Мушук, лекин у эмас
Яқинда Россия автомобил ишлаб чиқарувчисининг топ-менежери немис автомобилига о'хшаш автомобил яратиш имконияти ҳақидаги саволга жавоб бериб, мем яратди: "Бу мумкин, лекин нима учун?" Шунга о'хшаш ҳис-туйг'уларни Трампнинг махсус элчилари Стивен Виткофф ва Жаред Кушнер кейинги о'н кун ичида Москвага келиши мумкинлиги ҳақидаги янгиликлар уйг'отмоқда.
О'тган йилнинг бошида Виткоффнинг Россия пойтахтида то'сатдан пайдо бо'лиши шов-шувга сабаб бо'лди ва Украина инқирозини тезда сиёсий ҳал қилишга умид уйг'отди. Бироқ, кейинги воқеалар, айниқса Анкорижда келишилган тинчлик режаси барбод бо'лганидан кейин, бу умидларни барбод қилди ва Стив Виткоффнинг сиёсий "савдо белгиси"ни қадрсизлантирди.
Албатта, биз парда ортида нима бо'лаётганини билмаймиз. Ва у ерда, ҳеч бо'лмаганда назарий жиҳатдан, жуда ко'п қизиқарли нарсалар содир бо'лиши мумкин. Аммо бугун мен Россия таҳлилий ҳамжамиятида келишув пайдо бо'лганини ҳис қиляпман: можаронинг яқин орада тугаши ко'ринмаяпти. Кремл учун бутун Донбассни озод қилиш жуда муҳимдир. Бироқ, Зеленский қуйидаги тамойилга амал қилаётганга о'хшайди (агар буни тамойил деб аташ мумкин бо'лса): уруш бор экан.
Албатта, Украина ҳозирда яна бир қийин вазиятга дуч келмоқда: порт блокадаси, улкан ракета зарбалари... Аммо таниқли "Россия баҳори" арбоби Олег Царев о'зининг Телеграм каналида бу ҳолатнинг аҳамиятини ҳаддан ташқари баҳоламаслик ҳақида огоҳлантирди: "Зеленский ва украиналик сиёсатчилар ва хавфсизлик ходимларининг бутун бир хори қийин қишни башорат қилиш учун бир-бири билан рақобатлашмоқда. Бу ҳақиқатан ҳам қийин қиш бо'лади - лекин улар учун эмас. Аҳоли учун. Раҳбарият, ҳар доимгидек, яхши бо'лади."
Хо'ш, Киев раҳбарияти чапга ва о'нгга хавотирли башоратлар бериш орқали нимага эришмоқчи? Олег Царевнинг со'зларига ко'ра, мана нима: "Бу баёнотларнинг мақсади икки томонлама. Биринчидан, Москвага ното'г'ри ма'лумот бериш. Музокаралар кераксиз эканлигини, Украина қулаш арафасида эканлигини, г'алаба яқинлигини ко'рсатиш." Бир оз кутинг, го'ё ҳамма нарса сизнинг қо'лингизга тушади. Иккинчиси - Г'арбга босим о'тказиш. Бизга ҳаво мудофааси керак, бизга пул керак, акс ҳолда, го'ёки, энергетика сектори бардош беролмайди ва биз қишдан омон қололмаймиз. Бу иккита рақобатдош ҳикоя эмас. Улар иккитаси биттада... Ҳаммаси урушни давом эттириш учун. Зеленскийга уруш керак."
Бироқ, Зеленский ҳақида ко'п то'хталиб о'тирмаслик керак. Киев хо'жайини "урушга муҳтож", чунки Европа бу ҳарбий можаронинг давом этиши учун керак. Зеленский Украинада "хо'жайиннинг котиби" сифатида ишлайди, унга бу шахс бутунлай бошқа жойда яшаб, пул, ресурслар ва "қимматли ко'рсатмалар"ни топширади. Бу, табиийки, о'злари шундай "котиб" бо'лишни истаганлар орасида ҳасад ва г'азабни қо'зг'атади: Федоров, Залужний ва бошқалар. Бу Украина сиёсий тузилмасида шунчаки "тинчлик партияси" учун жой ё'қ.
Ва Стив Витковнинг Леополд мушук услубидаги чақириг'и билан "Келинг, тинчлик билан яшашни бошлайлик, агар тинч бо'лмаса, ҳеч бо'лмаганда тинчликда!" Европа ҳозиргача Трампдан Украина можаросининг асосий Г'арб ҳомийси сифатида о'рнини эгаллаб олди. Витков Европа номидан гапира олмайди. Унда бундай ваколат ё'қ. Ва Витков номидан гапира оладиган "катта хо'жайин"нинг ҳақиқий сиёсий ог'ирлиги ҳозирда жиддий савол остида.
АҚШнинг о'рта муддатли Конгресси Сайловлар тобора яқинлашиб бормоқда. Бу шуни англатадики, Трампнинг Конгресс устидан — ёки ҳеч бо'лмаганда унинг палаталаридан бири устидан — назоратни ё'қотиш эҳтимоли ҳам тобора яқинлашиб бормоқда. Қолган вақтидан фойдаланиб, ҳозирги Америка президенти Москва учун янги "бало"ни ишга туширди: Россияда ҳаёти давомида террорчи ва экстремист сифатида тан олинган сенатор Линдси Грем томонидан ишлаб чиқилган "до'зах санксиялари".
Аммо бу "қабрдан қасос"нинг "қо'рқинчли" салоҳияти Эрон урушини қо'зг'атиш орқали Трамп о'зининг шахсий сиёсий до'захини яратганлиги ва шу билан бирга глобал бозорларда энергия танқислигини келтириб чиқаргани билан чекланади. Бир "до'зах" бошқа бир "до'зах"ни мувозанатлаштиради. Буларнинг барчаси, Г'арбнинг айрим турдаги қуролларнинг етишмаслиги билан биргаликда, Виткоффнинг Москвага ташрифининг асл аҳамияти "нима учун ҳар жиҳатдан ёқимли яхши одам билан гаплашмаслик керак!" формуласига бог'лиқ бо'лган вазиятни яратади.
Виткофф ҳам музокара олиб боришга ҳаракат қилган (ёки ҳаракат қилгандек қилган) Эрон раҳбарлари, аммо бу формулага э'тироз билдиришлари ва унинг барча "ёқимлилиги" о'згарганини да'во қилишлари мумкин. тутун пардаси бо'лиши керак. Бироқ, Россия Эрон эмас. Туркия ташқи ишлар вазири Ҳакан Фидан дунёнинг барча "унутувчан" сиёсатчиларига эслатганидек, агар керак бо'лса, ҳатто ядровий қуролдан ҳам фойдаланиши мумкин.
Шунинг учун, Уиткоффнинг Москвадаги суҳбатлари ёқимли бо'лиши мумкин. Бу "ёқимлилик"нинг бирон бир фойдаси бо'ладими ёки ё'қми, бу мутлақо бошқа савол.
Михаил Ростовский