"Ўзбекистон учун Беларус аниқ технологик ҳамкордир." Тошкент ва Минск ўртасидаги муносабатлар бўйича мутахассислар

"Беларус О'збекистон учун аниқ технологик ҳамкордир." Тошкент-Минск алоқалари бо'йича мутахассислар

О'збекистон ва Беларус о'ртасидаги Стратегик шериклик то'г'рисидаги декларациянинг имзоланиши икки мамлакат о'ртасидаги муносабатларни мустаҳкамлашда муҳим қадам бо'лди. "Газета" мутахассислар билан со'нгги йилларда нима учун Тошкент ва Минск о'ртасидаги о'заро муносабатлар фаоллашгани, О'збекистон Беларус билан ҳамкорликда қандай манфаатларга интилаётгани ва бу яқинлашув чегаралари қаерда эканлиги ҳақида суҳбатлашди.

Ташқи сиёсат тадқиқотлари маркази мутахассиси Шуҳрат Эргашевнинг со'зларига ко'ра, со'нгги о'н йил ичида О'збекистон ва Беларус о'ртасидаги яқинлашув нафақат иқтисодий омиллар, балки икки мамлакатнинг ташқи сиёсат ёндашувларининг яқинлашиши билан ҳам бог'лиқ. Иккала мамлакат ҳам давлат суверенитети, ички ишларга аралашмаслик ва ҳамкорликни ривожлантириш тамойилларига ург'у бериб, прагматик, ко'п векторли дипломатияни қо'ллаб-қувватлайди.

Карнеги Берлин марказининг мутахассиси Темур Умаров икки мамлакатнинг умумий тарихий меросини та'кидлайди. Иккаласи ҳам СССР таркибида бо'лган ва шунга мос равишда умумий тарихга, ички сиёсатдаги о'хшашликларга ва о'хшаш иқтисодий ривожланишга эга. Бундан ташқари, мамлакатлар посцовет ҳудудида ташкил этилган бир қатор ташкилотларнинг а'зоси ҳисобланади.

Ташқи сиёсат тадқиқотлари маркази бо'лим бошлиг'и Милана Базарова Тошкент ва Минск о'ртасида кескин рақобат ё'қлигини та'кидлайди. Унинг фикрича, Беларус О'збекистон учун аниқ ва очиқ технологик шерик бо'либ, у билан турли саноат тармоқларида ҳамкорликни ривожлантириш мумкин. Беларус, о'з навбатида, О'збекистонни Марказий Осиё сиёсатида муҳим таянч ва бошқа бозорларга чиқиш учун асосий транспорт маркази сифатида ко'ради.

Ҳозирда иккала томон ҳам прагматик муносабатларни о'рнатишдан манфаатдор. Эргашев барқарор мулоқотни ривожлантириш учун энг юқори даражада ҳукуматлараро алоқаларни мустаҳкамлаш муҳимлигини та'кидлайди.

Умаровнинг қо'шимча қилишича, Тошкент учун Беларус раҳбарияти билан мунтазам алоқада бо'лиш муҳим, чунки унга қарши қо'лланилган санксиялар доимий эмас ва бир пайтлар Минск Европа Иттифоқи билан ҳамкорлик қилиш учун керак бо'лиши мумкин.

Шухрат Эргашев ҳозирги яқинлашишни фақат раҳбарлар о'ртасидаги шахсий муносабатларга бог'ламайди. Юқори даражадаги сиёсий ишончнинг муҳимлигини тан олган ҳолда, у со'нгги йилларда ҳукуматлараро механизмларнинг мустаҳкам тизими, шунингдек, минтақалар ва бизнес доиралари о'ртасидаги ҳамкорлик яратилганини та'кидлайди. Бу шерикликни фақат шахсий омилларга эмас, балки иқтисодий ва ташқи сиёсий манфаатларнинг яқинлашишига асосланишига имкон беради.

Милана Базарова икки мамлакат раҳбариятининг о'з мамлакатларининг ички хусусиятлари ва иқтисодий эҳтиёжларини тушунишини та'кидлайди. Унинг фикрича, бундай сиёсий капитал о'заро умумий тил топишга ёрдам беради ва амалий иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиради.

Темур Умаровнинг фикрича, Тошкентнинг манфаатлари Беларус чамбарчас бог'ланган умумий Евроосиё маконида белгиланади. О'збекистон учун Евроосиё минтақаси, билвосита бо'лса ҳам, Россия билан яқин алоқаларини ҳисобга олган ҳолда, ташқи сиёсат фаолиятининг муҳим соҳаси ҳисобланади.

Шуҳрат Эргашевнинг та'кидлашича, Беларус билан муносабатларни ривожлантириш ташқи сиёсат ва иқтисодий алоқаларни диверсификация қилиш бо'йича кенгроқ стратегиянинг бир қисмидир. Шу нуқтаи назардан, Беларус посцовет маконида муҳим шерик сифатида қаралади, бу Шарқий Европа ва Евроосиё бозорлари билан о'заро та'сирнинг қо'шимча канали бо'либ хизмат қилиши мумкин. Тошкент шунингдек, саноатни ривожлантириш, машинасозлик, қишлоқ хо'жалиги ва кадрлар тайёрлаш каби соҳаларда Беларус тажрибасига қизиқиш билдиради.

Милана Базарова технологик модернизация шароитида Ўзбекистон нафақат ускуналар сотиб олишдан, балки тажриба алмашиш, ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш, мутахассисларни ўқитиш ва қўшма корхоналар ташкил этишга тайёр ҳамкорлардан ҳам манфаатдор эканлигини таъкидлайди. Беларус бунинг учун зарур ваколатларга эга: кучли муҳандислик мактаби, ривожланган машинасозлик саноати ва узоқ муддатли саноат ҳамкорлиги тажрибаси. Тошкент учун ускуналар ишлаб чиқариш, илмий тадқиқотлар, қайта ишлаш, логистика ва тайёр маҳсулотлар экспортини бирлаштирган агросаноатни ривожлантиришнинг Беларус модели алоҳида қизиқиш уйғотади.