Дунёда энг кўп нефт истеъмол қиладиган давлатлар маълум бўлди
АҚШ 2025 йилда кунига 20 миллион баррелдан ортиқ нефт истеъмол қилиб, дунёда биринчи ўринни эгаллади. Кейинги ўринларда Хитой ва Ҳиндистон қайд этилган. Энг йирик ўнта истеъмолчи давлат ҳиссасига жаҳондаги нефт истеъмолининг қарийб 61 фоизи тўғри келади.
**Дунёда энг кўп нефт истеъмол қилувчи давлатлар рўйхати эълон қилинди**
Нефт жаҳон иқтисодиётининг муҳим стратегик ресурси бўлиб қолмоқда. Дунё бўйлаб нефтга бўлган талабнинг катта қисми бир нечта давлатлар ҳиссасига тўғри келади.
Жагран Жош томонидан АҚШ Энергетика ахбороти бошқармаси (ЭИА) статистикаси асосида тўпланган маълумотларга кўра, 2025-йилда АҚШ дунёда энг кўп нефт истеъмол қилган давлат бўлган. Мамлакатда кунлик нефт истеъмоли 20,01 миллион баррелни ташкил этган, бу йиллик ҳисобда қарийб 7,3 миллиард баррелга тенг.
Иккинчи ўринни Хитой эгаллаган бўлиб, у кунига 15,15 миллион баррел ёки йилига тахминан 5,53 миллиард баррел нефт истеъмол қилган. Рейтингда учинчи ўринда Ҳиндистон қайд этилган, унинг кунлик нефт истеъмоли 5,05 миллион баррелни ташкил қилган.
**Энг кўп нефт истеъмол қилувчи давлатлар (кунлик истеъмол, миллион баррел):**
* АҚШ – 20,01
* Хитой – 15,15
* Ҳиндистон – 5,05
* Россия – 3,68
* Саудия Арабистони – 3,65
* Япония – 3,38
* Бразилия – 3,03
* Жанубий Корея – 2,55
* Канада – 2,41
* Германия – 2,18
Ушбу ўнта мамлакат биргаликда кунига қарийб 61 миллион баррел нефт истеъмол қилади, бу жаҳондаги умумий нефт истеъмолининг тахминан 61 фоизини ташкил этади.
**Хитойда нефт истеъмоли кескин ошган**
Дунёда хом нефтнинг энг йирик импортчиси бўлган Хитойда сўнгги ўн йилликларда нефт истеъмоли бир неча баробар кўпайган. 1990-йилда мамлакат кунига қарийб 2,3 миллион баррел нефт истеъмол қилган бўлса, 2023-йилга келиб бу кўрсаткич тахминан 16,2 миллион баррелга етган. Бундай ўсиш Хитой иқтисодиётининг жадал ривожланиши, саноат ишлаб чиқаришининг кенгайиши, транспорт соҳасидаги талаб ва мамлакатнинг умумий энергетика эҳтиёжлари ортиши билан боғлиқ.
**Ҳиндистон нефт импортига юқори даражада боғлиқ**
Учинчи ўриндаги Ҳиндистонда ҳам нефтга талаб сўнгги ўн йилликларда сезиларли даражада ошган. 1990-йилда мамлакат кунига атиги 1,2 миллион баррел нефт истеъмол қилган бўлса, 2025-йилда бу кўрсаткич 5,05 миллион баррелга етган. Ҳиндистон иқтисодиётининг тез суръатларда ўсиши энергия ресурсларига бўлган талабни оширмоқда. Шу билан бирга, мамлакат нефт импортига юқори даражада қарам бўлиб қолмоқда. Маълумотларга кўра, Ҳиндистон эҳтиёжлари учун зарур бўлган хом нефтнинг 85 фоиздан ортиғи хориждан импорт қилинади. Бу эса мамлакатни геосиёсий инқирозлар ва жаҳон бозорида нефт нархларининг кескин ўзгаришига нисбатан сезгир қилади.
**Осиё давлатларининг улуши ортиб бормоқда**
АҚШ ҳозирча нефт истеъмоли бўйича дунёда етакчилик қилаётган бўлса-да, Осиё мамлакатларида энергияга бўлган талаб тез суръатларда ўсмоқда. Айниқса, Хитой ва Ҳиндистоннинг иқтисодий ўсиши келгусида жаҳон нефт бозоридаги талаб таркибига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин. Ғарб мамлакатларида эса қайта тикланувчи ва нисбатан экологик тоза энергия манбаларига ўтиш жараёни давом этмоқда. Шу сабабли келажакда жаҳон нефт бозоридаги вазият йирик истеъмолчиларнинг иқтисодий ўсишни энергетик трансформация билан қай даражада уйғунлаштира олишига ҳам боғлиқ бўлади. АҚШ, Хитой ва Ҳиндистоннинг энергетика соҳасида қабул қиладиган қарорлари жаҳон нефт нархлари, халқаро савдо ва глобал иқлим мақсадларига ҳам таъсир кўрсатиши кутилмоқда.