юборди. Улар мурожаатда жойига чиқиб текширув ўтказишни, эҳтимолий ноқонуний қурилишнинг олдини олишни ва умумий фойдаланишдаги яшил майдонни сақлаб қолишни сўраган.

Тошкент шаҳар Архитектура ва қурилиш бош бошқармасининг жавобида ушбу манзил бўйича лойиҳа-смета ҳужжатлари келишилмагани ҳамда қурилиш ишларини олиб бориш учун рухсатнома берилмаганини маълум қилди. Аҳоли Тошкент туманлараро маъмурий судига “Оққўрғон” маҳалласида янги маҳалла маркази қуриш учун ер участкаси ажратиш ҳақидаги Тошкент шаҳар ҳокими қарорини ҳақиқий эмас деб топиш талаби билан мурожаат қилди. Ҳозирда иш юзасидан суд муҳокамаси давом этмоқда.

“Оққўрғон” маҳалласи раиси Фарҳод Мирсултонов Газета билан суҳбатда воқеанинг бошқача талқинини баён қилди. Унинг сўзларига кўра, ҳозирча қурилиш ҳақида гапиришга эрта, чунки бугунги кунда фақат ер участкаси ажратиш тўғрисида қарор бор, холос, лойиҳанинг ўзи эса ҳали тасдиқланмаган. “Тошкент ҳокимининг қарори қурилиш ҳақида эмас, ер участкаси ажратиш бўйича чиққан. Ҳозир ҳеч қандай қурилиш кетмаяпти”, – деди Мирсултонов.

Унинг сўзларига кўра, март ойи ўрталарида инвестор – “Садия Рамиз” МЧЖ вакиллари маҳалла қўмитасига янги, замонавий кўп қаватли бино қуриш таклифи билан илк бор келган. Тақдим этилган консепсияга мувофиқ, биринчи қаватларда янги маҳалла қўмитаси жойлашиши, юқори қаватлардан эса турар жой сифатида фойдаланиш режалаштирилган. Шунингдек, лойиҳада дўкон жойлаштирилиши ҳам кўзда тутилган.

Раиснинг таъкидлашича, маҳалла лойиҳани амалга оширишга ҳеч қандай розилик бермаган. Инвесторга аввало лойиҳа, эскизлар ва бошқа ҳужжатларни тақдим этиш, шунингдек, ёнида қурилиш қилиниши кўзда тутилган уйлар аҳолисининг розилигини олиш зарурлиги дарҳол айтилган. “Биз уларга шу заҳоти „ҳа“ ёки „йўқ“ деб жавоб бермадик. Лойиҳани, эскизни, қарорни олиб келинг, айнан нима қурмоқчи эканингизни кўрсатинг, дедик. Кейин аҳолининг розилигини оласиз. Шундан кейингина лойиҳани амалга оширишни муҳокама қилиш мумкин, деб айтдик”, – дея ҳикоя қилди у.

Мирсултонов, шунингдек, маҳалла қўмитасининг ҳозирги биноси яхши ҳолатдалигини алоҳида таъкидлади. Унинг айтишича, қўмита бу ерда 1987-йилдан буён фаолият юритади, 2020-йилда эса бинода косметик таъмирлаш ишлари олиб борилган. “Биз янги бино қуришни сўраб мурожаат қилмаганмиз. Бу замонавий маҳалла марказини қуришни ўзи таклиф қилган инвесторнинг ташаббуси бўлган”, – деди раис.

Мирсултоновнинг сўзларига кўра, аҳоли айтаётган 16-мартдаги учрашув лойиҳанинг жамоатчилик муҳокамаси бўлмаган. Унинг таъкидлашича, ўшанда маҳалла кенгаши аъзолари билан биринчи таништирув йиғилиши ўтказилган ва унда инвестор ўз ташаббусинини тақдим этган, холос. Ўша пайтда ҳали на лойиҳа, на эскизлар, на бошқа ҳужжатлар бўлгани учун барча аҳоли таклиф этилмаган. “Биз инвесторга айтдик: аввал аҳоли билан учрашинг, уларнинг эътирози йўқлиги тўғрисида далолатнома олинг. Ҳар бир уй бўйича одамларнинг эътирози йўқлигини тасдиқловчи камида 51 фоиз имзо тўпланиши керак. Кейинги сафар келганингизда, биз ҳаммани чақирамиз ва шунда муҳокама қиламиз, дедик”, – дея изоҳ берди Мирсултонов. Раиснинг сўзларига кўра, бу учрашувдан кейин инвестор вакиллари маҳалла қўмитасига қайта мурожаат қилмаган.

“Садия Рамиз” раҳбари Хуршида Солиҳбекованинг Газетаъга маълум қилишича, компания қурилиш майдонини мустақил танламаган. Унинг айтишича, қурилиш жойи Тошкент ҳокимининг намунавий маҳалла марказлари лойиҳасини амалга ошириш тўғрисидаги қарори доирасида ҳамда маҳалла вакилларининг ўзи иштирокида белгиланган. “Бу ер тасодифан танланмаган. Уни биз ўзимиз белгиламаганмиз. У аҳоли фикрини инобатга олган ҳолда, маҳалла раиси иштирокида тавсия этилган. Буларнинг барчаси шаҳар ҳокимининг қарори асосида қилинмоқда, ҳеч ким бундай масалаларни ўзбошимчалик билан ҳал қилмайди”, – деди Солиҳбекова. Унинг сўзларига кўра, компанияда барча зарур ҳужжатлар мавжуд, лойиҳа эса назарда тутилган тартиб-таомилларни амалга ошириш босқичида. Унинг таъкидлашича, март ойида маҳалла вакиллари билан ўтказилган учрашувда ҳужжатлар муҳокама иштирокчиларига тақдим этилган. “Бизда барча ҳужжатлар бор. Учрашув бўлиб ўтганида, биз уларни йиғилганларга кўрсатганмиз. Лойиҳа бўйича ишлар белгиланган тартибда кетмоқда”, – деди компания раҳбари.

Аҳолининг қурилиш учун ер участкаси ноқонуний ажратилган бўлиши мумкинлиги ҳақидаги важларига изоҳ берган Мирзо Улуғбек тумани ҳокимлиги матбуот котиби Маъмур Пармонов Газетаъга бугунги кунда туман ҳокимликлари ер участкаларини мустақил равишда ажратиш ваколатига эга эмаслигини тушунтирди. “Бугунги кунда туман ҳокими ер ажратмайди. Агар участка ауксионга қўйилса, уни 20 га яқин ташкилот – кадастр, архитектура ва қурилиш бошқармаси, коммунал хизматлар ва бошқалар онлайн тарзда кўриб чиқади. Агар бирорта ташкилот участканинг талабларга жавоб бермаслигини аниқласа (масалан, унинг ҳудудидан йирик муҳандислик тармоқлари ўтган бўлса ёки у турар жой бинолари ёхуд болалар майдончасига жуда яқин жойлашган бўлса), у умуман савдога қўйилмайди ва ундан қурилиш мақсадида фойдаланиб бўлмайди”, – деди Пармонов.

7-июл куни таҳририят Мирзо Улуғбек тумани ҳокимлиги матбуот хизматига расмий сўров юбориб, маҳалла маркази қурилиши учун ер участкаси танлаш асосларини тушунтиришни, аҳоли билан келишув бўлган-бўлмаганини, лойиҳа қайси босқичдалигини ва обьектни жойлаштиришнинг муқобил вариантлари кўриб чиқилган ёки кўриб чиқилмаганини маълум қилишни сўради. Материал эълон қилинган вақтда таҳририятга жавоб келиб тушмади.