Иқтисодиёт

Фитч Ўзбекистон суғурта секторидаги ўсишни қайд этди

Фитч Ратингс Ўзбекистон суғурта секторида иш шароитлари яхшиланаётгани, тартибга солиш кучаяётгани ва мукофотларнинг ошганини таъкидламоқда.

Фитч Ўзбекистон суғурта секторининг мустаҳкамланишини таъкидламоқда

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) —

Фитч Ратингс агентлигининг янги ҳисоботига кўра, Ўзбекистон суғурта секторининг асосий кредитга лаёқатлилиги яхшиланган операцион муҳит, қаттиқроқ пруденсиал талаблар ва суғурта мукофотларининг барқарор ўсиши билан қўллаб-қувватланади.

Агентлик мамлакатдаги макроиқтисодий вазиятнинг яхшиланишини таъкидлайди, бу эса суғурта компаниялари каби маҳаллий молия институтларининг барқарорлигини оширишга ҳисса қўшмоқда.

2025-йил ўрталарида Фитч Ўзбекистон суғурта сектори учун операцион муҳит бўйича прогнозини 2025-йил июн ойида мамлакатнинг суверен рейтингини "ББ" га кўтаргандан сўнг "Ижобий" га ўзгартирди. 2026-йил июн ойида Ўзбекистоннинг суверен рейтинги бўйича прогноз ҳам "Барқарор" дан "Ижобий" га ўзгартирилди.

Суғурта компаниялари активлар кредити сифатининг яхшиланиши, минимал капитал етарлилиги талабларининг ошиши ва таъминот ва рискларни бошқариш амалиётининг яхшиланишидан фойда кўрмоқда.

Фитч ИФРС 17 нинг жорий этилишини ва жамоатчиликка ошкораликнинг яхшиланишини шаффофликни оширувчи қўшимча омиллар сифатида аниқлади. Бироқ, ушбу ко'рсаткичларнинг аксарияти бо'йича О'збекистон суг'урта сектори ҳали ҳам ривожланган бозорлардан, жумладан, Г'арбий Европа мамлакатларидан орқада қолмоқда.

Ҳаётни суг'урталашдан ташқари сегмент асосий о'сиш омили бо'либ қолмоқда. 2025-йилда ушбу сегментда ёзилган ялпи суг'урта мукофотлари 36% га ошди, бу умумий суг'урта мукофотларининг тахминан 96% ни ташкил этди. 2026-йилнинг биринчи чорагида ялпи суг'урта мукофотлари 2025-йилнинг шу даврига нисбатан яна 54% га о'сди.

Ҳаётни суг'урталаш сегменти кичиклигича қолмоқда, аммо солиқ имтиёзлари бекор қилинганидан кейин кескин пасайишдан тиклана бошлади.

Суг'урта компаниялари капиталлашуви ҳам аста-секин яхшиланмоқда. Суг'урталовчилар 2025-йил октябр ойида жорий этилган минимал талабларга жавоб бериш учун капитални ошириб келмоқдалар. Шу билан бирга, ко'плаб компаниялар минимал тартибга солиш талабларидан юқори бо'лган чекланган капитал билан ишлашда давом этмоқдалар.

Мантиқий ислоҳотлар ҳам мажбурий автотранспорт воситаларининг учинчи томон жавобгарлигини суг'урталаш сегментига ижобий та'сир ко'рсатмоқда. 2026-йил январ ойида кучга кирган ставкалар ва қамров лимитларининг ошиши, шунингдек, суг'урта шартномаларини бошқаришнинг кенг ко'ламли рақамлаштирилиши 2026-йилнинг биринчи чорагида суг'урта мукофотларининг о'сишига ва андеррайтинг натижаларининг яхшиланишига ҳисса қо'шди.

Фитч ушбу сектор учун хавфни баҳолашни юқори даражада ушлаб турибди. Суг'урта компаниялари бизнесининг тузилиши молиявий хавфларни суг'урталаш билан бог'лиқ хавфларга дучор бо'лади, бу эса, айниқса, стрессли вазиятларда, андеррайтинг хавфларининг ошишига олиб келади.

Келаётган қайта суг'урта сегменти ҳам потенциал о'згарувчанлик манбаи бо'либ қолмоқда. Бундан ташқари, суг'урта компаниялари инвестиция портфелларида ко'чмас мулк улушининг ортиши ликвидлик хавфининг ошишига олиб келиши мумкин.