Сиёсат

Германияда радикаллашув хавфи юқори бўлиб қолмоқда

Германия Федерал жиноят полицияси (БКА) мамлакатда 410 нафар шахсни эҳтимолий таҳдид сифатида рўйхатга олган. Шу билан бирга, радикаллашув бўйича маслаҳат марказига мурожаатлар сони ҳам юқори даражада сақланиб қолмоқда.

Германияда радикаллашув хавфи юқорилигича қолмоқда. Федерал жиноят полицияси (БКА) маълумотларига кўра, 1-июл ҳолатига кўра, мамлакатда 410 нафар шахс потенсиал хавф туғдирувчи шахс сифатида қайд этилган. Бу ҳақда РедактионсНетзверк Деуцчланд (РНД) нашрлар гуруҳи БКА вакилига таяниб хабар берди.

Ушбу тоифага террорчилик ҳаракатлари каби жиддий зўравонлик жиноятларини содир этиши мумкин деб ҳисобланган шахслар киритилади. Шунингдек, Германияда 65 нафар эҳтимолий ўнг экстремист ва 17 нафар эҳтимолий сўл экстремист ҳам хавф туғдирувчи шахслар рўйхатига киритилган.

БКА таъкидлашича, шахсга бундай мақом бериш ёки уни рўйхатдан чиқариш тўғрисидаги қарорлар федерал ерлар томонидан қабул қилинади. Ҳар бир ҳолат алоҳида кўриб чиқилади, шу сабабли рўйхатдаги шахслар сони вақт ўтиши билан ўзгариб туради.

Нюрнбергдаги Германия Миграция ва қочқинлар ишлари бўйича федерал идораси (БАМФ) ҳузуридаги Радикаллашув масалалари бўйича маслаҳат маркази 2026-йилнинг биринчи ярмида 165 та мурожаатни қабул қилган. Мутахассисларнинг фикрича, радикаллашувга оид маслаҳатларга эҳтиёж ҳали ҳам юқори бўлиб, бу кўрсаткич 2023-йил даражасига яқин. 2023-йил давомида марказга жами 374 та мурожаат келиб тушган эди.

2025-йилда мурожаатларнинг ярмидан кўпи давлат муассасалари, жумладан мактаблар томонидан юборилган. Қарийб 43 фоизи эса радикаллашув таъсирига тушгани тахмин қилинган шахсларнинг оила аъзолари ҳиссасига тўғри келган. Айниқса, маслаҳат сўраб мурожаат қилганлар орасида ота-оналар энг катта гуруҳни ташкил этган. 2025-йилда радикаллашгани тахмин қилинган шахсларнинг ўртача ёши 19 ёшдан бироз кичик бўлган.

Мутахассислар фикрича, 2023-йил 7-октабр куни ҲАМАСнинг Исроилга ҳужуми Германия жамиятида радикаллашувга нисбатан эътиборни кескин оширган. Бу эса маслаҳат марказларига мурожаатлар сонининг ортишига сабаб бўлган. Энг хавфли деб баҳоланган ҳолатлар ҳудудий профилактика марказларига юборилади.

Шундай марказлардан бири – Виоленсе Превентион Нетворк (ВПН) Берлинда ҳужум қилишда гумон қилинган Абдул Б. билан ҳам мулоқот олиб борган. Тергов маълумотларига кўра, Абдул Б. маълум доиралар билан алоқада бўлган. У фожиадан бир неча ой аввал ёшлар жазони ижро этиш муассасасидан озод қилинган бўлиб, у ерда террорчилик ҳужумига тайёргарлик кўриш гумони билан сақланган. Германияда туғилган ва мамлакат фуқароси бўлган Абдул B.ning оиласи ливанлик экани айтилмоқда. 2025-йил охирида у Ливандан қайтгач, Берлин-Бранденбург аеропортида қўлга олинган. Тергов уни аввалроқ Сурияга бориб, ИШИД террорчилик гуруҳи сафига қўшилишга уринганликда гумон қилган.

Берлинда 25-июл куни Абдул Б. микроавтобус билан одамлар устига бостириб борган, сўнг автомобилдан тушиб бир неча кишига пичоқ билан ҳужум қилган. Фожиа оқибатида бир аёл ҳалок бўлган, 29 нафар киши турли даражада жароҳат олган. Германия ички ишлар вазири Александр Добриндт ушбу ҳодисани террорчилик ҳужуми деб атаган.

Берлиндаги ҳужумдан сўнг Германия Жиноят полицияси ходимлари касаба уюшмаси (БДК) раҳбари Дирк Пеглов эҳтимолий террорчилар билан ишлаш тизимини танқид қилди. Унинг фикрича, юқори хавфли деб баҳоланган шахс озодликка чиққанидан кейин ҳам давлат назорати тўхтамаслиги лозим. Пеглов радикаллашувнинг олдини олиш чораларини жазони ўташ давридаёқ бошлаш ва маҳкум озодликка чиққанидан кейин ҳам давом эттириш зарурлигини таъкидлади.

Бавария ички ишлар вазири Ёахим Херрман эса Берлин судининг Абдул B.ga террорчиликка тайёргарлик айби бўйича шартли жазо тайинлаганини “фалокатли қарор“ деб баҳолади. Унга нисбатан 2025-йил май ойида давлатга қарши оғир зўравонлик жиноятига тайёргарлик кўрганлик айби билан бир йил ўн ой муддатга шартли озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган эди.

counter-radicalizationcriminal justice systemlaw enforcementnational securityterrorism threatgermanyradicalizationextremism