Ўзбекистон ва Қозоғистон Сурия, Ироқ ва Афғонистон бозорларига биргаликда киришни режалаштирмоқда.
Тошкентда бўлиб ўтган Ўзбекистон-Қозоғистон бизнес-форумида икки мамлакат тадбиркорлари ва бизнес уюшмалари вакиллари учинчи давлатлар - Сурия, Ироқ ва Афғонистон бозорларида товарларни биргаликда илгари суриш имкониятларини муҳокама қилишди. Ушбу мавзу форум кун тартибида икки томонлама савдо масалалари билан бир қаторда алоҳида ўрин тутди.

О'збекистон ва Қозог'истон Сурия, Ироқ ва Афг'онистон бозорларига биргаликда киришни режалаштирмоқда.
Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) —
Тошкентда бо'либ о'тган О'збекистон-Қозог'истон бизнес форумида икки мамлакат тадбиркорлари ва бизнес уюшмалари вакиллари учинчи давлатлар - Сурия, Ироқ ва Афг'онистон бозорларида товарларни биргаликда илгари суриш имкониятларини муҳокама қилишди. Ушбу мавзу форум кун тартибида икки томонлама савдо билан бир қаторда алоҳида о'рин эгаллади.
Сурия: Қурилиш материаллари ва озиқ-овқат маҳсулотларига талаб
Жорий йилнинг март ойида Сурияда О'збекистон савдо уйи очилди. Унинг вакили Наилнинг со'зларига ко'ра, мамлакат тикланиш даврини бошдан кечирмоқда - уруш тугаганидан бери тахминан бир ярим йил о'тди.
"Сурия ҳозирда турли мамлакатлардан озиқ-овқат ва қурилиш материалларига талаб қилмоқда, чунки аллақачон тахминан 6 миллион квартира қуриш режаси мавжуд", деди у. У қурилиш материаллари, кунгабоқар ёг'и ва го'шт маҳсулотларини, шунингдек, Қозог'истонда ишлаб чиқарилган галванизли ва темир буюмларни энг ко'п талаб қилинадиган товарлар қаторига киритди - О'збекистонда ишлаб чиқарилмайдиган маҳсулотлар.
О'збекистон 25 йилдан бери Россия, Беларус ва араб минтақасига қуритилган меваларни экспорт қилиб келади. Наилнинг со'зларига ко'ра, Қозог'истонга етказиб бериш ҳозиргача вақти-вақти билан ва воситачилар орқали оз миқдорда амалга оширилган; компания энди то'г'ридан-то'г'ри шартномалар тузишга умид қилмоқда.
Қозог'истон Миллий Тадбиркорлар Палатаси "Атамекен" Президиуми раиси Канат Шарлапаев Сурия секторига алоҳида э'тибор қаратишни буюрди ва Суриядаги қурилиш лойиҳаларида иштирок этаётган Қатарнинг ПҲ холдинг компанияси билан мавжуд алоқаларни та'кидлади.
"Бу биз учун ҳам О'збекистон, ҳам Қозог'истон учун жуда муҳим соҳа", деди у. Ироқ ва Ироқ Курдистони
Шарлапаевнинг со'зларига ко'ра, Ироқдан - Эрбилда жойлашган автоном Курдистон минтақасидан - тахминан 180 тадбиркор тахминан 20 кун олдин Қозог'истонга ташриф буюришган. Унинг хабар беришича, минтақа импортининг катта қисми кейинчалик Ироқнинг қолган қисми ва қо'шни мамлакатларда, жумладан, Туркия ва Эронга қайта экспорт қилинади.
Ироқнинг импорт ҳажми 95 миллиард долларга баҳоланмоқда, экспортнинг умумий қиймати 109 миллиард долларни ташкил этади, шундан 108 миллиард доллари нефтдир - я'ни деярли барча бошқа маҳсулотлар импорт қилинади.
Форум иштирокчилари Ироқ бозорининг о'зига хос хусусиятларини та'кидладилар: маҳаллий ҳамкорлар ко'пинча то'лиқ олдиндан то'ловни талаб қиладилар - ойига етти-саккизта юк машинаси маҳсулоти - ва инфратузилма чекловлари энергия талаб қиладиган тайёр маҳсулотлар о'рнига ярим тайёр маҳсулотларни - масалан, қадоқланмаган маиший кимёвий моддалар ёки полиетилен гранулаларини етказиб беришни фойдалироқ қилади. Афг'онистон: Хом ашё та'минотининг о'сиши ва қарши оқимлари
Қозог'истоннинг Афг'онистонга экспорти 2025-йилнинг дастлабки етти ойида деярли 2024-йил давомидаги даражага етди - тахминан 500 миллион доллар. Мақсад экспорт ҳажмини 3 миллиард долларга етказишдир.
Экспортнинг о'сиши билан бир қаторда, томонлар Афг'онистондан минерал хом ашёнинг қарши оқимлари пайдо бо'лганини та'кидладилар - хусусан, О'збекистондаги Олмалиқ кон-металлургия комбинатига рух рудасини етказиб бериш бо'йича шартнома муҳокама қилинмоқда.
Логистика: Туркия юк машиналарининг эркин сиг'ими
Туркиядан О'збекистон орқали о'тадиган транспортнинг эркин сиг'имидан фойдаланадиган логистика схемаси алоҳида муҳокама қилинди. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси раҳбари Даврон Вахобовнинг сўзларига кўра, ҳар йили Ўзбекистон орқали тахминан 350 минг турк юк машинаси ўтади, бу эса уларни қайтиш йўлида бўш қолдиради – турк ҳайдовчилари Туркманистон орқали ўтиш учун визага муҳтож эмас. Унинг сўзларига кўра, бу йўналиш орқали юк ташиш 2900–3500 доллар туради ва 8–10 кун давом этади, тўғридан-тўғри юк ташиш орқали эса 6000–8000 доллар.
Иштирокчиларнинг позициялари
Вахобов шунингдек, Европа ва тикланаётган Яқин Шарқ бозорлари ўртасидаги талаблардаги фарқни таъкидлади.
“Ҳеч ким сизни ва маҳсулотларингизни Германияда кўришни истамайди — уларда жуда қаттиқ стандартлар мавжуд. Аммо узоқ вақтдан бери маҳаллий ишлаб чиқариш бўлмаган мамлакатларда — ҳам Сурияда, ҳам Ироқда — вазият энди нормаллашмоқда ва бу ажойиб имконият”, деди у, Қозоғистоннинг Афғонистонга экспортининг сўнгги икки йил ичида ўсишини мисол қилиб келтирди.
Янги бозорларга ё'налтириш салоҳиятининг намунаси сифатида у О'збекистоннинг қандолат ва мебел саноатидаги динамикани ҳам келтирди, бу ерда ишлаб чиқариш ҳажми йилига икки баравар ошиб бормоқда ва ба'зи маҳсулотлар аллақачон Москвага экспорт қилинмоқда. Бизнес миссиялари режалари
Томонлар учинчи мамлакатларга қо'шма бизнес миссияларини ташкил этишга келишиб олдилар: сентябр ойи охирида савдо уйининг расмий очилишига баг'ишланган Суриянинг Ҳалаб шаҳрига ва октябр ойи бошида Ироқнинг Эрбил шаҳрига.
Қозог'истоннинг минтақавий тадбиркорлар палаталарига 24 соат ичида саноат манфаатлари ро'йхатини тузиш ва уни делегацияларни шакллантириш учун О'збекистон томонига тақдим этиш топширилди.

