Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси $41 млрдга етди
2026 йилнинг биринчи ярмида О&лсқуо;збекистон ташқи савдо айланмаси 41 млрд долларни ташкил этди. Экспорт 8,8% камайган, импорт эса 21% ошган.

**Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси 41 миллиард долларга етди, импорт ўсиши экспорт пасайишини қоплади**
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистоннинг 2026-йил январ-июн ойларидаги ташқи савдо айланмаси 41 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 2,8 миллиард долларга ёки 7,4 фоизга кўпдир. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси ҳисоботида маълум қилинди.
Ташқи савдо айланмасининг ўсиши импорт ҳажмининг ошиши ҳисобига рўй берди, экспорт эса пасайишни кўрсатди. Импорт 25,1 миллиард долларга етиб, йиллик ҳисобда 21 фоизга ошди. Экспорт эса 8,8 фоизга камайиб, 15,9 миллиард долларни ташкил этди. Натижада, ташқи савдонинг манфий салдоси бир йил аввалги 3,4 миллиард доллардан 9,3 миллиард долларгача кўпайди.
**Олтинсиз экспорт қарийб учдан бирга ошди**
Экспортнинг умумий пасайишига асосий сабаб монетар бўлмаган олтин экспортининг сезиларли даражада қисқариши бўлди. Олтин экспорти қиймати 6,5 миллиард доллардан 1,5 миллиард долларга тушди, унинг экспорт таркибидаги улуши эса 37,3 фоиздан 9,5 фоизга камайди. Олтин ҳисобга олинмаганда, товарлар экспорти, аксинча, 28,7 фоизга ошиб, 8,2 миллиард долларга етди.
Экспорт товарлари таркибида саноат товарларининг улуши 15,2 фоизни, турли тайёр буюмлар 8,6 фоизни, озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар 8,3 фоизни, кимё маҳсулотлари эса 8,1 фоизни ташкил этди. Саноат товарлари экспорти 22,8 фоизга ошиб, 2,4 миллиард долларга етди. Унинг энг йирик тоифаларини тўқимачилик иплари ва тайёр маҳсулотлар (975,9 миллион доллар) ҳамда рангли металлар (882 миллион доллар) ташкил этди. Турли тайёр буюмлар экспорти қарийб икки баробар ошиб, 1,36 миллиард долларга етди, кийим-кечак экспорти эса 31,4 фоизга ошиб, 629,9 миллион долларни ташкил қилди. Кимё маҳсулотлари экспорти асосан ноорганик кимёвий моддалар ҳисобига ўсиб, 1,28 миллиард долларга етди, уларнинг қиймати 789,1 миллион доллар бўлган.
Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар экспорти 9 фоизга ошиб, 1,32 миллиард долларга етди. Вазирлик мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти ўсганини ҳам алоҳида қайд этди. Биринчи ярим йилликда 1 086,7 минг тонна мева ва сабзавот 872,9 миллион долларга экспорт қилинди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 3 фоиз кўп. Ушбу маҳсулотлар таркибида пиёз, карам, сабзи ва саримсоқ экспорти ҳажми ошган бўлса, гилос ва ўрик экспорти қисқарган.
Тўқимачилик маҳсулотлари экспорти ҳам сезиларли даражада ўсди. У 24,1 фоизга ошиб, 1,6 миллиард долларга етди ва мамлакат товар экспортининг 10,1 фоизини ташкил қилди. Унинг асосий қисмини тайёр тўқимачилик маҳсулотлари (52,6 фоиз) ва ип (31,1 фоиз) ташкил этди.
Хизматлар экспорти энг юқори суръатларда ўсди. У 35,7 фоизга ошиб, 6,2 миллиард долларга етди ва мамлакат умумий экспортининг 39,1 фоизини таъминлади. Хизматлар экспортининг асосий қисмини туристик сафарлар (52,9 фоиз) ва транспорт хизматлари (31,6 фоиз) ташкил этди. Кейинги ўринларда телекоммуникация ва ахборот хизматлари (8,8 фоиз) ҳамда бошқа бизнес хизматлари (3 фоиз) қайд этилди.
