Ўзбекистон махсус эҳтиёжли болаларни қўллаб-қувватлашни кенгайтирмоқда
Ўзбекистон махсус таълим эҳтиёжларига эга болаларни қўллаб-қувватлаш учун янги чора-тадбирларни, жумладан, субсидиялар, ёрдамчи технологиялар ваучерлари ва мослашувчан ўқув дастурларини амалга оширади.
UzDaily.uz хабар беришича, О'збекистон махсус та'лимга муҳтож болалар учун та'лим ва ижтимоий та'минотни яхшилаш то'г'рисида президент фармони чиқарди.
О'збекистон Президенти томонидан 2026-йил 4-августда имзоланган ва ПП-292-сонли фармон махсус та'лим эҳтиёжларига эга болалар учун янги қо'ллаб-қувватлаш механизмларини жорий этади, давлат ёрдамини кенгайтиради ва инклюзив та'лимни ривожлантиради, деб хабар беради Адлия вазирлиги.
2026-йил 1-сентабрдан бошлаб махсус та'лим эҳтиёжларига эга болаларни та'лим ва ижтимоий дастурларга интеграция қилиш учун бутун мамлакат бо'йлаб "маҳаллабой" тизими жорий этилади. Ижтимоий ходимлар оилаларга зарур хизматлардан фойдаланишда амалий ёрдам ко'рсатадилар, улардан доимий фойдаланишни кузатиб борадилар ва керак бо'лганда қо'шимча ижтимоий ёрдам ко'рсатадилар.
"Инсон" марказлари таркибида фаолият юритувчи интеграциялашган болаларни баҳолаш гуруҳлари 3 ёшдан 18 ёшгача бо'лган болалардаги махсус та'лим эҳтиёжларини аниқлайдилар ва уларни давлат та'лим муассасаларига ё'налтирадилар. Та'лим эҳтиёжлари психологик ва педагогик диагностика мезонлари ёрдамида баҳоланади, функционал имкониятлар эса маҳаллий шароитларга мослаштирилган ногиронликни баҳолаш шкаласи орқали баҳоланади. Ушбу баҳолаш гуруҳлари 2026-йил 1-октабрдан бошлаб Навоий ва Хоразм вилоятларида фаолият юрита бошлайди.
2026/2027 ўқув йилидан бошлаб ихтисослаштирилган давлат таълим муассасалари ҳар бир боланинг таълим эҳтиёжлари, функционал имкониятлари ва академик кўрсаткичларига мослаштирилган индивидуал ўқув дастурлари асосида таълимни ташкил қилади.
Шунингдек, фармонда коррексия синфларини ташкил этувчи нодавлат таълим ташкилотлари учун молиявий рағбатлантириш ҳам кўзда тутилган. 2026-йил 1-сентабрдан бошлаб ушбу синфлардаги ҳар бир ўқувчи учун субсидиялар қуйидагича тақсимланади: Тошкентда 11 базавий ҳисоблаш қиймати, вилоят марказлари ва Нукусда 9,5 базавий ҳисоблаш қиймати ва бошқа туман ва шаҳарларда 8,5 базавий ҳисоблаш қиймати.
2027-йил 1-майдан бошлаб Ўзбекистонда махсус таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни замонавий ёрдамчи ўқув воситалари билан таъминлаш учун ваучер тизими ишга туширилади.
2027/2028 ўқув йилидан бошлаб олий таълимга кириш имтиҳонлари, умумий фанлар бўйича миллий сертификатлаш имтиҳонлари ва педагогик ходимлар сертификатларини топшираётган ногиронлиги бўлган абитуриентлар стандарт имтиҳон давомийлигининг қўшимча 50% ни оладилар. Уларга Брайл алифбоси, шунингдек, аудио ва электрон имтиҳон материаллари ҳам тақдим этилади.
Фармонда ҳар йили о'тказиладиган "Абилймписс" профессионал маҳорат танлови белгиланган бо'либ, унда г'олиблар ва иккинчи о'ринни эгаллаганлар 15 дан 30 тагача базавий ҳисоблаш қийматига тенг бо'лган бир марталик пул мукофотларига эга бо'ладилар.
Ҳар йили о'тказиладиган "УПШИФТ" танлови ҳам о'тказилади, унда г'олибларга тенг миқдорда грантлар ва лойиҳаларини амалга ошириш учун устозлик таклиф этилади.
2027/2028 о'қув йилидан бошлаб давлат олий та'лим муассасалари эшитиш қобилияти заиф болаларга хорижий тилларни о'ргатишга ихтисослашган о'қитувчилар учун мақсадли қабул тренингларини бошлайдилар.
Бундан ташқари, "Бошланг'ич мактаб о'қитувчиси" мутахассислиги бо'йича таҳсил олаётган талабалар илг'ор махсус педагогика о'қув дастурлари бо'йича о'қитилади ва тегишли мутахассислик бо'йича қабул квоталари тегишли агентлик билан келишилган ҳолда тасдиқланади.
2026-йил 1-сентабрдан бошлаб махсус та'лим о'қитувчилари учун малака ошириш курслари тасдиқланган о'қув дастурлари ва дастурлари асосида кундузги ва масофавий шаклларда о'тказилади.