Ўзбекистон биринчи марта электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тарифларини эълон қилди.
Ўзбекистондаги Идоралараро Тариф Комиссияси электр энергияси секторининг асосий элементлари учун, ишлаб чиқаришдан тортиб тақсимлашгача бўлган янги тарифларни тасдиқлади. 1 кВт/соат энергия ишлаб чиқариш нархи 522 сўмдан 1126 сўмгача, электр тармоқларини узатиш нархи 98 сўм ва минтақавий тақсимлаш нархи 171 сўмдан 410 сўмгача.

О'збекистонда биринчи марта электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тарифлари э'лон қилинди. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Идоралараро тариф комиссияси тегишли тарифларни, шунингдек, табиий газ нархлари ва тарифларини тасдиқлади.
Нашр этилган ҳужжатда биринчи марта нафақат электр стансиялари, балки магистрал ва минтақавий электр тармоқлари учун ҳам тарифлар батафсил баён этилган. Қарор 15-июл куни Бош вазир о'ринбосари, иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қо'чқоров раислигида бо'либ о'тган комиссиянинг 37-йиг'илишида қабул қилинди. Баённомага ко'ра, 1-июндан бошлаб газ ва электр энергияси нархларининг ошиши натижасида амалдаги тарифларни қайта ко'риб чиқиш зарурати туг'илди.
Баённома иловасида 1 кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқариш учун ҚҚС билан бирга тарифлар белгиланган. Энг паст тариф "О'збекгидроенерго" учун қайд этилган — 1 кВт/соат учун 522 со'м.
Иссиқлик электр стансиялари орасида энг паст тариф Талимаржон иссиқлик электр стансияси (ИЕС) учун 579 со'м миқдорида белгиланган. "Иссиқлик электр стансиялари" АЖ учун тариф 834 со'м, Ново-Ангрен ИЕС учун 828 со'м, Ангрен ИЕС учун 947 со'м ва Тахиатош ИЕС учун 957 со'мни ташкил этади.
Ушбу электр стансиялари орасида энг юқори тариф Тошкент ИЕС учун 1 кВт/соат учун 1126 со'м қилиб белгиланган.
Навоий ИЕС иккита тарифга эга: "О'зенергосотиш" учун 887 со'м ва "Навоиязот" учун 832 со'м.
Шундай қилиб, Тошкент ИЕС тарифи "О'збекгидроенерго" тарифидан икки баравардан ко'проқ ва Талимаржон ИЕС тарифидан деярли икки баравар ко'п.
"О'збекистон миллий электр тармоқлари" АЖнинг асосий тармог'и орқали электр энергиясини узатиш тарифи 1 кВт/соат учун 98 со'м этиб белгиланди.
Ягона электр энергияси харидори учун алоҳида сотиш тарифлари ҳам о'рнатилди. "Энергосавдо" корхонаси учун 1 кВт/соат учун 704 со'мни ташкил этади.
Тарқатиш тизими операторининг зарарларини қоплаш учун электр энергияси 843 со'м миқдорида тарифда тақдим этилади, узатиш тизими операторининг зарарларини қоплаш учун эса 1 кВт/соат учун 735 со'м.
**Минтақаларда электр энергиясини тақсимлаш нархи**
Комиссия "Минтақавий электр тармоқлари" АЖ корхоналари хизматлари учун тарифларни алоҳида ошкор қилди. Улар ҳудудга қараб сезиларли даражада фарқ қилади, 1 кВт/соат учун 171 со'мдан 410 со'мгача.
Энг юқори тақсимлаш тарифи Қорақалпог'истонда белгиланган. Бу Қашқадарё вилоятида қайд этилган энг паст тарифдан 2,4 баравар юқори.
Туркиянинг Акса Энержи компанияси томонидан бошқариладиган Самарқанд минтақавий электр тармоқлари учун тариф 1 кВт/соат учун 278 со'мни ташкил этади.
Ҳужжат нафақат электр энергиясига тегишли. Комиссия табиий газ учун нархлар ва тарифларни ҳам тасдиқлади.
"УзГасТраде" газни "Ҳудудгазта'минот"га ҚҚС билан бирга 1000 кубометр учун 1,39 миллион со'мдан сотади. "О'зтрансгаз"нинг о'з эҳтиёжлари учун нарх 1000 кубометр учун 1,6 миллион со'м этиб белгиланган.
"О'зтрансгаз"нинг "УзГасТраде" ва бошқа компаниялар учун газ ташиш тарифи 1000 кубометр учун 195 000 со'мни, "Ҳудудгазта'минот" тармог'и орқали ташиш эса 240 000 со'мни ташкил қилади. Ҳужжатда агар О'збекистоннинг халқаро шартномасида бошқа тарифлар назарда тутилган бо'лса, ушбу шартнома шартлари қо'лланилиши белгиланган.
"Газета" ма'лумотларига ко'ра, май ойи охирига келиб 1 кВт/соат электр энергиясининг нархи 1100 со'мни, 1 кубометр газнинг нархи эса 2200 со'мни ташкил этган. 2024-йил апрел ҳолатига ко'ра, электр энергиясининг нархи 1 кВт/соат учун 1000 со'м, газнинг нархи эса 2000 со'м/кубометр деб баҳоланган. Шундай қилиб, энергия ресурсларининг нархи икки йил ичида 10% га ошди.
Бундан ташқари, таннарх нафақат электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш нархларини, балки газ импортини ҳам о'з ичига олади.
Эслатиб о'тамиз, 2023-йил октябр ойида бо'либ о'тган йиг'илишда Президент 2026-йилга келиб электр энергияси талаби ва таклифига асосланган эркин улгуржи бозорни жорий этиш режалаштирилганини э'лон қилди.
2026-йил бошида йилига 10 миллион кВт/соатдан ортиқ электр энергияси исте'мол қиладиган улгуржи исте'молчилар ро'йхати тузилди. Ушбу корхоналар учун улгуржи бозорда соатбай нархлаш билан то'г'ридан-то'г'ри шартномалар орқали электр энергиясини сотиб олиш механизмини жорий этиш таклиф қилинди.