**Импорт деярли барча тоифаларда ошди**
Товарлар ва хизматлар импорти 21 фоизга ошиб, 25,1 миллиард долларга етди. Товарлар импорти 4 миллиард долларга кўпайиб, 22,2 миллиард долларни ташкил этган бўлса, хизматлар импорти 12,3 фоизга ошиб, 3 миллиард долларга етди.
Импорт таркибида машиналар ва транспорт ускуналари устунлик қилади. Уларнинг улуши 32,8 фоиз ёки 8,25 миллиард долларни ташкил этди, ўсиш 25,1 фоиз бўлди. Ушбу тоифада автомобил импорти энг юқори ўсишни кўрсатди: унинг ҳажми 31,7 фоизга ошиб, 2 миллиард долларга етди. Бунда енгил автомобиллар импорти 84,5 фоизга кўпайди. Электр энергияси ишлаб чиқариш ускуналари импорти 56 фоизга, телекоммуникация аппаратлари импорти эса қарийб икки баробарга ошди.
Саноат товарларининг импортдаги улуши 14,8 фоизни ёки 3,73 миллиард долларни ташкил этди. Бу ерда энг йирик товар гуруҳи чўян ва пўлат бўлиб, унинг қиймати 1,48 миллиард долларга тенг бўлди. Кимё маҳсулотлари импорти 12,1 фоиз ёки 3 миллиард долларни ташкил қилди. Унинг энг катта қисмини 966,4 миллион доллар билан тиббий ва фармацевтика маҳсулотлари ташкил этди. Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар импорти 44,2 фоизга ошиб, 2,82 миллиард долларга етди. Жумладан, дон маҳсулотлари импорти 67,3 фоизга ошиб, 761,1 миллион долларни ташкил қилди.
Бензин импорти энг сезиларли ўсишлардан бирини қайд этди — 78,5 фоизга ошиб, 409,5 миллион долларга етди. Дизел ёқилғиси импорти эса, аксинча, 11,1 фоизга қисқарди.
Хизматлар импорти таркибида ҳам туристик сафарлар (43,8 фоиз) ва транспорт хизматлари (27,5 фоиз) улуш билан етакчилик қилди.
**Хитой ва Россия асосий савдо ҳамкорлари бўлиб қолмоқда**
Қўмита маълумотларига кўра, Ўзбекистон дунёнинг 195 дан ортиқ мамлакати билан савдо алоқаларини амалга оширмоқда. Товар айланмасининг умумий ҳажми бўйича мамлакатнинг энг йирик ҳамкори Хитой бўлиб қолмоқда — унинг улуши 23,1 фоиз. Кейинги ўринда 17,1 фоиз улуш билан Россия туради. Рўйхатда кейинги ўринларни Қозоғистон (6,8 фоиз), Туркия (3,4 фоиз) ва Афғонистон (2,6 фоиз) эгаллаган. Афғонистон билан товар айланмаси бир йилда қарийб 1,5 баробар ошиб, 1,08 миллиард долларга етди.
Экспортда Россия 14,9 фоиз улуш билан етакчилик қилмоқда. Кейинги ўринларда Хитой (9 фоиз), Афғонистон (6,1 фоиз), Қозоғистон ва Франсия (4,5 фоиздан), Гонконг (3,4 фоиз) ҳамда Туркия (3,3 фоиз) қайд этилган. Ушбу мамлакатларга биргаликда Ўзбекистон экспортининг ярмидан кўпи тўғри келади. Гонконгга экспорт ҳажми саккиз баробардан кўпроқ ошиб, 72 миллион доллардан 594,7 миллион долларга етди.
Импортда эса вазият бошқача. Биринчи ўринда 32 фоиз улуш билан Хитой, кейин Россия (18,5 фоиз), Қозоғистон (8,2 фоиз), Корея Республикаси (3,6 фоиз), Туркия (3,5 фоиз), Германия (2,1 фоиз) ва Ҳиндистон (2 фоиз) улуш билан туради. Ушбу етти мамлакатдан импорт қилинаётган товарлар ва хизматлар Ўзбекистонга киритилаётган умумий импорт ҳажмининг 70 фоиздан ортиғини таъминламоқда.

